Vụ cá Bắc 2009-2010 : Sản lượng tăng, giá trị thấp

Ngư dân Hải Phòng vừa kết thúc vụ cá Bắc với sản lượng vượt mức kế hoạch. Tuy nhiên, tại nhiều tập đoàn đánh cá lớn, ngư dân vẫn nặng trĩu nỗi lo khi không đủ chi phí để vươn khơi. Nhiều ngư dân khẳng định, vụ cá Bắc vừa qua, tuy tàu về bến ăm ắp cá nhưng chủ yếu là những loại cá cho giá trị kinh tế không cao, thu nhập không đủ bù chi phí…

Không đủ bù chi
Theo số liệu của Chi cục khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, vụ cá Bắc vừa qua, sản lượng khai thác thủy sản Hải Phòng đạt hơn 21 nghìn tấn, tăng 25% so với kế hoạch và tăng cao hơn vụ cá Bắc năm trước. Phần lớn các địa phương khai thác thủy sản đều đạt sản lượng khá. Trong đó, sản lượng khai thác trong quý 1-2010 là 8.550 tấn, tăng 2,89% so với cùng kỳ và đạt gần 20% mức kế hoạch năm 2010. Đây là con số đáng mừng đối với ngành thủy sản sau nhiều vụ khai thác không hoàn thành kế hoạch và đối mặt với tình trạng tàu nằm bờ.
“Sản lượng tuy đạt khá nhưng chủ yếu là cá cho giá trị không cao- ông Đào Bá Điện, Trưởng Phòng Kinh tế kỹ thuật thủy sản (Sở Nông nghiệp- PTNT) cho biết- Hiện sản lượng thủy sản khai thác trong vụ cá Bắc có tới 54% là sản lượng khai thác ven bờ, giá trị xuất khẩu thấp. Toàn thành phố hiện có 4.025 tàu cá nhưng có tới 2.777 tàu cá lắp máy dưới 20 CV và 1.248 tàu cá lắp máy trên 20 CV. Các tàu này chủ yếu đánh ven bờ với phương thức đánh bắt thủ công, hiệu quả không cao. Vụ cá Bắc vừa qua, sản lượng khai thác tăng khá là nhờ được mùa sứa và các loại cá làm  nguyên liệu sản xuất nước mắm”. 
Ông Vũ Văn Cự, tập đoàn trưởng tập đoàn đánh cá Nam Triệu, xã Lập Lễ (Thủy Nguyên) khẳng định: “Vụ cá Bắc, Lập Lễ đạt sản lượng khá nhưng chủ yếu là cá nhỏ. Các tư thương và doanh nghiệp chế biến nước mắm thu mua với giá quá rẻ, lại yêu cầu các tàu tự bốc dỡ, chở hàng đến tận nơi. Chi phí bốc dỡ còn cao hơn giá thu mua nên một số  tàu không bán mà cho không các hàng bán lẻ, vì vậy, thu nhập của ngư dân không cao. Nghề khai thác chính của Lập Lễ là chụp mực, chủ yếu trông chờ sản lượng tăng nhờ vụ cá Nam”.

Ngư dân huyện Cát Hải chuẩn bị ngư cụ ra khơi khai thác thủy  sản                                                                           Ảnh: Phương Linh

Lực cản vươn khơi
Anh Đinh Như Khương, ngư dân tàu HP 0070, xã Lập Lễ (Thủy Nguyên) bày tỏ lo lắng: “Vụ cá Bắc vừa qua, các tàu khai thác xa bờ không duy trì được dài ngày, ra khu vực ngư trường xa do thời tiết bất thường, giá dầu và chi phí nguyên liệu phục vụ khai thác tăng cao, nếu đi nhiều ngày sẽ chịu lỗ. Trong khi đó, nguồn cá có giá trị cao lại giảm mạnh. Các tàu khai thác trong vùng đánh cá chung Việt Nam- Trung Quốc không dám vươn khơi quá xa vì nơm nớp lo va chạm với tàu cá Trung Quốc. Hiện ngư dân đã bước vào vụ cá Nam, nhưng tiếp tục phát sinh trở ngại về chi phí phục vụ vươn khơi tăng cao hơn khi giá xăng dầu lại tăng đợt mới vào đầu tháng 3. Sản phẩm mực của ngư dân Lập Lễ chủ yếu bán cho các công ty chế biến xuất khẩu sang EU nhưng từ khi thực hiện Luật truy xuất nguồn gốc thủy sản của EU, các doanh nghiệp thu mua rất cầm chừng, báo trước vụ cá Nam khó tiêu thụ sản phẩm”
Theo Chủ tịch UBND xã Đại Hợp (Kiến Thụy) Đồng Xuân Điển, vụ cá Bắc vừa qua, hai tập đoàn đánh cá của xã là Đông Tác, Quần Mục chỉ đạt sản lượng hơn 500 tấn thủy sản các loại, trong khi đó, kế hoạch cả năm 2010 là 2500 tấn. Các tàu vươn khơi của xã chủ yếu dồn lực cho vụ cá Nam, nhưng nhiều khó khăn đã xuất hiện khiến ngư dân không yên tâm. Đó là giá dầu tăng, ngư lưới cụ cũng tăng, nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước theo quyết định 289 đã hết, chưa thấy thành phố triển khai hỗ trợ tiếp theo của năm 2010. Hiện một số ngư dân trong xã mạnh dạn đóng mới tàu cá nhưng chưa biết bao giờ được làm hồ sơ hỗ trợ theo quyết định này. Trong khi đó, sau khi vay vốn khắp nơi để đóng mới tàu, họ không còn đủ chi phí để trang trải cho các chuyến đi biển nhiều ngày”.
Cùng với đó, nhiều ngư dân Cát Hải cũng bày tỏ nguyện vọng được vay, hỗ trợ vốn để cải hoán, sửa chữa tàu, chuyển từ đánh bắt ven bờ sang vươn khơi. Do vậy, không ít ngư dân ước muốn được vươn ra khơi xa, tìm ngư trường mới nhưng đành đánh bắt ven bờ, buộc phải đối mặt với tình trạng nguồn lợi thủy sản ven bờ giảm, giá trị thủy sản không cao.
Để ngư dân yên tâm bước vào vụ cá Nam- vụ cá quyết định thắng lợi cả năm, rất cần sự hỗ trợ kịp thời của thành phố. Đặc biệt là việc khẩn trương thực hiện hỗ trợ theo Quyết định 289 của Chính phủ trong năm 2010.
                                                                                                                                                        Hoàng Yên