Việc làm cho người sau cai nghiện ma túy- Không dễ

Khó cho cả đôi bên

Có nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến đặc điểm tâm lý của người sau cai nghiện, sự kỳ thị, phân biệt đối xử và cơ chế, chính sách đối với doanh nghiệp khi sử dụng lao động là người có quá khứ nghiện ngập.

Chi cục trưởng Chi cục Phòng, chống tệ nạn xã hội Hải Phòng Nguyễn Đức Phan cho biết: “Người sau cai mặc dù tạm thời không dùng ma tuý nhưng để duy trì những hành vi, nếp sống hằng ngày như ăn, ngủ, sinh hoạt như người bình thường rất khó khăn, sức khoẻ suy giảm, không đáp ứng được yêu cầu công việc. Mặt khác, việc đào tạo nghề, rèn luyện kỹ năng lao động cũng như ý thức kỷ luật là điều kiện cần ở người lao động thì người sau cai nghiện khó đáp ứng. Bên cạnh đó, phần lớn người nghiện có trình độ văn hoá, tay nghề thấp, có tiền sử trộm cắp khiến chủ sử dụng lao động băn khoăn, nghi ngại. Do đó, việc làm cho người sau cai là vấn đề rất khó”.

Theo ông Phan, tại các doanh nghiệp có người nghiện ma tuý đang làm việc, Chi cục Phòng, chống tệ nạn xã hội Hải Phòng tư vấn cho doanh nghiệp tổ chức cai nghiện, phân công cán bộ công đoàn, y tế thường xuyên giúp đỡ, động viên người sau cai nghiện yên tâm làm việc. Một số doanh nghiệp như Công ty Cổ phần nhựa Thiếu niên tiền phong, Công ty TNHH một thành viên Cảng Hải Phòng, Điện lực, đúc Tân Long, Đức Việt Anh,  nhận một số học viên của Trung tâm Giáo dục lao động xã hội Hải Phòng vào làm việc. Tuy nhiên, tỷ lệ người sau cai có việc làm rất thấp trong số người nghiện hiện có.

Sớm có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp

Chương trình hỗ trợ hướng nghiệp và tạo việc làm cho người sau cai nghiện được triển khai tại Hải Phòng từ đầu năm 2009 là tin vui đối với người nghiện muốn hoàn lương. Chương trình được thực hiện với sự hỗ trợ kỹ thuật của Tổ chức sức khoẻ gia đình quốc tế và nguồn tài trợ từ kế hoạch hỗ trợ khẩn cấp cho phòng, chống HIV/AIDS của Tổng thống Hoa Kỳ thông qua cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ. Theo đó, người sau cai được hỗ trợ tìm nghề thích hợp, được trả chi phí học nghề, hỗ trợ chi phí đi lại khi học nghề. Người thụ hưởng chính sách này còn được tham gia các lớp tư vấn các kỹ năng xã hội, kỹ năng sống, hỗ trợ tâm lý vượt qua mặc cảm, kỳ thị, hoà nhập cộng đồng.

Một vấn đề được coi là trọng tâm để thực hiện có hiệu quả chương trình này là cơ chế, chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tiếp nhận người sau cai nghiện vào làm việc. Chính phủ có quyết định số 212/2006 về tín dụng đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ và doanh nghiệp sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma tuý, qua Ngân hàng Chính sách xã hội. Theo đó, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp được vay vốn với mức lãi suất cho vay hộ nghèo. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cũng quy định miễn thuế thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ của doanh nghiệp dành riêng cho người lao động là người tàn tật, người sau cai nghiện, người nhiễm HIV. Tuy nhiên, hiện nay, Chính phủ chưa quy định tiêu chí, điều kiện xác định việc giảm thuế, tiêu chí xác định doanh nghiệp dành riêng cho người lao động là người nhiễm HIV và người sau cai nghiện khiến doanh nghiệp, chưa “mặn mà” với việc nhận người sau cai nghiện vào làm việc.

Thanh Thuỷ