Viện trưởng VKSQS Trung ương nói về "bí quyết" chống oan, chống lọt

 Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm sát Quân sự (KSQS) (12/5/1961-12/5/2011), PLVN phỏng vấn Thiếu tướng Trần Phước Tới - Phó Viện trưởng VKSND Tối cao, Viện trưởng VKSQS Trung ương về những hoạt động và thành tựu của Ngành KSQS trong nửa thế kỷ xây dựng và phát triển.

Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm sát Quân sự (KSQS) (12/5/1961-12/5/2011), PLVN có cuộc phỏng vấn Thiếu tướng Trần Phước Tới - Phó Viện trưởng VKSND Tối cao, Viện trưởng VKSQS Trung ương về những hoạt động và thành tựu của Ngành KSQS trong nửa thế kỷ xây dựng và phát triển.

Thiếu tướng Trần Phước Tới phát biểu tham luận tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Tổng cục Chính Trị
Thiếu tướng Trần Phước Tới phát biểu tham luận tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Tổng cục Chính Trị

Đổi mới kịp thời về nhận thức

Thiếu tướng Trần Phước Tới cho biết: Nửa thế kỷ qua, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Quân ủy Trung ương và Đảng ủy các cấp; sự quản lý về hành chính quân sự của Bộ Quốc phòng và chỉ huy các cấp, sự chỉ đạo về nghiệp vụ của Viện trưởng VKSND Tối cao, sự giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị và nhân dân, các VKSQS đã ngày càng lớn mạnh về tổ chức, nắm vững và thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ theo các quy định của pháp luật.

Hoạt động của VKSQS đã góp phần tích cực vào thắng lợi to lớn của cả dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trong chiến tranh biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế, trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, trong sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng trong giai đoạn đổi mới và phát triển đất nước.

- Thưa Thiếu tướng, 50 năm qua, các VKSQS đã hoạt động tích cực, có nền nếp và hiệu quả, đạt được những kết quả quan trọng trong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Xin ông cho biết những thành tựu của công tác KSQS trong nửa thế kỷ qua?

Thành tích và những đóng góp của Ngành KSQS trong nửa thế kỷ qua đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Năm 1984, VKSQS Trung ương được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì. Năm 2001, Viện được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Năm 2010, Viện được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba. Nhiều tập thể đơn vị và cá nhân trong Ngành KSQS được tặng thưởng Huân chương Chiến công và các danh hiệu cao quí khác của Nhà nước.

- Bảo vệ Quân đội là một nhiệm vụ quan trọng của Ngành KSQS. Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình theo qui định của pháp luật, các VKSQS đã cùng các cơ quan bảo vệ pháp luật khác góp phần quan trọng trong việc củng cố nền pháp chế Xã hội chủ nghĩa (XHCN), bảo vệ chế độ XHCN. Đã tập trung phục vụ tốt các trọng tâm công tác của Đảng, Nhà nước và Quân đội trong từng giai đoạn cách mạng.

Hoạt động của các VKSQS đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu toàn diện, bảo đảm cho lực lượng vũ trang đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng là lực lượng chiến đấu trung thành tin cậy của Đảng và nhân dân.

VKSQS các cấp thông qua việc thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật, thực hành quyền công tố Nhà nước đã góp phần đấu tranh, phát hiện, xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm, tội phạm, đồng thời bảo đảm cho cuộc đấu tranh chống tội phạm của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong Quân đội tuân thủ đúng đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, kỷ luật của Quân đội, góp phần tích cực vào việc làm trong sạch vững mạnh tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là các cơ quan tư pháp trong Quân đội. Trong nhiều trường hợp đã góp phần củng cố uy tín và nâng cao vị thế của VKSQS các cấp.

Xây dựng đội ngũ cán bộ KSQS có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức và lối sống trong sạch, lành mạnh, có năng lực trí tuệ và trình độ tổ chức hoạt động thực tiễn tốt, luôn trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, dũng cảm đấu  tranh bảo vệ công lý và pháp luật XHCN, có tinh thần trách nhiệm cao, có lương tâm và đạo đức nghề nghiệp trong sáng.

Mặt khác, Ngành KSQS đã có sự đổi mới kịp thời về nhận thức, về tổ chức cán bộ, về thực hiện chức năng, nhiệm vụ kiểm sát; đã tập trung nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp theo đường lối Chiến lược cải cách tư pháp, phục vụ kịp thời cho nhiệm vụ chính trị của Quân đội trước yêu cầu mới.

Tăng cường chống oan, chống lọt

- Theo qui định của pháp luật, VKSQS các cấp kiểm sát việc tuân theo pháp luật, thực hành quyền công tố, bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Thưa Thiếu tướng, ngành KSQS đã làm gì để đảm bảo mục tiêu chung: Chống oan, sai, sót, lọt, xử lý đúng pháp luật, nghiêm minh, kịp thời?

Công tác KSQS trước hết tập trung vào việc tuyên truyền, giáo dục làm cho mọi cán bộ, chiến sỹ hiểu biết, tôn trọng và chấp hành nghiêm pháp luật Nhà nước, Điều lệnh, Điều lệ, chế độ quy định của Quân đội, chấp hành nghiêm chỉ thị, mệnh lệnh cấp trên (Quân lệnh như sơn). Pháp chế của Nhà nước, kỷ luật của Quân đội được duy trì ở mọi lúc, mọi nơi đối với mọi người

- Hàng năm, VKSQS đã đưa truy tố hàng trăm vụ án các loại (trong đó có nhiều vụ án điểm), trừng phạt nghiêm minh kẻ phạm tội để giáo dục ngăn ngừa chung, bảo đảm yêu cầu pháp luật không làm oan, không để lọt tội phạm và người phạm tội. Các VKSQS đã tăng cường có hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ nhằm chống oan, chống lọt ngay từ khi cơ quan điều tra thụ lý các vụ việc xảy ra và phân loại xử lý, kiểm sát chặt chẽ việc khởi tố hoặc không khởi tố của các cơ quan điều tra khi xác định có dấu hiệu phạm tội. Từ năm 2004 đến nay, không có vụ án nào truy tố xét xử oan người vô tội. Hồ sơ truy tố ra Tòa phải trả lại điều tra bổ sung chỉ chiếm khoảng 3%.

Nhiều cấp VKSQS đã chú trọng đến việc đổi mới, cải tiến phương pháp quản lý, chỉ đạo điều hành trong giải quyết xử lý án; tổ chức “Diễn án” xét xử các vụ án khó, phức tạp để cho kiểm sát viên học tập, rút kinh nghiệm (như VKSQS Thủ đô Hà Nội).

Để chống oan, chống lọt, VKSQS các cấp đã luôn chú trọng kiểm sát tuân theo pháp luật trong quá trình điều tra, xử lý vụ án. Công tác kiểm sát điều tra việc lập hồ sơ, thu thập chứng cứ được thực hiện một cách nền nếp, có hiệu quả (cả về nội dung và phương pháp). Đã tổ chức nắm và quản lý khá tốt thông tin vi phạm, tội phạm, kịp thời đề ra các yêu cầu điều tra cho cơ quan điều tra, khắc phục tình trạng điều tra kéo dài, ngăn ngừa sự lạm dụng quyền hạn trong việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn của cơ quan điều tra. Kiên quyết không phê chuẩn các đề nghị của cơ quan điều tra khi chưa đủ căn cứ.

Các trường hợp vi phạm tố tụng trong việc bắt, tạm giữ, tạm giam, hỏi cung, quản lý các trại giam, trại tạm giam đều được phát hiện và yêu cầu khắc phục. Các vi phạm trong lĩnh vực hoạt động tư pháp đều được giải quyết kiên quyết có lý, có tình. VKSQS các cấp cũng quan tâm nâng cao chất lượng kháng nghị, kiến nghị đối với các trường hợp vi phạm hoạt động xét xử và thi hành án.

Chú trọng chất lượng chính trị và chuyên môn của cán bộ

- Thưa Thiếu tướng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, mọi việc thành công hay thất bại là do cán bộ tốt hay kém”. Để xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm sát có đủ 5 đức tính “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”,  Ngành KSQS đã có những chiến lược gì?

- Có thể nói, đội ngũ cán bộ Ngành KSQS những ngày mới thành lập còn rất thiếu về số lượng, yếu về kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, Ngành KSQS đã chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cả về số lượng và chất lượng nhưng lấy chất lượng làm chính, trước hết là chất lượng chính trị và chuyên môn.

Đoàn đại biểu VKSQS Liên bang Nga sang thăm và làm việc với VKSQS Trung ương
Đoàn đại biểu VKSQS Liên bang Nga sang thăm và làm việc với VKSQS Trung ương

Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong xét xử các vụ án hình sự, đặc biệt là vấn đề “tranh tụng” của kiểm sát viên tại phiên tòa, VKSQS các cấp tăng cường cử cán bộ đi học để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, đồng thời đặt ra chương trình, nội dung với yêu cầu cao cho công tác sơ kết, tổng kết các chuyên đề, giải quyết các vấn đề vướng mắc từ thực tiễn, thống nhất nhận thức trong quá trình thực hiện.
 
Từ năm 1987 đến nay, VKSQS Trung ương đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Quân đội đào tạo, bồi dưỡng cho 1.359 lượt cán bộ. Ngoài ra, hàng năm Viện còn xây dựng kế hoạch và báo cáo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho phép tổ chức tập huấn công tác nghiệp vụ cho cán bộ Ngành KSQS. Đến nay, số cán bộ được đào tạo làm công tác chuyên môn nghiệp vụ có trình độ Cử nhân Luật trở lên là 100%, trong đó Cao học Luật là 8,3%; 100% cán bộ có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên, trong đó có 44% có trình độ lý luận chính trị cao cấp.

Xin cảm ơn Thiếu tướng!

Lam Hạnh (thực hiện)