Việc làm cho người dân thuộc diện thu hồi đất: Vấn đề cấp bách
Giải quyết việc làm cho người dân thuộc diện thu hồi đất được thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ cấp bách, hàng đầu nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ đề an sinh xã hội năm 2011…
Giải quyết việc làm cho người dân thuộc diện thu hồi đất được thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ cấp bách, hàng đầu nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ đề an sinh xã hội năm 2011…
Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp theo hướng công nghiệp, sản xuất dịch vụ, mở rộng đô thị, xây dựng kết cấu hạ tầng, phục vụ dự án phát triển kinh tế- xã hội là tất yếu, phù hợp với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động trong quá trình công nghiệp hoá-hiện đại hoá thành phố, đất nước. Nhưng bên cạnh mặt tích cực cũng tồn tại nhiều vấn đề, nhất là giải quyết việc làm, ổn định cuộc sống cho người dân bị thu hồi đất. Mặc dù thành phố có nhiều nỗ lực trong việc bố trí, sắp xếp chỗ ở, đào tạo nghề, hỗ trợ vốn, giải quyết việc làm cho người dân thuộc vùng dự án phải di dời, nhưng khó khăn vẫn chồng chất…Người dân vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề cần giải quyết để ổn định cuộc sống, nhất là việc làm, thu nhập và học tập của con em.
Hiện nay, phần lớn các giải pháp hỗ trợ người dân phải di dời phục vụ các dự án mới chỉ dừng ở việc tạo chỗ ở mới chứ chưa tạo ra cuộc sống mới cho họ. Gia đình ông Lại Văn Tài, đội 6, thôn Đoan, xã Tam Hưng (huyện Thuỷ Nguyên) có 5 khẩu, thu nhập của cả gia đình trông vào 6 sào ruộng cấy. Khi dự án Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng 1, 2 triển khai, 5 sào ruộng của ông lần lượt bị thu hồi, còn một sào ruộng bị kẹt giữa các dự án không thể canh tác. Sau khi trang trải hết nợ nần bằng số tiền được đền bù từ 5 sào ruộng bị thu hồi, gia đình ông Tài loay hoay không biết trông vào đâu để sinh nhai. Ông Tài tâm sự: “Tôi ngoài 60 tuổi, giờ chẳng biết làm gì, dạo trước xin đi làm bảo vệ, người ta chê già, ba đứa con đi làm thuê chẳng đủ ăn, bà nhà tôi sức khoẻ yếu, không đi buôn bán gì, chỉ ở nhà trông cháu. Gia đình lâm vào cảnh túng bấn. Còn một sào ruộng bị nhiễm mặn, chẳng cày cấy được, gạo ăn đong từng ngày trong khi giá cả leo thang chóng mặt”…
Khó tuyển dụng lao động tại chỗ
Lao động nữ ở huyện Thủy Nguyên học nghề đau, móc chỉ.
Trong số những lao động mất việc, nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất là lao động từ 35 tuổi trở lên. Hầu hết địa phương khuyến khích doanh nghiệp đóng trên địa bàn, nhất là những doanh nghiệp sử dụng đất thu hồi, ưu tiên tuyển dụng lao động tại chỗ. Nhưng việc tuyển dụng lao động tại chỗ không dễ bởi người nông dân không đáp ứng yêu cầu về tay nghề. Trên thực tế, có địa bàn có hàng nghìn nông dân bị thu hồi đất nhưng chỉ vài chục người được đào tạo nghề. Đơn cử như xã Tam Hưng (huyện Thuỷ Nguyên), phục vụ dự án Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng 2, hơn 300 hộ dân bị thu hồi đất, nhưng sau khi chọn lọc kỹ chỉ có 25 người được học nghề. Số lao động đã qua đào tạo này chưa được nhận vào làm việc ngay mà phải qua sát hạch, nếu đáp ứng đủ yêu cầu đặt ra của chủ sử dụng lao động thì mới có cơ hội được nhạn vào làm việc. Nhiều người do tuổi cao, lại không còn tư liệu sản xuất trong khi nhu cầu cuộc sống bức bách khiến họ phải xoay xở kiếm việc làm ngay mà không có thời gian học nghề. Nên chỉ sau một thời gian ngắn, phần lớn họ lại rơi vào cảnh thất nghiệp, hoặc thu nhập bấp bênh, không đủ trang trải cuộc sống.
Khắc phục tình trạng nêu trên, thành phố tích cực triển khai đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ nay đến năm 2020” được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 1956. Mới đây, 350 học viên là lao động nông thôn ở một số xã của huyện Vĩnh Bảo được tham gia 10 lớp học nghề theo Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn Hải Phòng từ nay đến năm 2020. Các nghề được đào tạo gồm: may công nghiệp, kỹ thuật sơn mài, điêu khắc gỗ, trồng nấm thương phẩm, dệt chiếu cói…Theo Phó giám đốc Sở Lao động -Thương binh và Xã hội Đặng Văn Tâng, năm 2010, Trung ương cấp 5 tỷ đồng để các cơ sở dạy nghề trên địa bàn thành phố đầu tư mua sắm trang thiết bị dạy nghề cho lao động nông thôn, nhất là người dân bị thu hồi đất phục vụ các dự án. Mỗi năm, mỗi quận, huyện được cấp 200-300 triệu đồng hỗ trợ công tác đào tạo nghề.
Tuy nhiên, để giải quyết việc làm cho người nông dân thuộc diện thu hồi đất, quan trọng nhất là gắn chiến lược phát triển kinh tế- xã hội với việc bố trí lực lượng sản xuất hợp lý giữa các địa phương, đồng thời có quy hoạch sử dụng đất hợp lý, trên cơ sở đó địa phương chủ động đề ra các kế hoạch giải quyết việc làm cho người nông dân. Khi xây dựng phương án đền bù, giải phóng mặt bằng, việc tái định cư và giải quyết việc làm cho người lao động phải được coi là bộ phận cấu thành quan trọng và nghiêm túc thực hiện trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân./.