Vụ án Trần Đình Quân và đồng phạm – Cần lắm một phiên tòa Phụng công, Thủ pháp, Chí công vô tư

Sau phần thủ tục mở đầu phiên tòa, Chủ tọa đã tuyên bố hoãn phiên tòa đến ngày 05/03/2026 vì lý do vắng một người bị hại và luật sư bào chữa cho một bị cáo trong vụ án.

Theo Chủ tọa phiên tòa, Tòa án đã thu thập được toàn bộ các tài liệu, chứng cứ do Cơ quan điều tra VKSND tối cao điều tra, xác minh và yêu cầu phối hợp điều tra làm rõ dấu hiệu, hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp của các cán bộ có liên quan trong quá trình điều tra vụ án nêu trên.

Vụ án này đã có tới hai lần được trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung, tuy nhiên VKSND TP. Đà Nẵng vẫn kiên quyết giữ nguyên Cáo trạng truy tố ban đầu trong khi Tòa án cho rằng có nhiều điểm cần làm sáng tỏ trong vụ án do xét thấy hồ sơ vụ án thiếu chứng cứ cần phải chứng minh và có dấu hiệu cho thấy có thể có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong giai đoạn điều tra.

Ông Trần Văn Bình, vừa là bố đẻ của bị cáo Trần Đình Quân, vừa là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan được triệu tập đến tòa cho biết: Sau khi kết thúc phiên tòa ngày 05/02/2026, ông đã được tiếp cận các tài liệu, chứng cứ do Cơ quan điều tra VKSND tối cao thu thập. Khi đọc đến bản khai của Điều tra viên Võ Xuân Vinh, là người được giao nhiệm vụ bắt giữ, khám xét nhà của Trần Đình Quân, ông rất bàng hoàng và đau xót vì chính Điều tra viên Võ Xuân Vinh đã thừa nhận việc hợp thức hóa lại biên bản tiếp nhận nguồn tin tố giác tội phạm của Nguyễn Như Quân (là bị hại trong vụ án nêu trên) để bắt Trần Đình Quân vào ngày 18/01/2024. Vinh đã khai rằng “Biên bản tiếp nhận nguồn tin của Như Quân vào ngày 18/01/2024 nhưng thực tế là lập vào tháng 03/2024”.

Không chỉ Biên bản tiếp nhận nguồn tin có dấu hiệu bị “ngụy tạo” mà ngay cả Biên bản bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Trần Đình Quân, Trương Việt Hoàng và Vương Quang Hiệp cũng có dấu hiệu được “chế biến” bởi những bị cáo trên đều xác nhận tại Tòa là bị Công an TP. Đà Nẵng bắt giữ vào ngày 18/01/2024, trong khi các Lệnh bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với các bị cáo này đều ghi ngày 19/01/2024. Ông Bình cho biết: “Chữ ký của người chứng kiến ký trong Biên bản bắt giữ người cũng chỉ là hợp thức theo yêu cầu  mà thôi. Người chứng kiến họ khai với Cơ quan điều tra VKSND tối cao rằng họ không biết những người bị bắt giữ là ai, cũng không biết 03 người trên đã bị bắt giữ chưa và giữ ở đâu vì thực tế họ không chứng kiến.”

Theo chia sẻ của gia đình bị cáo Trần Đình Quân thì ngay sau khi Quân bị bắt vào ngày 18/01/2024, do gia đình hoang mang không biết Quân bị bắt vì sao do lúc bắt không có Lệnh bắt giữ và không công bố lý do bắt nên gia đình có liên hệ thông qua người quen để gặp được một cán bộ công an tên là Võ Xuân Vinh. Sau này, gia đình mới biết đây chính là cán bộ điều tra thụ lý chính trong vụ án mà Trần Đình Quân bị bắt giữ ngày 18/01/2024. Những lần gia đình gặp ông Vinh để hỏi về tình hình của Quân thì đều bị ông này hù dọa là “tội của Quân rất to và rất nhiều tội”; Điều tra viên Vinh còn hù dọa cả những người trong gia đình Quân là sẽ khởi tố thêm những người trong gia đình. Do không biết đầu cuối thế nào, lại cứ bị đe dọa mời lên công an làm việc nên gia đình đã thông qua một người phụ nữ trung gian để đưa đến cho ông Vinh hơn 10.000 đô - la và hơn 3 tỷ đồng tiền Việt Nam. Hành vi của ông Vinh sau đó đã bị Cơ quan điều tra VKSND tối cao phát hiện và bắt giữ. Ngày 06/02/2026, bị cáo Vinh cũng đã bị đưa ra xét xử sơ thẩm về tội “Nhận hối lộ” và tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng đã tuyên tổng mức hình phạt đối với bị cáo Võ Xuân Vinh là 12 năm tù giam.

Từ những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nêu trên của Điều tra viên Võ Xuân Vinh, gia đình Trần Đình Quân càng cho rằng việc Điều tra viên Võ Xuân Vinh thực hiện bắt giữ Trần Đình Quân vào ngày 18/01/2024 mà không có Lệnh bắt giữ, sau đó là cáo buộc tội danh cho Quân là có dấu hiệu nhằm mục đích, ý đồ cá nhân chứ không phải vì đấu tranh, phòng chống tội phạm. Ông Trần Văn Bình chia sẻ: “Cháu Trần Đình Quân cùng các bị can liên quan bị bắt khi chưa có Lệnh bắt hay quyết định phê chuẩn của Viện Kiểm sát là oan sai”.

Các luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích của Trần Đình Quân trong giai đoạn điều tra cũng cho biết: “Điều tra viên Võ Xuân Vinh trong thời gian được phân công điều tra, thụ lý chính vụ án Trần Đình Quân và đồng bọn, không chỉ đe dọa những người trong gia đình Trần Đình Quân, mà còn đe dọa cả những bị hại trong vụ án, ép buộc những người này viết đơn tố cáo Trần Đình Quân. Cụ thể trong Đơn trình bày của bị hại Nguyễn Như Quân, Hồ Ái Phượng gửi Cơ quan điều tra VKSND tối cao có thể hiện “Khoảng 15h chiều ngày 18/01/2024 anh Tiến gọi điện hối thúc tôi đến quán café để gặp. Khi tôi đến quán café thì không có anh Tiến ở đấy. Tôi vào bàn ngồi thì có các anh công an đến xuất trình giấy tờ và yêu cầu tôi lên xe ô tô chở về trụ sở tại địa chỉ 47 Lý Tự Trọng, Hải Châu, Đà Nẵng. Tại trụ sở, anh công an đưa điện thoại cho tôi xem anh Đội trưởng gọi video về quay cảnh bắt anh Đình Quân tại nhà riêng, đồng thời động viên tôi an tâm trong việc ghi lời khai. Đến 18h, các anh yêu cầu tôi gọi cho chị Phượng đến quan café để gặp rồi chở tôi đến quán café chờ chị Phượng đến. Sau đó các anh công an yêu cầu tôi và chị Phượng cùng lên xe ô tô chở về trụ sở lấy lời khai… Đến ngày 6/2/2024, công an gọi điện yêu cầu tôi và chị Phượng đến làm việc… có 01 anh công an tên Vinh in ra từ máy tính 01 tờ đơn tố cáo tội phạm đã đánh máy sẵn, yêu cầu tôi ký vào nhưng tôi từ chối. Đến tháng 4, anh Vinh tiếp tục gây sức ép, buộc tôi phải ký vào đơn tố cáo tội phạm. Vì bị ép và hù dọa nên tôi phải ký theo yêu cầu của anh Vinh nhưng đều ghi lùi ngày là 18/12/2023”.

Dựa trên hồ sơ vụ án Trần Đình Quân và đồng bọn, các luật sư đưa ra quan điểm: “Thứ nhất là dựa trên Đơn trình bày của Nguyễn Như Quân gửi Cơ quan điều tra VKSND tối cao để trình bày về việc mình bị Điều tra viên Võ Xuân Vinh ép buộc phải ký vào đơn tố giác do người này soạn sẵn là hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng về thủ tục thu thập, đánh giá chứng cứ. Chứng cứ để buộc tội một người thì phải là chứng cứ được cơ quan có thẩm quyền thu thập hợp pháp, kể cả những gì có thật nhưng không được thu thập hợp pháp thì cũng không có giá trị pháp lý và không được dùng làm căn cứ để giải quyết vụ án hình sự (Khoản 2 Điều 87 BLTTHS). Như vậy, nếu xét hành vi đe dọa, ép buộc, soạn sẵn đơn tố giác để bắt người dân phải ký vào nhằm mục đích làm căn cứ buộc tội người khác là dấu hiệu của hành vi làm trái pháp luật; Thứ hai là nếu Nguyễn Như Quân và Hồ Ái Phượng được coi là bị hại trong vụ án hình sự Trần Đình Quân và đồng bọn thì Cơ quan điều tra phải tiến hành triệu tập, lấy lời khai của các bị hại theo quy định tại các Điều 185, 186, 186 BLTTHS. Việc sử dụng một người khác (Tiến) để gọi Như Quân và Ái Phượng đến quán café rồi công an xuất hiện và đưa những người này về trụ sở làm việc, lấy lời khai càng cho thấy những dấu hiệu ngụy tạo chứng cứ buộc tội người khác của cán bộ điều tra chứ không xuất phát từ sự tự nguyện của người được cho là bị hại”.

Gia đình của bị can Trần Đình Quân cho rằng với quan điểm của TAND TP. Đà Nẵng thông qua Quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung, nếu là rõ những vấn đề mà Tòa án yêu cầu thì sự việc sẽ được sáng tỏ đúng bản chất của nó. Tuy nhiên với Kết luận điều tra bổ sung của Cơ quan điều tra Công an TP. Đà Nẵng thì vẫn không thể hiện làm rõ những yêu cầu của Tòa án, thậm chí có nội dung còn thể hiện sự không rõ ràng và chưa đúng sự thật. Đơn cử như đối với nội dung Tòa án yêu cầu “xác định các bị can Trần Đình Quân, Trương Việt Hoàng và Vương Quang Hiệp bị bắt giữ và bắt người trong trường hợp khẩn cấp từ ngày nào, ngày 18/01/2024 hay ngày 19/01/2024”(?). Rõ ràng Trần Đình Quân bị bắt từ ngày 18/01/2024 có sự chứng kiến của rất nhiều người trong gia đình, khu phố; trong khi đó tại Kết luận điều tra bổ sung lại thể hiện là: “vào ngày 18/01/2024 Cơ quan điều tra CATP. Đà Nẵng mời làm việc, ghi lời khai đối với Trần Đình Quân, Trương Việt Hoàng, Vương Quang Hiệp để làm rõ hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Ngày 19/01/2024 thì ra Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp…” – Ngay tại sân Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng, sau khi hoản phiên xét xử, ông Trần Văn Bình nói với mọi người là: “Kết luận này là hoàn toàn không đúng với thực tế vụ việc”.

Tòa án cũng cho rằng, trong quá trình điều tra, bị can Trần Đình Quân có đơn kêu oan và khiếu nại liên quan đến hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ của điều tra viên được phân công điều tra vụ án nhưng Kiểm sát viên VKSND TP. Đà Nẵng không tiến hành hỏi cung/ phúc cung là chưa đảm bảo đúng quy định tại khoản 4 Điều 183 BLTTHS. Do vậy, Tòa án đã yêu cầu điều tra bổ sung để xác định bị hại Nguyễn Như Quân, Hồ Ái Phượng có Đơn xin cứu xét khẩn cấp gửi Cơ quan điều tra VKSND tối cao hay không? Nội dung đơn là gì, có tố cáo hành vi “Làm sai lệch hồ sơ vụ án” hay không? Nếu có thì tố cáo hành vi gì, của ai, đã có kết quả điều tra xử lý hay chưa? Tuy nhiên, hàng loạt những nội dung mà Tòa án yêu cầu đều không được Cơ quan điều tra CATP. Đà Nẵng thể hiện rõ ràng trong Kết luận điều tra bổ sung.

Các luật sư cho rằng, nếu không làm rõ những vấn đề Tòa án yêu cầu thì sẽ không xác định được sự thật khách quan của vụ án. Kết luận điều tra bổ sung đã thể hiện “Sau khi tiếp nhận các đơn của Trần Đình Quân, Nguyễn Như Quân, Hồ Ái Phượng và các luật sư bào chữa cho Trần Đình Quân. Cơ quan điều tra VKSND tối cao đã tiến hành xác minh sơ bộ ban đầu, xét thấy vụ án Trần Đình Quân cùng đồng phạm đang trong giai đoạn điều tra nên đã chuyển đơn và tài liệu liên quan đến VKSND TP. Đà Nẵng để kiểm sát, giải quyết theo quy định”. Như vậy tức là VKSND TP Đà Nẵng cũng đã biết đến những tài liệu này, nhưng tại sao lại cho rằng những tài liệu này không liên quan đến vụ án Trần Đình Quân? Vai trò của Kiểm sát viên chưa được phát huy hết hay vì một lý do nào khác mà VKSND TP. Đà Nẵng lại bỏ ra ngoài hồ sơ vụ án những tài liệu quan trọng này? Như vậy thì những tài liệu này đã được kiểm sát, giải quyết theo quy định nhằm đảm bảo không có oan sai chưa? Nếu đã được giải quyết rõ ràng, minh bạch rồi thì chắc chắn Tòa án sẽ không phải đặt ra hàng loạt vấn đề để yêu cầu điều tra bổ sung.

Thiết nghĩ: Vụ án Trần Đình Quân và đồng phạm đã được Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng đưa hồ sơ của Cơ quan điều tra VKSND tối cao đề nghị làm rõ dấu hiệu hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp của các cán bộ có liên quan trong quá trình điều tra mà Cơ quan điều tra VKSND tối cao đã xác minh sơ bộ ban đầu để phối hợp điều tra vụ án hình sự nêu trên thì chắc chắn HĐXX sẽ Phụng công, Thủ pháp, Chí công vô tư để tuyệt đối không làm oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, và không để xảy ra các bản án bị hủy, bị sửa do lỗi chủ quan.