Việc bố trí đất tái định cư để thực hiện Dự án cải tạo nút giao thông Quán Trữ: Thiếu sự thống nhất, rõ ràng

Việc cấp đất tái định cư thiếu thống nhất

Bố trí đất tái định cư cho hộ dân là biện pháp để tháo gỡ vướng mắc trong quá trình GPMB của dự án, nhưng việc này chưa được các bên liên quan giải quyết thoả đáng. Ngày 9-4-2002, đại diện lãnh đạo quận Kiến An, phường Quán Trữ, Ban quản lý dự án các công trình giao thông công chính Hải Phòng (đơn vị chủ đầu tư) có cuộc họp về việc xét duyệt cấp đất cho những hộ dân có đất bị thu hồi trong diện đền bù, giải toả. Tại cuộc họp này, các bên tham gia  thống nhất nguyên tắc xét duyệt cấp đất ở cho các hộ dân có đất bị thu hồi. Cụ thể: các hộ có đơn xin cấp đất ở, có diện tích đất bị thu hồi hết, có diện tích đất còn dưới 20 m2 mảnh đất méo mó không làm nhà ở hoặc cửa hàng, cửa hiệu được đề nghị Nhà nước thu hồi toàn bộ, được xét cấp đất tại khu đô thị Cựu Viên; đối với những hộ diện tích còn lại hơn 20 m2 mà ở lại, căn cứ diện tích thu hồi, hình thể diện tích đất còn lại để cấp đất ở tại khu tái định cư Đầm Triều, Đồng Hoà…Căn cứ vào việc khảo sát, đánh giá của UBND phường Quán Trữ, đơn xin cấp đất ở của người dân, cuộc họp thống nhất việc xét duyệt, dành 26 lô đất ở mặt đường Lê Duẩn cấp cho hộ dân. Nhưng từ năm 2002 đến nay, phương án này chưa được cơ quan chức năng quan tâm thực hiện.

Trong khi đó, có nhiều phương án, nhiều khu tái định cư mới được đề xuất như  bố trí cho các hộ dân vào khu tái định cư Đồng Hoà, Đầm Triều và khu đô thị Cựu Viên. Nhưng các phương án này đều không khả thi. Ngày 20-1-2005, UBND thành phố có công văn số 352, về việc điều chỉnh quỹ đất bổ xung khu tái định cư Đồng Hoà  phục vụ nhu cầu tái định cư của dự án “Mở rộng, cải tạo nút giao thông Quán Trữ”. Tuy nhiên, dự án tái định cư Đồng Hoà được UBND thành phố phê duyệt ngày 18-12-2004, đến nay vẫn chưa hoàn thiện thủ tục giải phóng mặt bằng. Khu tái định cư Đầm Triều hiện có mặt bằng, đóng cọc, phân lô. Năm 2003, quận có thông báo cấp đất tái định cư khu vực Đầm Triều và có 4 hộ dân chấp nhận. Song việc cấp tái định cư vào Đầm Triều mới dừng ở việc “tạm bàn giao mốc giới”. Tiếp đó, năm 2004, quận Kiến An đề xuất giải pháp sử dụng phần quỹ đất còn lại trong khu đô thị Cựu Viên (sau khi giải quyết nhu cầu tái định cư tại chỗ của dự án) và quỹ đất 10% theo Nghị quyết 47 của HĐND thành phố, để bố trí tái định cư cho hơn 30 hộ thuộc dự án “Mở rộng nút giao thông Quán Trữ”. Ngày 13-2-2006, UBND thành phố có quyết định về việc “Phê duyệt tiền sử dụng đất tái định cư dự án xây dựng nút giao thông Quán Trữ tại khu đô thị Cựu Viên”. Theo quyết định này, sẽ có 8 lô đất mặt đường Lê Duẩn, 14 lô đất tuyến 2 đường Lê Duẩn, 12 lô thuộc quỹ đất 10% của dự án khu đô thị Cựu Viên được cấp cho các hộ dân trong diện đền bù, giải toả. So với phương án bố trí đất tái định cư, có sự chênh lệnh, thiếu thống nhất. Điều này khiến các hộ dân trong diện được đền bù, bố trí đất tái định cư bức xúc. Tại sao dự án khu dô thị Cựu Viên có sau dự án nút giao thông Quán Trữ,  đến năm 2006 quận mới trình thành phố phê duyệt cấp đất tái định cư? Tại sao phương án thống nhất với các hộ dân lại chưa được thực hiện?

Những điểm chưa rõ ràng

 Dự án có 181 hộ dân thuộc diện đền bù, GPMB; hiện còn hơn 30 hộ dân, tập trung chủ yếu ở mặt đường Lê Duẩn, Trần Nhân Tông…Phần lớn các hộ dân này đều bị thu hồi toàn bộ diện tích sử dụng, có yêu cầu được bố trí đất tái định cư. Năm 2000, các hộ được kiểm kê đền bù; năm 2003, có 15 hộ nhận 70% số tiền đền bù. Quyết định cấp đất tái định cư vừa qua khiến nhiều hộ băn khoăn: xét cấp đất tái định cư theo hộ hay theo diện tích thu hồi? Hộ gia đình anh Lê Văn Phú (số 7 phố Lê Duẩn) có diện tích đất 214 m2, gồm 3 lô mặt đường, diện tích thu hồi là 105 m2, khu đất này anh được mẹ chia cho anh và một người em nữa. Gia đình anh đã tách khẩu với hộ của mẹ anh. Nhưng chỉ có mẹ anh có trong danh sách cấp đất vào tuyến 3 của khu tái định cư. Gia đình anh Vũ Đình Trưởng có  2 lô mặt đường, của mẹ anh và anh, đã được tách làm 2 hộ khẩu. Cả hộ của anh và mẹ anh đều bị thu hồi toàn bộ diện tích. Nhưng khi bố trí đất tái định cư, chỉ có mẹ anh được bố trí đất tái định cư  vào tuyến 2, còn gia đình anh không có tên. Anh Trưởng cho biết: Khi người dân kiến nghị về việc không được cấp đất mặt đường, chính quyền địa phương giải thích chuyện thay đổi này là số đất thu hồi của những hộ dân không đủ lớn, không đủ cấp đất mặt đường(!?). Được biết, năm 2000, khi bắt đầu tiến hành kiểm đếm, tính toán đền bù dự án, những hộ dân này nhận được lời đề nghị của cán bộ kiểm kê, đền bù là tách làm 2 hộ sẽ nhận được cách tính đền bù lợi hơn (!?). Trong việc tính toán đền bù thiếu chính xác này có phần lỗi của người dân. Tuy nhiên cách giải thích, phương pháp tính toán đền bù hiện tại và trước đây không có sự thống nhất, rõ ràng, khiến người dân có những cách hiểu khác nhau.

Theo phản ánh của người dân, quá trình tính toán đền bù, GPMB, xét cấp đất tái định có những vấn đề không rõ ràng. Anh Lê Văn Phú cho biết: Những gia đình được cấp đất ở tuyến hai khu tái định cư chủ yếu là những hộ nằm trong vòng xuyến có mức đền bù 1,5-1,6 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, hiện có những hộ nằm ở tuyến 2 của đường Đồng Hoà (không thuộc khu vực vòng xuyến của nút giao thông)  cũng được cấp đất nằm ở tuyến 2 của khu đô thị Cựu Viên. Như trường hợp của hộ ông Vũ Bá Xoa. Ngoài ra, có 3 nhà phía đầu đường Trường Chinh, khu vực này trước đây là nhà thuộc HTX Đồng Hoà, nhưng khi tính toán đền bù họ cũng được trả theo giá đất thổ cư. Đây là nguyên nhân làm cho việc đền bù, GPMB dự án vốn có nhiều khó khăn càng trở nên phức tạp.

Hiện nay, việc tính toán đền bù của dự án tạm dừng lại để thanh tra. Đây là biện pháp để làm rõ những nghi ngờ, băn khoăn của người dân. Song, các ban, ngành chức năng và chính quyền địa phương cần xem xét bố trí đất tái định cư hợp lý cho người dân./.

Phúc Nguyên