Vướng mắc thủ tục và mặt bằng làm chậm tiến độ tu bổ đê điều năm 2008

Thủ tục đấu thầu kéo dài  

Theo Ban quản lý dự án Nông nghiệp- PTNT, một trong những nguyên nhân khiến công tác tu bổ đê điều thường xuyên năm 2008 chậm là do quá trình làm thủ tục đấu thầu, tiến độ phê duyệt hồ sơ thầu quá dài, chưa phù hợp.

Trước năm 2004, theo quyết định của Chính phủ, nhiều hạng mục công trình độc lập trong công tác tu bổ đê điều được chỉ định thầu với việc đánh giá hồ sơ thầu đơn giản và nhanh. Từ năm 2005, theo quy định mới đối với các công trình trị giá xây lắp trên 1tỷ đồng phải thực hiện đầy đủ các bước theo quy định của Luật Đấu thầu; giảm việc chỉ định thầu; các công trình làm theo vốn địa phương phải ghép các công trình nhỏ lẻ, rải rác vào một gói thầu. Theo quy định này,  thời gian phê duyệt hồ sơ thầu sẽ kéo dài. Chẳng hạn, chỉ tính riêng việc bán hồ sơ mời thầu đến chấm thầu, thẩm định thầu đã có thể mất đến vài tháng. Đối với công trình đê điều đòi hỏi khắt khe về tiến độ, thì việc này cũng có những ảnh hưởng nhất định. Đối với dự án tu bổ đê điều thường xuyên năm 2008, Ban quản lý dự án phối hợp với các địa phương xây dựng dự án từ rất sớm. Đến tháng 9-2007, dự án được Bộ Nông nghiệp- PTNT và thành phố phê duyệt với tổng kinh phí hơn 58 tỷ đồng với 16 gói thầu rộng rãi và 6 gói chỉ định thầu. Tuy nhiên, do thời gian phê duyệt đấu thầu, tổ chức đấu thầu các công trình kéo dài , nên đến hết quý 1-2008, một số gói thầu mới hoàn thành việc đấu thầu, có nhiều gói thầu đến tháng 4 mới lựa chọn được nhà thầu. Như vậy, thời gian thực sự để các nhà thầu thi công quá ngắn, chỉ khoảng 1- 2 tháng, không thể kịp theo quy định. Đến thời điểm này, vẫn còn 2/ 16 gói thầu đấu thầu rộng rãi chưa lựa chọn được nhà thầu. Đó là gói thầu số 3 (vốn Trung ương), hoàn thiện mặt cắt, rải cấp phối đê sông Thái Bình đoạn K18+400- K19+030 (Tiên Lãng); gói thầu số 4 (vốn địa phương), xây dựng tường bê tông cốt thép đê sông Lạch Tray.

Các công trình tu bổ đê điều hằng năm thường chỉ tập trung xử lý những điểm xung yếu của đê, kè, cống, từng bước hoàn thành mặt cắt đê theo tiêu chuẩn thiết kế, nên phần lớn các công trình này thường nằm rải rác, thậm chí trên một tuyến đê chỉ sửa vài đoạn. Do vậy, việc ghép các công trình nhỏ lẻ, rải rác này thành một gói thầu lớn để đấu thầu là chưa thật hợp lý, vì quy trình đấu thầu mất rất nhiều thời gian, không bảo đảm tiến độ quy định. Điều này thể hiện khá rõ qua tiến độ thi công các gói thầu. Đến nay, trong khi các gói chỉ định thầu thi công đạt 30-40 % khối lượng thì các gói thầu thực hiên đấu thầu rộng rãi mới đạt 5-7% khối lượng. Từ thực tế này, Ban quản lý dự án Nông nghiệp- PTNT và các địa phương đề nghị Bộ Nông nghiệp- PTNT, thành phố và các ngành chức năng quan tâm xem xét, để có một quy trình đấu thầu công trình đê điều nhanh gọn, hợp lý vừa bảo đảm đúng quy định, vừa phù hợp với  thực tế.

Vướng về giải phóng mặt bằng

Ông Vũ Văn Quý, giám đốc Ban quản lý dự án Nông nghiệp- PTNT cho biết: Hiện nay, phần lớn các gói thầu đều vừa thi công vừa giải phóng mặt bằng. Nhiều gói thầu đang thi công phải tạm dừng do mặt bằng “chưa sạch”, xen kẽ theo kiểu “xôi đỗ”. Nguyên nhân do các địa phương giao đất cho dân sử dụng ngay trong hành lang bảo vệ đê, hành lang thoát lũ, nên khi mở rộng mặt đê hoặc các đường công vụ, xây dựng kè đều vướng vào đất giao trái Luật Đê điều. Trong khi đó, thủ tục đền bù, giải phóng mặt bằng rất phức tạp, mất thời gian. Thậm chí có một số công trình không thể tính toán, đưa ra phương án thiết kế kỹ thuật vì vướng trong giải phóng mặt bằng. Chẳng hạn như, công trình nâng cấp đê tả Thái Bình, đoạn K18,04- K19,03 (Tiên Lãng) đến nay chưa được Cục quản lý đê điều phê duyệt phương án kỹ thuật. Hiện các cơ quan chức năng đang tính toán giữa 2 phương án: mở rộng mặt đê mỗi bên 3 m hay 5m. Bởi 2 bên đoạn đê này có rất nhiều nhà dân nằm trong hành lang bảo vệ đê, đã được chính quyền địa phương cấp sổ đỏ, xây dựng nhà ở kiên cố, nếu mở rộng 2 bên 5 m thì kinh phí đền bù, giải phóng mặt bằng cho công trình có thể gấp 2 lần phương án mở rộng 3 m. Công trình nâng cấp đê hữu Kinh Thầy đoạn K1- K1,785 thuộc xã Lại Xuân (Thuỷ Nguyên) cũng vướng mắc về giải phóng mặt bằng do 40 hộ dân dọc 2 bên hành lang đê, thuộc mặt bằng công trình, chưa thể xác định được nguồn gốc đất. Việc giải phóng mặt bằng tại công trình này chắc chắn còn kéo dài, vì địa phương buông lỏng quản lý đất khá lâu, việc xác định nguồn gốc đất rất khó khăn. Đây cũng là nguyên nhân khiến cho nhiều nhà thầu tham gia mua hồ sơ thầu công trình này phải bỏ không tham gia đấu thầu…

Mùa mưa bão năm nay- được cảnh báo có nhiều bất thường. Trong khi các công trình đê điều bảo vệ, phòng chống vẫn đang dở dang. Thành phố, các ngành chức năng, các địa phương cần khẩn trương có giải pháp tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ tu bổ đê điều.

Hoàng Yên