Về việc chậm trả tiền thi công gói thầu R1 đường Phạm Văn Đồng (353)

Đường Phạm Văn Đồng

Công trình đường Phạm Văn Đồng dài 23, 6 km có 50% vốn của Trung ương, giá trị dự toán hơn 390 tỷ đồng. Gói R1 thi công 2,8 km đường (từ đầu Cầu Rào đến nghĩa trang Ninh Hải) là một trong nhiều gói thầu thuộc dự án do liên danh Tranco và Công ty Xây dựng 3- 2 Hồng Bàng trúng thầu thi công, trong đó Tranco là nhà thầu chính. Phần việc Tranco đảm nhiệm có giá trị trúng thầu là 29,356 tỷ đồng. Tranco giao cho chi nhánh tại Hải Phòng trực tiếp thi công.

Quá trình thi công, một số gói thầu, trong đó có gói R1, gặp phải nền đất yếu nên việc thi công khó khăn hơn và phát sinh chi phí ngoài giá trị gói thầu. Ngoài ra, về mặt kỹ thuật, phải có thời gian bảo đảm ổn định độ lún đường. Vì vậy, năm 2004, gói thầu này mới thi công xong phần đường thô. Thành phố có văn bản báo cáo Trung ương và Cục Giám định công trình giao thông (Bộ Giao thông- Vận tải) yêu cầu dừng phần rải thảm bê- tông nhựa nóng hạt thô và mịn, chờ 2 năm sau mới được thi công tiếp. Sau đó, chi nhánh Tranco tại Hải Phòng không còn đủ năng lực thi công tiếp tuyến đường nên Tranco có công văn số 823 ngày 31-8-2005 xin trả lại một số hạng mục thuộc gói thầu R1 cho thành phố. Thành phố giao Công ty Công trình đô thị Hải Phòng thi công tiếp. Bởi vậy, đến đầu năm 2006, gói thầu R1 và một số gói thầu khác mới hoàn thành; khi đó, Sở Giao thông- Công chính cùng các bên thi công và các ngành có liên quan thẩm định, nghiệm thu công trình và làm các thủ tục khác để có hồ sơ quyết toán công trình. Do quá trình thi công phát sinh thêm hạng mục, chi phí, đưa giá trị tuyến đường lên hơn 420 tỷ đồng, nên ngày 27-3-2006 UBND thành phố có công văn số 1551 đề nghị Chính phủ cho phép điều chỉnh dự án để phê duyệt quyết toán tuyến đường này. Hiện thành phố vẫn đang chờ quyết định của Chính phủ.

Mặc dù chưa duyệt quyết toán, ngân sách thành phố rất khó khăn, nhưng thành phố đã cố gắng chi trả cho các nhà thầu tới 80% giá trị công trình, gồm cả giá trị phát sinh. Riêng gói thầu R1 phát sinh hạng mục xử lý nền đất yếu được điều chỉnh bổ sung 16,918 tỷ đồng. Tổng giá trị Tranco thực hiện khoảng 34,815 tỷ đồng và được thanh toán 30,218 tỷ đồng, bằng 87% tổng giá trị, số tiền chưa được thanh toán là hơn 4,5 tỷ đồng (chiếm 13%).

Việc chưa thanh toán số tiền còn lại của Tranco cũng như các nhà thầu khác tham gia xây dựng đường Phạm Văn Đồng, vì dự án chưa được thanh quyết toán như nguyên nhân nêu trên. Số tiền còn lại, các nhà thầu phải chờ quyết toán là quy định chung đối với việc thanh toán các công trình xây dựng.

Như vậy, việc giải quyết công nợ giữa những người lao động và cung cấp vật tư với nhà thầu Tranco, trách nhiệm giải quyết trước hết là thuộc nhà thầu. Các nhà thầu khi tham gia xây dựng các công trình, nhất là các công trình lớn phải bảo đảm năng lực về chuyên môn cũng như về tài chính và có các quỹ để đề phòng rủi ro, chưa kể thường các nhà thầu phải ứng vốn trước để thi công và thanh toán sau, vì các công trình sử dụng vốn ngân sách có nhiều thủ tục phức tạp trong quá trình giải ngân cũng như việc cấp vốn phải chờ đợi. Song, về phía thành phố, các ngành chức năng cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thủ tục quyết toán các công trình xây dựng để thanh toán các chi phí còn lại, khắc phục khó khăn cho nhà thầu. Bởi vì quá trình thi công nhà thầu cũng gặp nhiều khó khăn do giá vật tư, nguyên liệu tăng cao.

Sự việc trên là bài học kinh nghiệm trong việc xem xét năng lực của các doanh nghiệp tham gia đấu thầu các công trình xây dựng cơ bản. Nhiều doanh nghiệp khi đấu thầu có đủ năng lực nhưng lại giao cho các chi nhánh và các công ty con không đủ năng lực thực hiện nên phát sinh nhiều việc phức tạp phải giải quyết. Bên cạnh đó, các ngành chức năng của thành phố quan tâm khắc phục tình trạng nợ đọng trong xây dựng cơ bản kéo dài làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các doanh nghiệp. Nếu chưa có vốn, cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiên quyết không cho thực hiện các dự án chưa thật cần thiết để tập trung nguồn vốn cho các dự án, công trình quan trọng bảo đảm đúng tiến độ.

Nhóm phóng viên kinh tế