‘Vén màn bí mật – Hẹn ước mùa sau’ - sự tương kỳ giữa nghệ thuật và bản thể

Tiếp nối không gian trưng bày đầu tiên tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam (16 Ngô Quyền, Hà Nội), TS. Trịnh Thắng tiếp tục mở ra một cấu trúc triển lãm hoàn toàn mới cho bộ tranh chất liệu da bò “Hẹn ước mùa sau” (20 Hàng Buồm (Hà Nội) tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật với tên gọi: “Vén màn bí mật - Hẹn ước mùa sau”.

Nếu tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, gần 70 tác phẩm được đặt trong một tinh thần phô diễn tự do, ngẫu hứng và đa chiều, không gợi mở hay định hướng một cách tiếp cận cụ thể, thì tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, toàn bộ không gian được tái cấu trúc như một hành trình dẫn dắt người xem bước sâu hơn vào những tầng lớp của bản thể và nhận thức trên hành trình sống.

Chia sẻ về nhịp sáng tạo mới này, TS. Trịnh Thắng cho biết: “Tại không gian Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, mọi tác phẩm hiện hữu như chính nó: hồn nhiên, tự do, hạnh phúc và an lành. Nhưng khi bước sang không gian của Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, đó lại là một sự “vén màn” để đi vào một hành trình khác, rất đặc biệt. Không phải vén màn để đưa ra đáp án, mà để cùng nhau mở ra từng lớp của bản thể, của đời sống và của chính người xem tranh. Sau tấm màn bí mật ấy, mỗi người sẽ có một cánh cửa riêng để bước vào ‘Hẹn ước mùa sau’.”

Tinh thần ấy cũng được TS. Trịnh Thắng cô đọng trong bài kệ mang tên “Ta Bà ngũ trí” như một lớp tư tưởng xuyên suốt cho toàn bộ không gian triển lãm lần này:”Tam Bảo ban ơn vô thượng/Pháp giới giáo lý muôn phương/Thánh linh muôn trùng vô úy/Hạ trung hướng thượng vô song/Ta Bà sanh khởi Niết Bàn”.

Theo tác giả, đây là năm phẩm tính trí tuệ mà một con người trên hành trình khai mở không thể thiếu: niềm tin vào nguồn sáng thiện lành; khả năng nhận ra giáo lý trong mọi mặt của đời sống; sự vô úy, không dao động trước thử thách; tinh thần luôn hướng thượng và năng lực chuyển hóa ngay giữa cõi nhân sinh.

Không gian triển lãm được cấu trúc thành ba hợp phần chính: Giáo lý nền tảng; Mẫu tánh; Phụ tánh. Không đơn thuần là cách phân chia nội dung, ba hợp phần này vận hành như ba chiều kích tinh thần tương ứng với hành trình của con người đi từ nền tảng tồn tại, tới trí tuệ nội tâm và cuối cùng là lòng từ chan hòa với vạn hữu.

Trong đó, “Giáo lý nền tảng” được xem như hành trang đầu tiên của mọi hành trình sống. Theo TS. Trịnh Thắng, bất luận thuộc về truyền thống, văn hóa, tôn giáo hay hệ tư tưởng nào, con người đều cần một “giáo lý cốt tủy” để giữ mình không lạc hướng giữa những biến động của đời sống. Đây cũng là chiều kích của “Đại Dũng” - sự vững bước nội tâm để đi trọn con đường mình lựa chọn.

Tiếp nối là hợp phần “Mẫu tánh” nơi gợi mở những phẩm tính thuộc về người Mẹ: trí tuệ, sự biết ơn và tính khiêm hạ. Những hình tượng Mẫu trong triển lãm không được tiếp cận như tín ngưỡng thuần túy, mà như biểu hiện của dòng “Đại trí” nơi con người học cách hạ bản ngã xuống đủ sâu để lòng biết ơn và sự khiêm cung mở ra trí tuệ.

Trong khi đó, hợp phần “Phụ tánh” mở ra những suy tưởng về các bậc Thánh tôn, chư Phật và những phẩm tính của “Đại Từ, Đại Bi”. Theo tác giả, khi đạt tới một tầng nhận thức đủ lớn, con người không còn tranh chấp hay chấp thủ, mà trở nên bao dung và chan hòa hơn với hết thảy, bởi lòng từ khi ấy đã bao hàm cả trí tuệ.

Ba hợp phần này không tồn tại tách rời, mà liên kết với nhau như một hành trình xuyên suốt của Dũng - Trí - Bi: lấy nền tảng làm điểm tựa, lấy trí tuệ để khai mở, và lấy lòng từ để dung hòa mọi tương giao trong đời sống. Điểm đặc biệt của triển lãm không nằm ở số lượng tác phẩm hay cấu trúc trưng bày, mà ở tính mở và khả năng tương tác đa chiều giữa tác giả và người xem.