Xã Đông Anh: Phát huy nền tảng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu hướng tới chuẩn đô thị văn minh

Bước ngoặt sáp nhập - động lực cho tầm nhìn mới

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình sắp xếp lại đơn vị hành chính của Hà Nội khi xã Đông Anh chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất từ nhiều địa phương. Cụ thể, xã mới được hình thành từ toàn bộ diện tích, dân số các xã: Cổ Loa, Đông Hội, Mai Lâm; phần lớn của Uy Nỗ, Việt Hùng, Dục Tú, Xuân Canh; một phần thị trấn Đông Anh và một phần của các xã Vĩnh Ngọc, Tiên Dương, Liên Hà, Tàm Xá. Với tổng diện tích 48,68 km² và quy mô dân số hơn 118.000 người, Đông Anh trở thành một trong những xã có quy mô lớn nhất trên địa bàn Thủ đô, cả về diện tích lẫn dân cư.

Đây không chỉ là bước đi về mặt tổ chức hành chính. Việc sáp nhập được nhìn nhận như một “cú hích” cho tiến trình quy hoạch, phát triển không gian đô thị mới phía Bắc Thủ đô.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng: “Mục tiêu của chúng tôi là đưa các bộ tiêu chí trở thành chuẩn mực phục vụ nhân dân. Việc hoàn thành 31/31 tiêu chí xã thành phường là kết quả về mặt thủ tục, nhưng quan trọng hơn, nó thể hiện năng lực quản trị, hiệu quả phục vụ và tinh thần trách nhiệm của cả hệ thống chính trị từ xã đến thôn."

Trên nền tảng nông thôn mới nâng cao, xã Đông Anh đã đạt nhiều kết quả rõ rệt. 7/7 xã trước sáp nhập đều đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó 4 xã đạt nông thôn mới kiểu mẫu. Đến nay, xã đã hoàn thành toàn bộ 31/31 tiêu chí xã thành phường, 15/15 đề án thành phần cũng cơ bản hoàn thành, tạo điều kiện quan trọng để xã tiến tới đô thị hóa đồng bộ.

Quy hoạch được đặt lên hàng đầu. Hiện nay, xã có 6/6 đồ án quy hoạch phân khu đô thị, và 27/29 đồ án chi tiết khu dân cư đã được phê duyệt. Đây không chỉ là cơ sở để phát triển đô thị, mà còn là công cụ quan trọng giúp địa phương tránh được nguy cơ phát triển chắp vá. Đặc biệt, trong quá trình đô thị hóa, xã vẫn giữ gìn được giá trị lịch sử - văn hóa, tiêu biểu như Di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa hay làng cổ Lại Đà, bảo tồn cấu trúc văn hóa - cảnh quan dù cấu trúc dân cư thay đổi nhanh chóng.

Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Thiềng khẳng định, quá trình triển khai xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu tại Đông Anh được thực hiện bài bản, có trọng tâm. Trong đó, hạ tầng được đầu tư có thứ tự ưu tiên như chỉnh trang giao thông, mở rộng ngõ xóm, kè ao hồ, bố trí bãi đỗ xe, phủ 100% chiếu sáng bằng đèn LED, đảm bảo an toàn, tiết kiệm và mỹ quan đô thị. Đồng thời, việc kiểm soát trật tự xây dựng được duy trì nghiêm ngặt như một "kỷ luật vận hành", tránh phá vỡ quy hoạch sau khi đã về đích.

Song song đó, địa phương còn đặc biệt chú trọng đến thiết chế văn hóa – thể thao, với 100% thôn, làng có nhà văn hóa, sân chơi, không gian sinh hoạt cộng đồng. Đáng chú ý, mô hình phân loại rác tại nguồn được áp dụng và đã có trên 70% số hộ gia đình tham gia, thể hiện ý thức sống xanh, văn minh đã ăn sâu vào thói quen sinh hoạt của người dân.

Ông Nguyễn Viết Tú (người dân ở xã Đông Anh) cho biết: “Đường sáng, ngõ thông, nhà văn hóa hoạt động đều. Khi kiến nghị về hạ tầng, bộ phận tiếp nhận phản hồi nhanh hơn trước. Người dân thấy rõ vai trò của mình trong việc giữ gìn môi trường, đặc biệt là phân loại rác".

Phát triển toàn diện từ hạ tầng đến con người trong hành trình đô thị hóa

Giai đoạn 2020 - 2025, Đông Anh ghi nhận sự bứt phá toàn diện về kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, với cơ cấu chuyển dịch đúng hướng: giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng mạnh thương mại - dịch vụ và công nghiệp - xây dựng.

Tổng thu ngân sách 5 năm đạt hơn 23.000 tỷ đồng. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 92,5 triệu đồng/người, tăng gần 50% so với năm 2020. Đặc biệt, xã không còn hộ nghèo, chỉ còn lại 146 hộ cận nghèo, phản ánh sự lan tỏa rõ rệt của các chính sách an sinh và sự năng động của nền kinh tế địa phương.

Về đầu tư công, Đông Anh đã triển khai 1.125 dự án, với tổng vốn lên đến 48.979 tỷ đồng, ưu tiên các tuyến giao thông khung, các khu tái định cư, chỉnh trang không gian đô thị và chương trình “Sáng - xanh - sạch - đẹp”. Hạ tầng ngày càng đồng bộ, kết nối thuận lợi giữa khu dân cư với các khu chức năng mới như Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc gia, Công viên Kim Quy, cùng các khu đô thị mới ven sông Hồng.

Cùng với phát triển đô thị, địa phương đẩy mạnh nông nghiệp sinh thái và công nghệ cao. Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ số trong canh tác, kiểm soát chất lượng sản phẩm được triển khai, gắn với các tiêu chuẩn như OCOP, VietGAP, GlobalGAP. Đông Anh xác định, chỉ duy trì những ngành nông nghiệp có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường và có khả năng hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Bí thư Nguyễn Anh Dũng cho biết: “Trong nhiệm kỳ tới (2025 - 2030), xã Đông Anh xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng, là lực lượng tiên phong trong tạo việc làm, tăng năng suất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đồng thời, xã sẽ tập trung phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng, mạng lưới đô thị thông minh, hiện đại, phát triển du lịch văn hóa và các ngành công nghiệp sáng tạo, xem đây là ngành kinh tế mũi nhọn trong tương lai gần".

Ở góc độ hành chính, xã tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, với phương châm “5 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ hiệu quả. Tỷ lệ giải quyết đơn thư hiện đạt trên 96%, là minh chứng cho sự vận hành minh bạch, hiệu quả.

Hướng tới giai đoạn phát triển mới, Đông Anh không chọn cách phát triển nóng bằng mọi giá. Tầm nhìn dài hạn là phát triển hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, giữa tốc độ và chất lượng sống. Di sản như Cổ Loa, văn hóa làng xã, các mô hình sinh hoạt cộng đồng sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát huy, như một phần không thể thiếu trong bản sắc của vùng đất này.

“Chuyển sang đô thị không có nghĩa là bỏ lại quá khứ nông thôn”, Mỗi một chỉ tiêu đạt được, mỗi một công trình mới khánh thành đều được đánh giá dựa trên mức độ phục vụ người dân, đó mới là “tiêu chí nâng cao” thực sự", ông Nguyễn Văn Thiềng - Chủ tịch UBND xã Đông Anh nói. 

* * *

"Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội”