Việt Nam phải tận dụng cơ hội cơ cấu dân số vàng

Sáng nay, Tổng cục Thống kế và Liên hợp quốc tại Việt Nam tổ chức công bố các ấn phẩm tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009. Đây là những chỉ số quan trọng, “cung cấp bức tranh tổng thể về dân số (nguồn nhân lực) cho việc định hướng xây dựng và hoạch định các chính sách, chiến lược phát triển đúng đắn, phù hợp và là cơ sở quan trọng để đánh giá tiến độ đạt được các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ” ở nước ta.

Theo dự báo dân số 2009-2049 của Tổng cục Thống kê, với phương án mức sinh trung bình, dân số Việt Nam sẽ đạt 95,3 triệu người vào năm 2019; 102,7 triệu người vào năm 2029 và 108,7 triệu người vào năm 2049. Cũng theo kết quả phân tích sâu về cấu trúc tuổi và giới tính, Việt Nam đã bước vào thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” có nghĩa là cứ 2 hoặc hơn 2 người trong độ tuổi 15-64 gánh 1 người trong độ tuổi phụ thuộc.

Thời kỳ này bắt đầu vào khoảng năm 2007 và theo dự báo thì sẽ kết thúc năm 2041. Thời kỳ này chỉ xảy ra duy nhất một lần trong lịch sử nhân khẩu học của mỗi quốc gia nên các chuyên gia cho rằng, “cơ cấu dân số vàng sẽ đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam nếu Chính phủ có những chính sách phát triển nguồn nhân lực và tạo cơ hội việc làm phù hợp, đặc biệt chú trọng đến lực lượng lao động trẻ”.

Bên cạnh đó, Việt Nam bắt đầu bước vào thời kỳ già hóa dân số. Chỉ số già hóa dự báo sẽ tăng nhanh hơn trong vài thập kỷ tới và sẽ lên đến khoảng 141 khi mà cứ 100 trẻ em thì có 141 người già vào năm 2049. Như vậy, cùng với cơ hội cơ cấu dân số vàng, Việt Nam cũng cần có những ứng phó với già hóa dân số để đảm bảo an sinh xã hội và chăm sóc y tế cho người già, đặc biệt người người già trong nhóm hộ nghèo, người già tàn tật ở các vùng nông thôn.

Cũng trong cuộc điều tra này, những số liệu về di cư cho thấy trong giai đoạn 2004-2009 có 6,6 triệu người di cư trong và ngoài tỉnh ở Việt Nam, đa số là thanh niên, trong nữ di cư tăng đáng kể. Di cư tạo động lực cho phát triển và đặt ra nhiều thách thức cho đất nước.

Từ thực trạng, xu hướng của dân số nước ta, ông Bruce Campell – quyền Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam – nhấn mạnh đến việc cần đầu tư cho giáo dục để duy trì tính bền vững của tăng trưởng kinh tế - xã hội của Việt Nam. “Việt Nam đã trở thành nước có mức thu nhập trung bình, đầu tư cho giáo dục để đáp ứng được những yêu cầu đặc biệt của thị trường trong nước và toàn cầu là hết sức cần thiết”.

H.Giang