Việc làm cho thanh niên nông thôn-Nhu cầu cấp thiết (Kỳ 1)
Phần lớn thanh niên nông thôn hiện nay có trình độ học vấn thấp, thiếu việc làm, ít có cơ hội được đào tạo nghề. Thực trạng đặt ra nhiều thách thức đối với tổ chức Đoàn thanh niên trong việc tập hợp, giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn...Nhưng chỉ riêng tổ chức Đoàn thanh niên không thể giải được bài toán khó này…
Rào cản
Chiếm 45% tổng số thanh niên thành phố và hơn 50% lực lượng lao động trong nông nghiệp, số lượng dồi dào nhưng chất lượng không đáp ứng nhu cầu xã hội. Đây chính là rào cản lớn đối với thanh niên nông thôn khi tiếp cận cơ hội việc làm.
|
Qua các cuộc điều tra nghiên cứu của Viện Xã hội học về việc làm – lao động gần đây, chỉ có 2,7% thanh niên nông thôn có chuyên môn kỹ thuật bậc trung và cao trong các lĩnh vực; tỷ lệ thất nghiệp từ độ tuổi 15-29 ở nông thôn chiếm tới 77%. |
Tỷ lệ thanh niên rời quê hương đi làm ăn xa hiện chiếm 20-30% tổng số thanh niên khu vực nông thôn. Song, do đa số thanh niên nông thôn có trình độ học vấn và tay nghề thấp, họ chỉ tìm được những công việc không ổn định, thu nhập bấp bênh và gặp nhiều rủi ro như: làm thợ xây, bán hàng rong hoặc lao động tại các khu công nghiệp với mức lương thấp.
Nguyễn Văn Đông, ở xã Liên Am (huyện Vĩnh Bảo) tốt nghiệp THPT nhưng không tìm được việc làm. Sau nhiều lần do dự, Đông quyết định rời quê hương để kiếm việc làm có mức thu nhập cao hơn ở nội thành. Nhờ người quen, Đông xin được chân phụ hồ với mức lương 1 triệu đồng/tháng với mong muốn sau vài năm đi làm sẽ tích lũy được chút vốn rồi trở về quê lập nghiệp. Gần 4 tháng sau, Đông bị tai nạn, gãy xương đùi. 3 tháng tiền công không lại tiền thuốc, bố mẹ Đông phải chạy đôn chạy đáo vay tiền chữa trị cho con.
Đông chỉ là một trong số nhiều thanh niên nông thôn hiện nay mong muốn có thêm một nghề (ngoài việc làm ruộng) để kiếm thêm thu nhập. Lê Thị Hồng, ở xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy) tâm sự: “Nhiều lần em định đến các xí nghiệp may ngoài thành phố để xin việc, nhưng không đáp ứng được những yêu cầu các công ty đặt ra vì trình độ tay nghề quá thấp”. Hồng than thở: "Em cũng tham gia lớp học về nghề may do Đoàn thanh niên tổ chức nhưng với những kiến thức được học trong thời gian ngắn chưa thể đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp. Họ cần những lao động có tay nghề thực sự, được đào tạo một cách cơ bản”.
Thiếu thông tin, thiếu vốn
Một trong những nguyên nhân lao động trẻ ở khu vực nông thôn không kiếm được việc làm là do thiếu các nguồn thông tin định hướng về nghề nghiệp, học nghề và tìm việc. Hiện, tổ chức Đoàn thanh niên chỉ có duy nhất Văn phòng tư vấn giới thiệu việc làm cho thanh niên (thuộc Hội Liên hiệp thanh niên thành phố) làm nhiệm vụ này trong khi nhu cầu thông tin về việc làm của thanh niên nông thôn rất cao. Không phải thanh niên nông thôn nào cũng có điều kiện tiếp cận với các phương tiện thông tin đại chúng, in-tơ-nét, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.
Ngoài số thanh niên ra thành thị tìm việc, số ở lại tham gia phát triển kinh tế ở địa phương đều gặp khó khăn về vốn. Theo báo cáo của Đoàn thanh niên thành phố, thực hiện đề án xây dựng 500 điểm mô hình trình diễn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật-công nghệ và dịch vụ thanh niên. 5 năm qua, Ngân hàng Chính sách xã hội hỗ trợ thanh niên vay hơn 34 tỷ đồng vốn. So với yêu cầu thực tế, con số này còn “khiêm tốn”. Một số thanh niên muốn mở rộng sản xuất, kinh doanh nhu cầu vay vốn nhiều, trong khi Ngân hàng Chính sách xã hội chỉ cho hộ nghèo và cận nghèo vay, nên việc vay vốn càng khó khăn.
Thanh Thủy