'Vượt qua' mở cuộc đối thoại của hai ngôn ngữ điêu khắc

Triển lãm “Vượt qua” đánh dấu lần đầu hai nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh cùng giới thiệu một không gian nghệ thuật chung. Với 10 tác phẩm điêu khắc - sắp đặt, triển lãm mở cuộc đối thoại về ký ức, giới hạn và khát vọng sáng tạo bằng hai ngôn ngữ tạo hình giàu bản sắc.

Diễn ra ngày 31/7-10/8 tại Hội Mỹ thuật TP HCM, triển lãm “Vượt qua” giới thiệu 10 tác phẩm điêu khắc - sắp đặt của Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh, được thiết kế theo hình thức site-specific installation (sắp đặt theo đặc điểm kiến trúc không gian).

Nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh. Ảnh: NVCC
Nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh. Ảnh: NVCC

Trên diện tích khoảng 450 m², hơn 2,2 tấn vật liệu như kim loại, gỗ, thủy tinh, phế liệu và lưới nhựa được kết hợp cùng hệ thống ánh sáng để tạo nên một không gian nghệ thuật thống nhất, nơi mỗi tác phẩm vừa giữ dấu ấn riêng, vừa đối thoại với tổng thể trưng bày.

Theo ban tổ chức, đây cũng là một “cuộc phiêu lưu nghệ thuật”, bởi hiệu quả cuối cùng chỉ được kiểm chứng khi toàn bộ tác phẩm được hoàn thiện trong không gian triển lãm. Mục tiêu không chỉ là trưng bày các tác phẩm riêng lẻ mà còn tạo nên trải nghiệm thị giác, khơi gợi quá trình cảm thụ từ hình khối, vật liệu, ánh sáng, khoảng trống và sự chiếm lĩnh không gian.

Ở phía Bùi Hải Sơn, tác phẩm Trầm tích I, II, V và Thị kiến/Trầm tích III, IV tiếp tục khai thác hình tượng “hạt mầm” - biểu tượng xuyên suốt trong sáng tác của ông. Thông qua kỹ thuật tách lớp, “giải phẫu” hình khối và kết hợp đa chất liệu, các tác phẩm đặt ra những suy ngẫm về thời gian, bản chất, sự hủy diệt và tái sinh.

Trong khi đó, Hoàng Tường Minh mang đến tác phẩm Không giới hạn I, II, III, IV, V, tập trung vào sức căng, trọng lực và giới hạn chịu lực của vật liệu như một ẩn dụ về ý chí con người. Theo ông, nghệ thuật luôn hướng tới việc vượt qua những giới hạn của bản thân.

“Nghệ thuật thì không giới hạn, nhưng con người thì có. Không giới hạn với tôi không phải là tuyên ngôn mà là hành trình - liên tục đối thoại, va chạm và vượt qua những giới hạn của chính mình. Khi còn trẻ, ta phá giới hạn bằng năng lượng, khi trưởng thành, ta vượt giới hạn bằng sự hiểu biết. Quan trọng là đừng bao giờ ngừng khát vọng sáng tạo” - nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh chia sẻ.

Chia sẻ về chuỗi tác phẩm Trầm tích, nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn cho biết, điều ông quan tâm không phải câu chuyện lịch sử của những vỏ đạn hay phế liệu, mà là khả năng chúng có thể bắt đầu một đời sống mới khi trở thành tác phẩm nghệ thuật. “Tôi tin rằng vật liệu cũng có ký ức, và nghệ thuật có thể giúp ký ức ấy chuyển hóa thành năng lượng tích cực. Đó chính là điều tôi muốn bày tỏ qua các tác phẩm trong triển lãm Vượt qua” - ông nói.

Theo giám tuyển Vũ Huy Thông, triển lãm được hình thành từ hai trục ý niệm Trầm tích và Không giới hạn. Nếu Trầm tích gợi những lớp ký ức lắng đọng của lịch sử và đời sống, thì Không giới hạn mở ra hành trình vượt qua các ranh giới vật chất và tinh thần để hướng tới tự do sáng tạo.

“Đặt cạnh nhau, hai dòng ý niệm này tạo nên một hành trình chuyển hóa. Vượt qua không chỉ là hành động đi qua một giới hạn, mà còn là quá trình biến chính những giới hạn ấy thành điểm khởi đầu của tự do” - ông Vũ Huy Thông nhận định.

Theo ban tổ chức, bên cạnh tác phẩm, không gian trưng bày cũng là một phần của ý tưởng nghệ thuật. Hai nghệ sĩ phối hợp cùng Hội Mỹ thuật TP HCM và các chuyên gia ánh sáng UNIOS, ASA để xây dựng hệ thống sắp đặt, nhằm tạo nên sự tương tác giữa tác phẩm, ánh sáng và kiến trúc.

Bùi Hải Sơn (sinh năm 1957) và Hoàng Tường Minh (sinh năm 1962) đều là những gương mặt tiêu biểu của điêu khắc đương đại Việt Nam, có nhiều tác phẩm được lưu giữ tại các bảo tàng và bộ sưu tập nghệ thuật trong nước cũng như quốc tế. Những triển lãm cá nhân gần đây như Khải huyền (Bùi Hải Sơn) hay Áp lực ngược (Hoàng Tường Minh) đều tạo được dấu ấn trong giới chuyên môn.

Nhã An