Vở 'Huyền thoại tuổi thanh xuân' tri ân 10 nữ anh hùng liệt sĩ Ngã ba Đồng Lộc công diễn miễn phí

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, “Ngã ba Đồng Lộc” được nhắc đến như một khúc tráng ca về tinh thần bất khuất, anh hùng của lực lượng thanh niên xung phong trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nơi đây, đúng 58 năm về trước, 10 cô gái Thanh niên xung phong anh dũng ngã xuống.

10 cô gái thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc ấy thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, bao gồm: Võ Thị Tần (24 tuổi, Tiểu đội trưởng), Hồ Thị Cúc (24 tuổi, Tiểu đội phó), Nguyễn Thị Nhỏ (24 tuổi), Dương Thị Xuân (21 tuổi), Võ Thị Hợi (20 tuổi), Nguyễn Thị Xuân (20 tuổi), Hà Thị Xanh (19 tuổi), Trần Thị Hường (19 tuổi), Trần Thị Rạng (18 tuổi), Võ Thị Hà (17 tuổi), họ đã ngã xuống khi tuổi còn quá trẻ. Cùng với các chị còn có hơn 4.000 anh hùng liệt sĩ đã nằm lại con đường huyết mạch này.10 cô gái đã hy sinh khi đang ở độ tuổi mười tám, đôi mươi và vẫn chưa có ai lập gia đình.

Sự hy sinh của 10 nữ thanh niên xung phong và tinh thần xả thân của cán bộ, chiến sỹ, nhân dân thuộc các lực lượng tại chiến trường Đồng Lộc là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, thể hiện khát vọng hòa bình của mỗi người dân Việt Nam. Tất cả sẽ được tái hiện trong không gian nghệ thuật của “Huyền thoại tuổi thanh xuân”.

Kể về hành trình viết kịch bản “Huyền thoại tuổi thanh xuân”, đạo diễn Lê Quý Dương xúc động: “Tôi đã viết toàn bộ kịch bản này trong đúng 30 giờ. Quá trình viết, tôi thấy như từng nhân vật, sự kiện, tình huống và chi tiết của 10 cô gái thanh niên xung phong như hiện ra trước mắt mình, mách bảo, chỉ đường cho tôi viết. Tôi có cảm giác ai đó đang mượn ngón tay mình để viết ra. Với tư cách là một nhà viết kịch chuyên nghiệp, tôi khám phá cho mình một cảm xúc rất mới. Cảm xúc các nhân vật đang nhập vào tôi và mượn tôi để viết ra câu chuyện, tâm tư, tình cảm và từng lời nói của họ. Tôi thấy sáng tạo đang đi qua tôi, chứ không đi từ tôi. Tôi không áp đặt chủ quan của mình vào đời sống của nhân vật. Tôi để cho họ nguyên bản, sống cùng tôi và chia sẻ với tôi những gì họ muốn”.

Ekip dự án nghệ thuật tuyển chọn 10 nữ diễn viên một cách gắt gao và kiên định để vào vai của mười cô gái Đồng Lộc. Mục tiêu của việc tuyển chọn là phải tìm ra được 10 cô gái đang ở độ tuổi từ 18 đến 24, đúng với lứa tuổi của 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc năm xưa. Điều quan trọng hơn là đạo diễn muốn tuyển những diễn viên vào được vai của 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc thì trước hết có nét giống về diện mạo, nhân dáng và hơn thế, có tính cách và cảm xúc giống với nhân vật. “Tôi không hướng tới việc chọn 10 nữ diễn viên có kỹ thuật diễn xuất giỏi để nhập vai 10 nữ liệt sỹ mà tìm kiếm những người đủ nhạy cảm và sự chân thật để mang lại cảm xúc cho khán giả”, đạo diễn Lê Quý Dương nhấn mạnh.

Về dàn dựng sân khấu, đạo diễn Lê Quý Dương cho biết, anh cùng với đội ngũ thiết kế đã tạo nên một bối cảnh để khán giả bước vào như được sống trong không gian của Ngã ba Đồng Lộc chứ không đơn thuần là bối cảnh sân khấu. Từ ý tưởng này, đạo diễn Lê Quý Dương đã kỳ công khi phối hợp với Ban Quản lý Khu Di tích Đồng Lộc để chuyên chở 5 tấn đất thật lấy từ chiến trường Ngã ba Đồng Lộc năm xưa ra Hà Nội. Năm tấn đất được đóng vào các bao tải lớn nhỏ để đạo diễn bố trí cảnh trí. Trang trí sân khấu là một tác phẩm mỹ thuật sắp đặt độc đáo và đặc biệt có giá trị lịch sử sâu sắc.

Tác giả - đạo diễn Lê Quý Dương bùi ngùi: “Chúng ta biết rằng trong mỗi tấc đất tại chiến trường Ngã ba Đồng Lộc có dấu vết đạn bom và lẫn xương, máu, thịt đã của hơn 4.000 người đã hy sinh. Đây là một điều có thật chứ không phải hình tượng hoá. Bởi vậy, việc lấy 5 tấn đất thật đưa vào sắp đặt trang trí mỹ thuật trong chương trình có giá trị lịch sử, đặc biệt khi vở diễn được dàn dựng và diễn thường xuyên tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Khán giả và du khách tới thăm Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam sẽ cảm nhận về điều này một cách rất tâm linh trước câu chuyện thiêng liêng của 10 cô gái thanh niên xung phong anh hùng tại chiến trường Ngã ba Đồng Lộc”.

Vở diễn “Huyền thoại tuổi thanh xuân” là điểm xuất phát trong hành trình đi tiên phong của tác giả - đạo diễn Lê Quý Dương với khát vọng sáng tác kịch bản và dàn dựng những không gian sân khấu trải nghiệm chân thực và sống động ngay tại các điểm di sản văn hóa và lịch sử truyền thống, vừa tạo nên sức sống cho các di tích văn hóa lịch sử, vừa là những sản phẩm văn hóa du lịch, vừa là những bài học giáo dục sâu sắc được truyền cảm tới khán giả đương thời; đặc biệt là thế hệ trẻ, bằng những hình thức đầy sáng tạo và hiện đại, nhưng không làm mất đi các giá trị truyền thống.

Một vở diễn về lịch sử truyền thống về 10 cô gái thanh niên xung phong trên trường Ngã ba Đồng Lộc với kịch bản có cách tiếp cận các nhân vật lịch sử và ngôn ngữ dàn dựng mới cách tân, hiện đại đã tạo nên sức sống bền bỉ cho tác phẩm qua hàng trăm đêm diễn trong suốt 4 năm qua, từ 2023 - 2026, gây xúc động tới rất nhiều khán giả trong nước và quốc tế.

"Huyền thoại tuổi thanh xuân" với kịch bản tôn vinh lòng yêu nước và sự hy sinh của thế hệ trẻ vì đất nước, vì hòa bình tạo nên một thông điệp: "Sống một đời đáng sống" đã có sức lan tỏa quốc tế với nhiều hình thức và loại hình dàn dựng tại Bangladesh, Phillippines và được giới thiệu và đón nhận rộng rãi tại hơn 80 quốc gia thành viên của Hiệp hội Sân khấu Thế giới.

Nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7/1947 - 27/7/2026, chương trình “Huyền thoại tuổi thanh xuân” với sự phối hợp của Trung tâm Sân khấu Lê Quý Dương và Bào tàng Phụ nữ Việt Nam sẽ được công diễn miễn phí trong 3 ngày từ 25 -27/7/2026 và được biểu diễn định kỳ vào các tối thứ Bảy hàng tuần tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (Hà Nội).