Vụ việc mang quan tài ra cản trở và vai trò “cầu nối” của cán bộ thi hành án

Bản án chia tài sản sau ly hôn

Với 30 năm công tác, thụ lý hàng ngàn vụ việc, đã vận động thi hành án thành công hàng trăm vụ, chấp hành viên Nguyễn Mạnh Hà (Trưởng phòng THADS khu vực 12, TP. Hải Phòng) phân tích: “Mỗi vụ việc khi phải đi đến bước cuối cùng trong chuỗi các hoạt động tố tụng, đại đa số đều đã trải qua quá trình tranh chấp kéo dài, hai bên không thể thương lượng hay đạt được những thỏa thuận chung. Do đó dù lớn hay nhỏ thì mỗi vụ đều có tính chất phức tạp riêng”.

Chấp hành viên Nguyễn Mạnh Hà dẫn chứng: Một trong những vụ việc cực kỳ phức tạp mà ông Nguyễn Mạnh Hà đã chỉ đạo giải quyết là vụ thi hành bản án chia tài sản sau ly hôn của TAND huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương (nay là TP. Hải Phòng)

Theo đó, ông Phạm Văn Sang và bà Nguyễn Thị Thanh (ở thôn Cam Lộ, xã Tân Việt, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương nay là xã Hà Bắc, TP. Hải Phòng) kết hôn năm 1992. Năm 2015, 2 người phát sinh mâu thuẫn, sống ly thân. Ông bà không có con chung.

Bản án sơ thẩm của TAND huyện Thanh Hà và bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Hải Dương, xác định: Ông Sang và bà Thanh có khối tài sản chung là quyền sử dụng 378,25 m2, trị giá hơn 3,7 tỷ đồng và nhà 2 tầng trị giá hơn 443 triệu đồng.

Sau khi ly hôn, tài sản chung được Tòa chia làm 2 phần. Người chồng được quyền sử dụng 261,25 m2 đất và sở hữu căn nhà mái bằng 2 tầng, xây kiên cố cùng toàn bộ công trình, cây cối, hoa màu trên phần đất được chia.

Người vợ được quyền sử dụng các tài sản gồm: 126m2 đất và sở hữu các tài sản xây dựng, cây cối hoa màu trên phần đất được chia.

Đồng thời ông Sang có trách nhiệm, nghĩa vụ tự mở lối đi vào phần đất đã được phân chia và phải trả chênh lệch giá trị tài sản chung bằng tiền là 634 triệu đồng cho bà Thanh.

Sau khi nhận được đơn yêu cầu thi hành án của bà Nguyễn Thị Thanh, Chi cục trưởng Chi cục THADS huyện Thanh Hà đã ban hành quyết định thi hành án và giao cho chấp hành viên tổ chức thi hành. Tuy nhiên, người đàn ông này luôn cho rằng diện tích đất trên là do ông cha để lại, không đồng ý với nội dung bản án, không đồng ý chia tài sản cho vợ cũ.

4 lần phải tạm dừng thi hành án

Sau nhiều lần thuyết phục, động viên không thành, Chi cục THADS huyện Thanh Hà đã xây dựng kế hoạch và tổ chức cưỡng chế thi hành án ngày 24/5/2022.

Song việc cưỡng chế không thành công và phải dừng lại do sự cản trở, chống đối quyết liệt của ông Phạm Văn Sang và gia đình. Thậm chí người đàn ông này còn tuyên bố sẽ tẩm xăng tự thiêu để phản đối.

“Trước tình thế đó, để đảm bảo an ninh trật tự cũng như an toàn của người dân, Chi cục đã thống nhất lùi lịch cưỡng chế đến ngày 15/6/2023. Sau đó lại lùi đến ngày 30/6/2023, rồi lại lùi đến ngày 02/8/2023, nhằm tiếp tục thực hiện các biện pháp tuyên truyền, thuyết phục” - Ông Nguyễn Mạnh Hà (thời điểm đó là Chi cục trưởng Chi cục THADS huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương) cho biết.

Sau 3 lần lùi lịch cưỡng chế, Chi cục THADS huyện Thanh Hà lại lên kế hoạch  tiếp tục tổ chức cưỡng chế, lúc này ông Phạm Văn Sang và gia đình chống đối bằng cách: Mua quan tài đào hố ở sân nhà, mua xăng, căng băng rôn; lôi kéo người thân trong gia đình, dòng họ, nhân dân nhằm mục đích đe dọa, phản đối, cản trở việc cưỡng chế thi hành án.

“Nhận thấy vụ việc diễn biến có tính chất phức tạp, cơ quan thi hành án một lần nữa phải thông báo lùi thời gian cưỡng chế đến thời điểm phù hợp” – Ông Hà nhớ lại.

Tuy nhiên, vào sáng ngày 12/12, khi cán bộ Chi cục THA đến nhà ông Sang thông báo về việc lùi thời gian cưỡng chế thì có khoảng 200 người tụ tập tại đây. Trong số đó có một số đối tượng  đã sử dụng điện thoại quay video, phát trực tiếp lên các nền tảng mạng xã hội, liên tục hò hét mọi người phản đối cưỡng chế, đồng thời lôi kéo người dân đến UBND xã để phản đối. Sự việc lan truyền nhanh trên không gian mạng, gây tâm lý hoang mang trong dư luận, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự của địa phương.

Sau đó, ngày 25/12/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 4 bị can về tội gây rối trật tự công cộng xảy tại xã Tân Việt.

“Mặc dù lúc đó tình hình căng thẳng như vậy, tuy nhiên quan điểm của chúng tôi là phải kiên quyết tổ chức cưỡng chế thi hành án theo quy định để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án” - ông Nguyễn Mạnh Hà chia sẻ.

Bên cạnh đó, quá trình làm việc, tiếp xúc, lãnh đạo Chi cục THADS huyện Thanh Hà nhận thấy: Ông Sang do thiếu hiểu biết pháp luật nên nhận thức phần đất đai trên là của gia đình để lại, vì vậy ông kiên quyết không chia đất cho vợ cũ và quyết tâm “tử thủ”.

Mặt khác, sau những sự việc gây náo loạn như trên bản thân bà Thanh cũng hiểu được với những mâu thuẫn to lớn như vậy, việc bà có thể làm “hàng xóm” chung sống hòa thuận với chồng cũ là không khả thi.

Nắm bắt được những diễn biến tâm lý đó, cũng như mong muốn của 2 bên, ông Nguyễn Mạnh Hà và các cán bộ của Chi cục đã đề xuất làm “cầu nối” để hai bên tìm được tiếng nói chung. Cụ thể, thay vì giao đất thì đề nghị ông Sang trả một số tiền tương ứng để bà Thanh rời đi, hai bên tránh được mâu thuẫn phát sinh sau này.

Sau nhiều ngày vận động, thuyết phục ông Nguyễn Văn Sang cuối cùng đã hiểu ra và đã đồng ý trả cho vợ cũ của mình số tiền 1 tỷ đồng. Bà Thanh cũng chấp thuận, nhận số tiền thấp hơn so với giá trị số tài sản mà bà được Tòa tuyên, kết thúc tranh chấp căng thẳng kéo dài suốt nhiều năm trời của 2 con người từng “đầu gối tay ấp”.

Mỗi vụ việc đều có tính chất phức tạp riêng

Một vụ việc khác, phòng THADS khu vực 12, TP. Hải Phòng mới thụ lý từ đầu năm 2026 cũng là một vụ việc phức tạp. 

Theo bản án của TAND khu vực X- TP. Hải Phòng, vào cuối năm 2011, ông Nguyễn Văn Viết (xã Tuệ Tĩnh, TP. Hải Phòng) đã mua một mảnh đất 177,7m2 của gia đình ông Nguyễn Văn Hạnh. Sau đó ông Viết xây nhà trên mảnh đất. Tuy nhiên, 2 năm sau ông Viết phát hiện đất mà gia đình ông đang sử dụng có một phần là diện tích nằm trong hành lang đường giao thông.

Hai bên không thể thống nhất về phần diện tích trên, ông Nguyễn Văn Viết đã khởi kiện ra Tòa yêu cầu người bán phải giao lại cho ông phần diện tích bị thiếu khoảng 40m2 theo đúng như trên hợp đồng mua bán và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tòa án nhận định, khi hai bên bàn giao đất cho nhau thì ông Nguyễn Văn Hạnh đã bàn giao cả phần diện tích đường và phần đất nghĩa trang. Vì vậy buộc gia đình người bán phải có trách nhiệm trả lại phần đất thiếu cho gia đình người mua.

Nghiên cứu hồ sơ, ông Nguyễn Mạnh Hà (Trưởng phòng THADS khu vực 12, TP. Hải Phòng) nhận thấy: Mặc dù tài sản tranh chấp có diện tích 40m2, giá trị không lớn. Tuy nhiên đây là tranh chấp kéo dài, trải qua nhiều cấp hòa giải không thành, người được thi hành và người phải thi hành án đều là những người cao tuổi, hai bên là hàng xóm.

Nếu vụ việc phải tiến hành cưỡng chế thì sẽ gây mâu thuẫn dài lâu ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm, đồng thời người phải thi hành án cũng mất một khoản tiền không nhỏ cho chi phí thi hành án.

Từ đó, Trưởng phòng THADS khu vực 12, TP. Hải Phòng đã chỉ đạo chấp hành viên thụ lý vụ án tuyên truyền, thuyết phục tự nguyện thi hành. Cùng với đó, qua nghiên cứu hồ sơ nhận thấy người phải thi hành là đảng viên, cán bộ về hưu từ đó Trưởng phòng THADS khu vực 12 đã huy động cấp ủy, chính quyền địa phương vào cuộc nhiều lần mời lên phân tích, giải thích cho người phải thi hành án hiểu được bất lợi của họ về kinh tế cũng như về uy tín khi phải tổ chức cưỡng chế.

Sau nhiều lần vận động tuyên truyền, đến ngày 16/3 vừa qua người phải thi hành án đã tự nguyện chuyển giao quyền sử dụng đất cho người được thi hành theo đúng bản án.