Vi phạm đê điều tại xã Chiến Thắng (huyện An Lão): Doanh nghiệp hưởng lợi, hậu quả Nhà nước chịu

Hằng ngày, trên tuyến đê sông Văn Úc, thuộc địa bàn xã Chiến Thắng (huyện An Lão), đang diễn ra tình trạng khai thác cát, tập kết kinh doanh vật liệu xây dựng xâm hại đến đê và cống dưới đê.... Theo lãnh đạo UBND xã Chiến Thắng, tại đây ở phía trong, qua cống dưới đê có bãi vật liệu của Công ty CP Tư vấn Đầu tư-Xây dựng thanh niên xung phong 13-5, còn ở  phía ngoài liền kề là bãi vật liệu-kinh doanh của Công ty TNHH thương mại Thiên Hà.

Từ mấy tháng trước, nhận thấy việc kinh doanh, vận chuyển vật liệu xây dựng sẽ ảnh hưởng xấu đến sự an toàn của tuyến đê, chính quyền xã Chiến Thắng đã yêu cầu dừng hoạt động của các xe ô tô chở vật liệu, thậm chí có lúc xã tạm giữ những xe cố tình vận chuyển. Tuy nhiên, ngày 26-5-2009, UBND thành phố có văn bản cho phép Công ty CP Tư vấn Đầu tư-Xây dựng thanh niên xung phong 13-5 thực hiện một số biện pháp gia cố đê và cống dưới đê để vận chuyển vật liệu trên mặt đê từ bãi tập kết “tạm thời” ven đê, nhằm phục vụ cho công trình xây dựng đường ô tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. Ngay sau khi có văn bản của UBND thành phố, các đội xe ô tô chở vật liệu trên đê lại tiếp tục hoạt động. Mỗi ngày, hàng trăm lượt xe ô tô ra vào, vận chuyển cát... chạy sầm sập trên đê Ngoài những tác động do thiên nhiên và thời gian, mặt đê vốn bị bào mòn, nay thêm sức nặng từ những chuyến xe tải chở vật liệu, càng lồi lõm thành những hố sâu, nhiều ổ voi, ổ trâu. Mỗi khi xe chở cát chạy qua, bụi bay trắng xóa cả một vùng dân cư và ruộng đồng, vườn tược chung quanh.

Riêng Công ty TNHH thương mại Thiên Hà, còn tự ý mở và xây dựng một con đường nối từ mặt đê xuống bãi tập kết vật liệu, để tạo "thuận lợi" cho các xe ô tô ra vào vận chuyển, không cần biết đến mức độ ảnh hưởng về kết cấu của đê cũng như vấn đề thoát lũ, nhất là những khi triều cường, hay bão lụt xảy ra. Qua trao đổi với ông Đào Văn Tần, Phó phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Lão được biết, đây là một hành vi vi phạm Luật Đê điều khá rõ. Bởi, Công ty TNHH thương mại Thiên Hà chưa có một văn bản, hay giấy phép của cơ quan chức năng về việc lập bãi, vận chuyển vật liệu trên mặt đê, làm đường nối từ mặt đê xuống bãi...Chính quyền huyện, xã và Hạt quản lý đê điều nhiều lần kiểm tra, lập biên bản, yêu cầu đình chỉ, tháo dỡ đường nối dốc đê, di chuyển toàn bộ vật tư, vật liệu trên mặt bãi. Nhưng Công ty TNHH thương mại Thiên Hà không chấp hành, hiện vẫn tiếp tục hoạt động.

Đối với Công ty CP Tư vấn Đầu tư-Xây dựng thanh niên xung phong 13-5, việc gia cố đê, đường lên đê, cống dưới đê  cần có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan chức năng, chính quyền địa phương theo đúng hồ sơ thiết kế và phải được nghiệm thu trước khi khai thác, sử dụng. Tuy nhiên, theo ông Tần, công ty chưa tiến hành xong việc gia cố đê, cống dưới đê, chưa có sự nghiệm thu nhưng vẫn tổ chức vận chuyển cát trên đê. Chính quyền địa phương nhiều lần có thông báo đình chỉ việc vận chuyển vật liệu trên mặt đê, song cả 2 doanh nghiệp không chấp hành. Hơn nữa, ngay cả khi việc gia cố đê hoàn tất thì cũng cần có sự giám sát của chính quyền địa phương để bảo đảm xe ô tô chở vật liệu không vượt quá trọng tải cho phép.

Đây chỉ là một trong số nhiều trường hợp doanh nghiệp chỉ vì lợi nhuận từ việc khai thác cát, tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng trên các bãi ven đê sông, gây hư hại đến kết cấu và chất lượng của cả hệ thống đê tuyến sông, biển. Điều đó khiến ngân sách Nhà nước, công sức của con người hàng năm phải tốn kém đến mức khó có thể “cân đo đong đếm” để đầu tư tu bổ, nâng cấp đê điều, nhất là đối với những đoạn, tuyến xung yếu. Nhưng cái mất mát lớn hơn nhiều, chính là những hậu quả do thiên tai bão lụt gây ra, chẳng ai có thể lường trước được. Do vậy, đề nghị cấp, ngành chức năng cần chủ động có biện pháp kiên quyết xử lý sớm các trường hợp vi phạm Luật Đê điều-2006, cụ thể như trường hợp nêu trên ở địa bàn xã Chiến Thắng (huyện An Lão). Không nên để xảy ra “việc đã rồi”.

Đỗ Duy