Vụ kiện phân biệt giới tính lớn nhất ở Mỹ

Một nhóm gồm 6 phụ nữ, đại diện cho hơn 1 triệu phụ nữ làm việc tại tập đoàn Walmart, đệ đơn kiện các ông chủ của mình về sự phân biệt giới tính trong công việc. Vụ kiện này kéo dài nhiều năm và Toà án Tối cao Mỹ đang cân nhắc có nên tiếp tục xét xử hay không. Nếu tiếp tục, đây sẽ là vụ kiện phân biệt giới tính lớn nhất trong lịch sử tư pháp nước Mỹ.

Chris Kwapnowski (trái) và Betty Dukes (phải) đã đấu tranh trong hơn một thập kỷ để đòi quyền lợi cho mình các đồng nghiệp nữ. Ảnh: BBC

Nguyên đơn lên tiếng

Nhóm các phụ nữ cho rằng họ và những nữ nhân viên khác của Walmart được trả lương thấp hơn và ít có cơ hội thăng tiến hơn so với các đồng nghiệp nam.

Chris Kwapnowski, 47 tuổi, làm việc tại Walmart từ năm 1986 và vẫn đang làm việc trong một cửa hàng Walmart ở California, cho biết, cô không được tăng lương trong suốt 15 năm đầu làm việc trong khi các đồng nghiệp nam thì ngược lại. Một lần, cô hỏi người quản lý rằng tại sao một động nghiệp nam ít kinh nghiệm hơn cô có thể được tăng lương trong khi cô thì không, câu trả lời Kwapnowski nhận được là bởi họ còn phải gánh vác cả một gia đình.

Nhưng là một người mẹ và cũng cần gánh vác gia đình của mình, Kwapnowski cảm thấy bị ngược đãi bởi chính công ty mà mình đã làm việc trong nhiều năm trời. Cô nói: "Không vui vẻ gì bạn phải chịu trách nhiệm nhiều hơn người được trả lương cao hơn… Tôi đã hỏi những gì tôi cần phải làm để được thăng tiến và người quản lý nói rằng tôi nên "ăn vận và chải chuốt thật đẹp”.

Betty Dukes, 60 tuổi, người từng làm việc tại một chi nhánh khác ở California cho biết, bà cũng bị thiệt thòi về tiền lương và cơ hội thăng tiến. Bà luôn bị những người quản lý chế nhạo trong khi các đồng nghiệp nam thì không. Bà  nhận thấy những vị trí được giao cho các nhân viên nam đã được người quản lí nhắm trước. Năm 2000, bà đệ đơn kiện Walmart và là người đại diện cho 6 nguyên đơn.

Quyền công dân

Joseph Sellers, luật sư đại diện cho nhóm phụ nữ nói trên tại Toà án Tối cao Mỹ, lên tiếng cáo buộc sự phân biệt đối xử như vậy diễn ra đầy rẫy ở Walmart và cho biết một vụ kiện tập thể là cách duy nhất để những phụ nữ có thể giành lại được công lý. Họ yêu cầu Walmart bồi thường theo Luật Dân quyền 1964 vì sự phân biệt đối xử trên.

Về phần mình, Walmart bác bỏ những cáo buộc và cho rằng các nhân viên của tập đoàn luôn được đối xử công bằng. Đại diện phía Walmart cho biết, Walmart trong nhiều năm vẫn duy trì chính sách phản đối phân biệt đối xử và chính sách này đảm bảo phụ nữ cũng được đề cao và trả lương xứng đáng.

Theo Mark Perry, một trong những luật sư đại diện cho Walmart, mặc dù mỗi cá nhân đều có quyền kiện công ty, mỗi cửa hàng vẫn có một quyết định riêng về vấn đề lương thưởng, vì vậy sẽ không hợp lý khi một đơn kiện có hiệu lực với mọi cửa hàng và mọi nữ nhân viên trên toàn nước Mỹ. Mặt khác, Mark Perry cho rằng, một vụ kiện tập thể có nghĩa là nhiều phụ nữ không bất bình đối với Walmart cũng bị kéo vào vụ kiện mà chưa chắc họ đã đồng ý tham gia.

Toà án Tối cao Mỹ đang đau đầu cân nhắc có nên cho tiếp tục xử lý vụ kiện hay không. Nếu tiếp tục, đây sẽ là vụ kiện về phân biệt giới tính lớn nhất trong lịch sử tư pháp nước Mỹ. Và nếu toà án đứng về phía những người phụ nữ, Walmart sẽ  phải bồi thường cho 1,6 triệu phụ nữ là việc cho Walmart từ năm 1998 đến nay và hơn hết, danh tiếng của tập đoàn sẽ bị tổn hại khôn lường.

Được biết, năm 2004, một toà án liên bang cấp quận đã đưa ra phán quyết cho phép tiếp tục vụ kiện và Toà Phúc thẩm lần thứ 9 diễn ra năm ngoái đã ủng hộ phán quyết này. Cả hai phía hiện đang chờ phán quyết cuối cùng của Toà án tối cao trong phiên tranh tụng ngày 29/3. Tuy nhiên đến giờ Toà án vẫn chưa thể đưa ra phán quyết cuối cùng.

Vân Anh (Theo BBC, Washington Post)