Việt Nam đã kiểm soát cơ bản “cơn bão melamine”
Trưa 7-10, Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang chủ trì buổi họp báo cùng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Nông lương thế giới (FAO) tại Việt Nam, thông báo kết quả bước đầu về việc kiểm soát tình trạng nhiễm melamine trong sữa và nguyên liệu sữa. Cuộc họp đưa ra nhiều thông tin đang được dư luận quan tâm.
Cơ bản đã kiểm soát được “bão” Melamine
Chánh thanh tra Bộ Y tế Trần Quang Trung nhận định như vậy tại cuộc họp báo. Theo thông báo của Tổng cục Hải quan, trong 9 tháng năm 2008, Việt Nam nhập 772 tấn sữa từ nước ngoài với trị giá trên 2,5 triệu USD. Các cơ quan chức năng đã kiểm soát được trên 1000 tấn và đang thu hồi số số sản phẩm tương đương với 615 tấn, trong đó có 2 mẫu đặc biệt của Hanoimilk nhập từ Trung Quốc có nhiễm melamine. Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Công Khẩn thông báo, theo thống kê mới nhất, hiện có trên 300 sản phẩm sữa từ các nước, trong đó có 18 loại của Trung Quốc được cấp phép nhập khẩu vào nước ta. Kết quả kiểm tra các nguồn nguyên liệu sản xuất trong nước cho thấy nông dân ta không cho melamine vào sữa cũng như các hãng sữa cũng không cho chất này vào sản phẩm. Do đó, các sản phẩm sữa trong nước đến thời điểm này là an toàn- ông Trung khẳng định.
Tính đến chiều 6-10, tại Việt Nam đã có hơn 400 mẫu sữa và sản phẩm sữa được kiểm nghiệm, trong đó 23 mẫu có phát hiện thấy melamine, danh tính được cập nhật thường xuyên trên các phương tiện thong tin đại chúng. Với 23 sản phẩm này, có 2 hướng xử lý tiêu hủy hoặc chuyển mục đích sử dụng. Hiện nay mới chỉ có một sản phẩm duy nhất là sữa Yili đã có quyết định tiêu hủy, 22 sản phẩm còn lại vẫn đang trong quá trình thu hồi và chờ hướng xử lý.
Chưa phát hiện trẻ bị sạn thận do melamine Việt
Đó là khẳng định của Thứ trưởng Cao Minh Quang tại cuộc họp báo. Người dân không nên ồ ạt đưa con đi khám sỏi thận ở bệnh viện, gây nên tình trạng quá tải không cần thiết, đồng thời có thể khiến trẻ dễ bị lây các bệnh khác. Theo TS Jean-Marc Olivé, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, chỉ nên đưa trẻ đi khám khi trẻ khóc nhiều, đặc biệt là khóc khi đi tiểu, tiểu ra máu và kèm theo là bị buồn nôn – những dấu hiệu của trẻ uống sữa nhiễm melamine bị sạn thận.
Đề cập đến khâu tuyên truyền hiện nay khi người dân đang quá hoang mang, thậm chí là “tẩy chay” sữa, Bộ Y tế tái khẳng định không phải tất cả các loại sữa lưu hành ở Việt Nam đều bị nhiễm melamine, người tiêu dùng không nên ngừng sử dụng hoặc "tẩy chay" sữa vì như vậy sẽ có tác động không tốt đến dinh dưỡng, mà chỉ nên lựa chọn những sản phẩm đã được xác định không có chất chứa melamine và có bao bì, nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ đầy đủ, rõ ràng. Đối với các nhà trẻ tuyệt đối không cắt khẩu phần sữa của các cháu, nên tập trung lựa chọn sản phẩm có xuất xứ rõ ràng…
Qua vụ sữa nhiễm độc này, Bộ Y tế và WHO cũng khuyến cáo nuôi con bằng sữa mẹ là cách tốt nhất, an toàn nhất và tự nhiên nhất để cung cấp những dưỡng chất cần thiết cho trẻ nhỏ.
Chưa ban hành tiêu chuẩn cho phép với melamine
Thứ trưởng Cao Minh Quang cho biết Bộ Y tế đang cân nhắc việc ban hành tiêu chuẩn cho phép với melamine bởi phải căn cứ vào những quy định toàn cầu mà WHO và FAO đưa ra và có tiếng nói quyết định. Bộ Y tế Việt
Melamine là một chất hữu cơ màu trắng, rất khó hòa tan trong nước. Về cấu trúc hóa học, melamine gồm 3 nguyên tử carbon, 6 nguyên tử hydrogen và 6 nguyên tử nitrogen, có trọng lượng phân tử là 126, trong đó 66% là nitrogen. Melamine chỉ trở nên độc hại khi kết hợp với axit cyanuric, với cyanuric để trở thành melamine gây ra bệnh sạn thận, sỏi thận. Từ trước đến nay, melamine chưa bao giờ được công nhận là chất được phép dùng trong thực phẩm.
Có khá nhiều quốc gia trên thế giới cấm tuyệt đối, không cho lưu hành sữa và các sản phẩm liên quan có nhiễm melamine, bất kể hàm lượng là bao nhiêu. Đây là một trong những giải pháp quản lý mà Bộ Y tế nước ta tham khảo bởi melamine là chất không được phép có trong thực phẩm, được đại diện của WHO và FAO tại Việt
Chỉ định 3 phòng kiểm nghiệm làm “trọng tài”
Trước ngày 2-10, cả nước chỉ có 3 phòng trung tâm kiểm nghiệm được melamine trong sữa trong khi số lượng mẫu kiểm tra lên tới gần 500 mẫu. Để giải tỏa ách tắc và nhanh chóng khai thông thị trường, Bộ đã thống nhất với các bộ, ngành chỉ định tạm thời 22 phòng thí nghiệm tham gia. Có những kết quả kiểm nghiệm chưa được thống nhất, liên quan đến nhiều nguyên nhân từ các khâu: quy trình lấy mẫu, xử lý bảo quản, độ nhạy thiết bị, tay nghề nhân viên… là việc cũng thường xảy ra. Đến thời điểm này, Bộ Y tế vẫn xem xét "có" hay "không" melamine trong sữa, chứ không cụ thể hàm lượng bao nhiêu. Do vậy, xảy ra tình trạng cùng một mẫu sữa nhưng Sở Y tế bảo “có”, trong khi doanh nghiệp cãi “không” có melamine.
Theo Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) Nguyễn Thị Lâm, xác định melamine là một quy trình kỹ thuật trong labo đòi hỏi chuyên ngành sâu về hóa phân tích. Hiện nay ngưỡng phát hiện melamine tại labo kiểm nghiệm của Viện Dinh dưỡng là trên 30 mcg/kg và tất cả các kết quả kiểm nghiệm về melamine của Viện Dinh dưỡng do Thanh tra Bộ Y tế công bố đều chính xác.
Về cơ chế giám sát các mẫu sản phẩm do DN hoặc cá nhân tự lấy mẫu và kiểm nghiệm, việc DN lấy mẫu gửi 22 phòng kiểm nghiệm được Bộ Y tế cho phép là hết sức cần thiết. Bên cạnh đó, Bộ vẫn cử 20 đoàn kiểm tra liên tục giám sát lấy mẫu định kỳ trên thị trường. Riêng với trường hợp của Cty Anco, khi hai kết quả do Viện Dinh dưỡng quốc gia và kiểm định quốc tế SGS (Thụy Sỹ) tại TP.HCM tiến hành có kết quả trái ngược hòan toàn, Bộ Y tế khẳng định cho đến nay chưa nhận được phản hồi gì từ phía Cty Anco, xong hoàn toàn tin tưởng vào kết quả của Viện Dinh dưỡng đã đưa ra.
Trước những khiếu kiện có thể xảy ra trong thời gian tới về sự thiếu đồng nhất giữa các kết qủa kiểm nghiệm, Thứ trưởng Cao Minh Quang cho biết Bộ Y tế quyết định giao 3 phòng kiểm nghiệm đứng ra làm “trọng tài”, đóng vai trò quyết định tiến hành xét nghiệm lại các mẫu sữa mà DN khiếu nại và đưa ra kết luận cuối cùng. Đó là Trung tâm Xét nghiệm ATVSTP (Viện Dinh dưỡng quốc gia), Viện Vệ sinh y tế công cộng (TP.HCM) và Trung tâm Kỹ thuật 3 (TP.HCM).
Vũ Mai tổng hợp