Vui, buồn thị trường ô-tô
Cũng như ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, người dân Hải Phòng đang quan tâm tới việc từ 1- 5- 2006, ô- tô đã qua sử dụng của nước ngoài được phép nhập vào thị trường Việt Nam. Vấn đề đặt ra là liệu Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng có trở thành bãi chứa xe ô-tô cũ của các nước phát triển hay không và hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông có đáp ứng kịp .
Thị trường ô-tô tạm lắng
Cả nước hiện có gần một triệu ô-tô, trong đó có 600 nghìn xe vận tải và chuyên dụng, gần 300 nghìn xe ô-tô con, nhưng chủ yếu mang biển công. Trong số 100 nghìn xe con của tư nhân, có tới 30% mua trả góp, hoặc thông qua bảo lãnh tín dụng. Hải Phòng cũng không nằm ngoài ngoại lệ đó, hiện cả thành phố có gần 25 nghìn xe ô-tô các loại, xe riêng chiếm tỷ lệ nhỏ.
Sau khi biểu thuế suất tiêu thụ dặc biệt áp dụng cho ô-tô lắp ráp trong nước được Uy ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt (ngày 28-9-2005), số lượng xe mới bán ra trong ba tháng cuối năm 2005 giảm hẳn do nhiều nguời dân chờ xe hạ giá. Theo ông Nguyễn Mạnh Lân, giám đốc Công ty cổ phần ô-tô kiêm giám đốc TOYOTA Hải Phòng, năm 2005, đơn vị bán được 300 xe CKD với các thương hiệu khác nhau, chỉ bằng 81% so với năm 2004 và chủ yếu là sản phẩm của TOYOTA Việt Nam. Hai tháng đầu năm nay, công ty bán được khoảng 50 xe và đều mang thương hiệu TOYOTA, trong đó INNOVA chiếm gần như tuyệt đối. Cũng theo ông Lân, do tâm lý chờ đợi giá bán chính thức của xe nhập khẩu đã qua sử dụng, nên ba tháng cuối năm 2005, lượng xe bán ra ở thị trường Hải Phòng giảm hẳn, kéo theo doanh số thị trường ô- tô thành phố giảm trong năm qua. Có dịp đến các cửa hàng bán ô- tô đã qua sử dụng ở Hải Phòng trên đường Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Bỉnh Khiêm, đường Hà Nội, giao dịch mua bán không sôi động như trước đây.
Trước tình hình đó, TOYOTA Hải Phòng dù đang thống trị thị trường ô-tô Hải Phòng cũng chỉ dám xây dựng phương án kinh doanh cân bằng hòa và để bù lại, tăng cường các dịch vụ sửa chữa, chăm sóc khách hàng. Trong khi đó, các giao dịch trên mạng và quảng cáo bán xe cũ trên báo với giá còn thảm hại hơn nữa. Ví dụ xe Toyota Camry đời 2003 giá bán trên mạng của nước ngoài là 15 nghìn USD, giá xe mới tại Việt Nam từ 51600 đến 65000 USD, Daewoo Lanos - đời 2001 đã qua sử dụng chỉ khoảng 2500 USD, nhưng giá bán xe mới ở Việt Nam là 17500- 18000 USD, FORD Escape đời 2003 là 15900 USD giá xe mới ở nước ta là 47900 USD. Thay vì đến các Showroom ô- tô xem xe, nay khách hàng tìm trên mạng... xem giá và tỏ ra 'lạc quan', vì các xe qua sử dụng khoảng 2 năm giá bán chỉ bằng 20% giá xe mới của các liên doanh, cũng như xe nhập khẩu nguyên chiếc hiện nay.
Những vấn đề đặt ra cần được quan tâm
Điều gì sẽ diễn ra khi xe con đã qua sử dụng nhập khẩu về? Điều đầu tiên, nhiều người quan tâm là liệu chất lượng có đúng như rao bán trên mạng không, hoặc để giảm thuế, nhiều xe mới được biến tướng thành xe cũ, cơ quan chức năng Hải quan chống gian lận thương mại ra sao? Vấn đề thứ hai là việc đăng kiểm có phiền hà hay không? Thông thường xe mới, sau khi sử dụng khoảng hơn hai năm mới phải đăng kiểm lại. Với xe đã qua sử dụng, chắc chắn khoảng vài tháng chủ xe phải đăng kiểm lại một lần, viễn cảnh xe cũ nhập về với số lượng lớn như nhiều người đang hy vọng chắc chắn dẫn tới cảnh xếp hàng đăng kiểm tại các Trung tâm đăng kiểm cơ giới đường bộ. Bên cạnh đó, khi bạn mua phải chiếc xe độc, thì phụ tùng thay thế không dễ tìm và khi xe trục trặc, hỏng hóc nhỏ chỉ còn cách xếp xó. Như vậy, mua xe cũ chưa hẳn là giải pháp tốt.
Điều quan trọng nhất là với lượng xe chưa nhiều như hiện nay ở Hải Phòng cũng như các đô thị khác, tình trạng ùn tắc và kẹt xe đã luôn là chuyện đau đầu đối với nhà quản lý giao thông đô thị, chưa nói tới điểm đỗ xe sẽ bố trí ra sao; trong khi hạ tầng giao thông chưa đồng bộ thì vấn đề ùn tắc, tai nạn giao thông liệu có được kiềm chế và giảm dần hay không? Một vấn đề nữa là với 3 cơ sở đào tạo, sát hạch người lái phương tiện cơ giới đuờng bộ ở Hải Phòng, trong đó chưa có một trung tâm sát hạch người lái phương tiện cơ giới đuờng bộ nào ở Hải Phòng xây dựng xong, trong khi hàng đống hồ sơ đăng ký học lái xe chưa được đáp ứng mà nhu cầu ngày càng lớn, việc nhiều người phải chờ học lái xe cũng sẽ tăng đột biến khi có quyết định nhập lại xe cũ của các nước. Để Hải Phòng cũng như các thành phố khác không trở thành bãi chứa xe cũ của các nước đang phát triển, các cơ quan chức năng như ngành Thương mại, Hải quan, Đăng kiểm cần nâng cao vai trò người giữ cửa, nhất là khi nước ta chuẩn bị gia nhập WTO và lộ trình AFTA đang vào giai đoạn cuối./.