Vụ thi hành án giao con lúc đêm khuya nhiều day dứt

Tranh chấp quyền nuôi con chung

Chấp hành viên Phan Thị Ngân (Trưởng phòng THA khu vực 6 tỉnh Hưng Yên) thông tin: “Mỗi vụ việc đã phải thi hành án (THA) thì đều có tính chất phức tạp riêng biệt. Tuy nhiên, các vụ giao con luôn khiến tôi có nhiều trăn trở nhất. Ở đây đối tượng THA không phải là tài sản thông thường mà là một đứa trẻ. Vì vậy, trong vai trò là người thực thi pháp luật, chúng tôi luôn cố gắng sao cho việc THA đạt hiệu quả nhưng vẫn giữ được hoà khí giữa hai bên, để tránh ảnh hưởng đến tâm lý của cháu bé về sau”.

Theo đó, một trong những vụ việc phức tạp mà chị Ngân được phân công giải quyết là vụ THA buộc người chồng phải giao con cho vợ cũ.

Căn cứ bản án tháng 9/2018 của TAND thành phố Thái Bình (tỉnh Thái Bình nay là tỉnh Hưng Yên): Năm 2017, chị Nguyễn Thị H., anh Vũ Văn T. tự nguyện kết hôn và sinh sống tại gia đình chồng ở xã Vũ Chính (TP. Thái Bình, tỉnh Thái Bình). Cả 2 chung sống hoà thuận được thời gian ngắn thì phát sinh mâu thuẫn. 2 bên đã nhiều lần dàn xếp nhưng mâu thuẫn ngày càng căng thẳng, không thể hàn gắn.

Vợ chồng anh T. có một người con chung là cháu là Vũ Hoàng A. (SN 2017). Khi ly hôn, 2 người đều có nguyện vọng được trực tiếp nuôi cháu bé.

TAND TP. Thái Bình nhận định, cháu bé còn nhỏ (19 tháng tuổi), lại là con gái nên rất cần sự nuôi dưỡng, chăm sóc trực tiếp của mẹ. Căn cứ nguyện vọng, kết quả xác minh, quy định của pháp luật để đảm bảo quyền lợi của phụ nữ khi ly hôn và xuất phát từ lợi ích và quyền lợi mọi mặt của cháu bé HĐXX đã chấp nhận giao cháu Vũ Hoàng A. cho người mẹ nuôi dưỡng.

Bản án có hiệu lực, anh T. cùng bố mẹ không tự nguyện giao cháu bé cho chị Hoàng.

Tháng 11/2018, Chi cục THADS (Thi hành án dân sự) thành phố Thái Bình ra quyết định thi hành án đối với anh Vũ Văn T. Theo đó, anh T. có trách nhiệm giao trả con chung là cháu Vũ Hoàng A. (SN 2017) cho chị Nguyễn Thị H. trực tiếp nuôi dưỡng.

Được phân công giải quyết vụ án, chị Phan Thị Ngân (thời điểm đó là CHV- chấp hành viên, thuộc Chi cục THADS  TP Thái Bình) cho biết: Từ khi bố mẹ ly hôn, cháu Vũ Hoàng A. luôn sống cùng bố và ông bà nội. Ông bà nội có sức khỏe tốt, quen chăm sóc cháu bé từ nhỏ. Do đó, gia đình có nguyện vọng được tự tay chăm sóc và nuôi dưỡng cháu bé. Anh T. và gia đình không đồng ý giao cháu A. cho chị H. nuôi dưỡng vì lo ngại việc thay đổi môi trường sẽ ảnh hưởng đến tâm lý và sinh hoạt của cháu bé.

Tìm nhiều cách để kéo dài thời gian THA

Trong quá trình giải quyết vụ việc, Chi cục THADS TP Thái Bình và chấp hành viên đã phối hợp với UBND xã Vũ Chính cùng đại diện các cơ quan liên quan tổ chức nhiều cuộc họp để động viên thuyết phục anh T. tự nguyện THA.

Anh T. ban đầu không chấp hành án, thách thức cơ quan THA. Tuy nhiên, sau khi kiên trì vận động, anh đồng ý sẽ chấp hành nhưng xin thêm thời gian chuẩn bị tâm lý cho cháu bé. Dù vậy, hết thời hạn thỏa thuận, anh T. và gia đình không tự nguyện giao con.

Hơn 2 năm vẫn chưa được nhận con, Nguyễn Thị H. đã gửi đơn kêu cứu đến nhiều nơi đề nghị hỗ trợ giải quyết.

Tháng 7/2021 đại diện Chi cục THADS TP. Thái Bình đã phối hợp với Hội liên hiệp phụ nữ gặp gỡ anh T. và chị H. tiếp tục hòa giải.

Tuy nhiên, anh T. vẫn giữ quan điểm đề nghị được nuôi con gái. Người cha này cho biết, do cháu bé gắn bó với bố và ông bà nội ngay từ khi lọt lòng, đến nay hơn 4 tuổi nên gia đình đều quyến luyến không nỡ xa cháu. Anh T. đề nghị xin được nuôi cháu cho đến khi biết đọc, biết viết, đồng thời trong thời gian đó gia đình sẽ làm công tác tư tưởng cho trước khi cháu về ở với mẹ.

Chị Nguyễn Thị H. không chấp nhận với đề xuất trên đề nghị Cơ quan THADS nhanh chóng giao con cho chị trực tiếp chăm sóc.

Chị Ngân phân tích: “Đây là vụ việc giao con có tính chất phức tạp vì đối tượng THA là cháu bé. Nếu phải cưỡng chế, rất dễ ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ về sau. Do đó, chúng tôi đã kiên trì phối hợp cùng chính quyền địa phương vận động, thuyết phục anh Tú và ông bà nội cháu bé tự nguyện THA nhưng không đạt kết quả”.

Ngoài ra, bà nội là người trực tiếp chăm sóc cháu bé và cũng có mâu thuẫn với chị H. Vì vậy,  mỗi lần chị H. đến thăm con đều gặp khó khăn; có khi bà nói cháu không có nhà hoặc không cho nhận quà  từ mẹ.

Để tạo điều kiện cho 2 mẹ con được gần gũi, đồng thời giúp cháu bé chuẩn bị tâm lý trước khi thay đổi nơi sinh sống và người chăm sóc mỗi lần chị H. đến thăm con, chị Ngân thường đi cùng. Nhiều lần, chị còn trực tiếp mang quà bánh, đồ chơi của mẹ bé đến để trò chuyện, động viên cháu.

Ban đầu cháu bé rất rụt rè không lại gần mẹ. Đến lần thứ ba, khi người mẹ dang tay ra, bé gái đã tự động sà vào lòng mẹ. 

“Là phụ nữ tôi hiểu được tâm lý của người mẹ xa cách con lâu ngày rất mong muốn được cận kề, chăm sóc con. Nhưng tôi cũng hiểu tâm trạng của bố và ông bà nội cháu bé. Họ đã bế ẵm, chăm sóc cháu từ khi lọt lòng nên yêu thương quyến luyến không nỡ xa rời cũng là dễ hiểu. Do đó, tôi rất hy vọng gia đình anh Tú hiểu ra và tự nguyện THA”. Chị Ngân chia sẻ.

Giao con lúc đêm khuya

Dù được cơ quan THA, chấp hành viên kiên trì vận động trong thời gian dài, bố và ông bà nội cháu bé vẫn tìm cách kéo dài việc THA.

Bước cuối cùng, chấp hành viên Phan Thị Ngân đã phối hợp cùng công an xã Vũ Chính giải thích cho anh T. và gia đình, nếu không tự nguyện thi hành, thì cơ quan THA sẽ chuyển hồ sơ đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự của anh Vũ Văn T. về hành vi không chấp hành án.

Biết không thể trì hoãn thêm tại buổi làm việc ngày 25/10/2021 tại UBND xã Vũ Chính anh Vũ Văn T. và gia đình đã đồng ý giao cháu An về cho chị H. trực tiếp nuôi dưỡng.

Tận dụng thời điểm người phải THA đã hợp tác và các bên đạt được thống nhất, ngay buổi cùng ngày, Chi cục THADS TP. Thái Bình đã tổ chức việc giao con tại trụ sở UBND xã Vũ Chính.

Tưởng như việc thi hành án đã kết thúc suôn sẻ, nhưng sau khi hoàn tất thủ tục bàn giao, một tình huống đột ngột phát sinh ngoài dự kiến.

Khi chị H. bế con ra đến cổng UBND xã, anh T. bất ngờ giành lấy cháu bé, đưa lên xe taxi và rời đi trước sự sững sờ của mọi người.

“Hành vi của anh T. là vi phạm pháp luật, có thể dẫn đến hậu quả bất lợi về pháp lý sau này. Tuy nhiên, chúng tôi cũng hiểu được tâm trạng bất ổn của người cha này. Vì vậy, lãnh đạo chi cục thống nhất phải tìm bằng được anh T. và cháu bé ngay trong đêm, vừa để bảo vệ kết quả thi hành án, vừa để tránh hậu quả pháp lý cho anh ấy” – Chị Ngân cho hay.

Ngay trong tối hôm đó, Chi cục THADS TP Thái Bình phối hợp với chính quyền và công an địa phương kiểm tra nhà anh T, nhà người thân và những nơi anh có thể đưa con đến nhưng đều không thấy.

Mở rộng phạm vi tìm kiếm, cơ quan chức năng gửi thông tin nhận dạng hai bố con đến các trung tâm thương mại, khu vui chơi trẻ em trên địa bàn TP Thái Bình.

Khoảng 21h, nhân viên một khu vui chơi trẻ em trong trung tâm thương mại báo tin xác nhận anh T. đang đưa con gái đến chơi tại đây.

“Khi lực lượng chức năng có mặt, người cha trẻ khẩn khoản: ‘Xin các chị cho cháu chơi thêm một lúc nữa’. Chúng tôi đồng ý. Đến khi trung tâm thương mại sắp đóng cửa, cuối cùng anh T. chấp nhận giao con cho vợ cũ”, chị Ngân nhớ lại.

Gần 22h đêm, việc bàn giao con giữa anh Vũ Văn T. và chị Nguyễn Thị H. một lần nữa diễn ra tại UBND xã Vũ Chính.

Lần này, việc thi hành án cuối cùng thành công, nhưng trong lòng mỗi người vẫn còn những khoảng lặng khó gọi thành tên.