Vui được mùa, lo tiêu thụ (kỳ cuối)

Giá trung gian, ngư dân thiệt

Mặc dù có đội tàu thu mua cá trên biển, song do lượng cá đánh bắt tăng đột biến, nên trong những ngày đầu vụ, một số chủ tàu không đủ đá ướp, cá bị thối, hỏng khi vào tới bờ. Anh Hoàng Đình Minh, một chủ đầu mối thu mua, nhận bao tiêu sản phẩm 7 tàu cá trong quận Đồ Sơn cho biết: Trung bình một chuyến tàu về, gia đình anh thu mua được 30 tấn cá, chất đầy thùng xe tải, 8 lao động phải thức tới 2-3 giờ sáng hôm sau để ướp cá, đóng thùng chuyển đi tiêu thụ.  Nhiều ngư dân chọn cách bán nhanh cho các đại lý với giá thấp hơn giá thị trường, tránh lượng cá tồn nhiều. Thông tin từ Phòng Nông nghiệp và PTNT Cát Hải, tháng 10 và 11 vừa qua, ngư dân trong huyện khai thác hơn 500 tấn cá biển. Ngư dân Đồ Sơn, Thuỷ Nguyên đánh bắt hàng nghìn tấn cá, trong đó nhiều loại cá có giá trị kinh tế cao có thể xuất khẩu như cá lưỡng chỉ, cá hồng mắt đỏ, cá thu, cá mú, cá sòng, cá đao (cá hố) ... Đặc biệt năm nay xuất hiện loại cá dưa da vàng, theo các ngư dân ở đây, từ 4-5 năm nay, loại cá này rất ít gặp. Đây là loại cá có giá trị kinh tế cao, được ưa chuộng trên thị trường châu Âu.

Niềm vui ngắn chẳng tày gay, được mùa lại đi kèm nỗi lo về giá trị sản phẩm không được như mong muốn. Ông Hoàng Đình Dũng cho biết: " Hiện nay, việc bán sản phẩm trực tiếp sang Trung Quốc và châu Âu nằm ngoài tầm hoạt động  của các đại lý thu mua ở bến cá Ngọc Hải cũng như các bến cá ở Hải Phòng. Các đại lý thu mua cũng chỉ là "lính đánh thuê", làm trung chuyển cho các thương gia Trung Quốc". Cá ở các bến Ngọc Hải, Cát Bà, Bạch Long Vĩ được các đại lý thu mua, sơ chế, một phần tiêu thụ, đáp ứng thị trường tại chỗ, phần lớn được chở đi Móng Cái, Lạng Sơn nhập cho các tư thương Trung Quốc, xuất sang châu Âu.

Mong được tiếp sức

Ông Hoàng Gia Bình, ngư dân phường Ngọc Hải, cũng như nhiều ngư dân khác băn khoăn: "Ngư dân chủ yếu bán cá cho các tiểu thương chuyên thu mua từ trước đến nay, thậm chí có sự độc quyền mà không tạo ra sức cạnh tranh trong tiêu thụ sản phẩm. Các doanh nghiệp thu mua mới rất ít khả năng tiếp cận "nguồn cung", ngay cả khi sản phẩm dồi dào như thời gian gần đây. Mặt khác, ngư dân hầu như không có điều kiện tiếp cận thị trường tiêu thụ lớn trong nước, do vậy việc tiếp cận thị trường nước ngoài là điều quá xa vời với họ, nhất là thị trường châu Âu vốn nổi tiếng "khó tính". Ngư dân chưa nhận được nhiều sự giúp sức của các cơ quan chức năng nên việc họ chịu thiệt thòi là điều dễ hiểu".

Được mùa cá, song cũng cần suy nghĩ thêm về thị trường tiêu thụ. Hiện nay, cá có xuất xứ từ ngư trường Bạch Long Vĩ, Long Châu do ngư dân Đồ Sơn, Cát Bà, Thuỷ Nguyên đánh bắt đã xuất bán sang Trung Quốc và các nước châu Âu. Các đại lý cũng muốn xuất bán đến tận thị trường các nước không qua trung gian, nhưng họ chưa thể làm được điều đó. Nếu được các cơ quan chức năng, trong đó chủ đạo là các ngành Nông nghiệp và PTNT, Công Thương "tiếp sức" giúp đỡ, các doanh nghiệp thu mua hải sản của thành phố cũng như các đại lý  có thể trực tiếp xuất hàng sang châu Âu, sẽ đạt lợi nhuận  cao hơn nhiều. Nguồn hải sản xuất khẩu sẽ có giá trị kinh tế cao hơn ngay tại thị trường nội địa.

Mặt khác, cần chú trọng khai thác các cơ sở chế biến hải sản để làm ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao, thay vì bán hải sản sơ chế như hiện nay. Ngành Nông ngiệp và PTNT chủ động trong liên kết với các ngành, lập kế hoạch bao tiêu sản phẩm,  thiết lập mạng lưới các cơ sở chế biến hải sản ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm cho ngư dân, tạo điều kiện để giá sản phẩm sát thị trường. Cần tạo sự cạnh tranh lành mạnh ngay tại thị trường nội địa.

Văn Lượng