Vệ sinh an toàn thực phẩm ngày Tết

“Người tiêu dùng quá dễ dãi”

Ngay bên cạnh, hàng chục “thượng đế” khác cũng được nhiệt tình mời gọi. Quả đúng như lời cô gái, ở đây không thiếu loại bánh, mứt gì, từ nội đến ngoại, từ ít tiền đến nhiều tiền. Riêng mứt, khoảng 20 loại, gồm mứt dừa, bí, gừng, cà chua, chà là, sơ -ri, quất, nho, táo...Còn bánh, kẹo thì... nhiều vô kể.  Trừ các loại bánh ngọt có bao bì, hầu hết các loại mứt đều “lộ thiên”, đựng trong những túi ni-lon, bao dứa loại to. Tùy từng loại mứt khô hay ướt mà trên đó người ta để đũa, thìa, muôi múc, gắp hàng. Nhiều khách hàng  thản nhiên thò tay bốc mứt, kẹo nếm vô tư trước khi quyết định mua thứ gì đó. Tôi nói với cô gái bán hàng: “Tôi muốn mua ít bánh, mứt gửi về quê, loại phải chăng thôi”. Cô gái sốt sắng giới thiệu “Thế thì cô mua bánh kẹo nhé. Mua về quê phải chọn loại màu sắc đẹp. Rẻ tiền nhất là kẹo ngô, 25 nghìn đồng/kg, vừa vừa 35 nghìn/kg, nhiều tiền nhất là kẹo sô-cô-la, 80 nghìn đồng/kg...”. “Mấy loại này của nội hay ngoại?” “Ngoại chứ. Trung Quốc xịn 100%”. “Nhưng...chả thấy có bao bì gì, chả biết thế nào?”. “Cô yên tâm đi. Hàng này chúng cháu nhập thẳng từ Trung Quốc, mỗi bao hàng tạ ấy chứ. Mua thế này mới rẻ”.

Tôi nói chuyện với một phụ nữ Việt kiều mới về nước ăn Tết, chị bảo: “Dân mình dễ tính thật, đồ ăn mà cứ để ngay bên lối đi, chả đậy điệm gì. Tôi chỉ ngắm thôi, không dám mua để ăn đâu”. Tôi cũng đồng tình với chị. Phía cổng đường Lương Khánh Thiện, mấy hàng quà chè sen, đậu xanh, bánh gối không còn chỗ ngồi. Khách ăn hầu hết là phụ nữ. Hàng bánh gối ngay dưới gầm cầu thang, vẫn rất đông khách. Hơn chục cô giá xì xụp ăn bánh gối cùng với nước chấm chua ngọt và dưa góp một cách vô tư mà không cần quan tâm đến các điều kiện vệ sinh. Rời chợ Ga, tôi dạo một vòng qua chợ Tam Bạc, bánh, mứt, kẹo cũng bày bán “lộ thiên” tương tự. Cũng chả có bao bì, nhãn mác gì. Cũng được mời nếm bằng tay vô tư. Nhìn những đống mứt, bánh, kẹo để ngay bên lối đi, hàng trăm người qua lại với xe cộ, khói, bụi, áo quần, giày dép, tôi ái ngại quay xe ra về.

Cơ quan chức năng bó tay

Bác sĩ Phan Trọng Khánh, Phó giám đốc Sở Y tế cho biết, hiện các cơ quan chức năng chỉ giám sát, quản lý được chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực hiện công bố chất lượng sản phẩm, còn dịch vụ thức ăn đường phố, hoa quả, bánh kẹo nhập lậu vẫn thả nổi. Vì thế, chuyện ngộ độc thực phẩm vẫn là may rủi.  Nguyên nhân là do ngành Y tế chưa có lực lượng chuyên trách về lĩnh vực VSATTP. Các bộ phận tham gia thanh tra, kiểm tra về chất lượng VSATTP quá mỏng, không được đào tạo bài bản, thiếu tính chuyên nghiệp. Về tình trạng một số loại hoa quả Trung Quốc như cam, táo, lê, quýt...có thể để hàng tháng mà vỏ ngoài vẫn tươi, lãnh đạo Trung tâm y tế dự phòng cho biết, các la-bô xét nghiệm của Cục VSATTP (Bộ Y tế) cũng chưa xác định được các hoa quả đó đã được phun, ngâm loại hóa chất bảo quản gì, liều lượng ra sao, độc hay không độc? Đối với các loại bánh kẹo nhập lậu từ Trung Quốc, hầu như không có hóa đơn, chứng từ, nhãn mác, địa chỉ, ngày tháng sản xuất và hạn sử dụng. Hiện cơ quan chức năng cũng chưa tiến hành xác định các loại phẩm màu sử dụng có nằm trong danh mục cho phép hay không?

Theo dược sĩ Phạm Văn Sao, Chánh thanh tra Sở Y tế, trong gần 20 ngày thực hiện thanh tra VSATTP Tết Nguyên đán, đoàn liên ngành thành phố kiểm tra, thanh tra hơn 50 cơ sở, phát hiện 5 cơ sở vi phạm các quy định về chất lượng VSATTP. Trong số 3 cơ sở bị xử phạt hành chính, cơ sở nước mắm 5 sao ở phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) bị phạt do hàm lượng nước mắm không như  công bố; trạm chế biến nước mắm thuộc Công ty cổ phần nước mắm Cát Hải có 5 công nhân chưa được học tập, trang bị kiến thức về VSATTP. Kiểm tra, làm xét nghiệm 13 mẫu giò, chả tại các chợ Lãm Hà (Kiến An), An Dương, Chợ Con (Lê Chân), đoàn phát hiện 4 mẫu có sử dụng hàn the. Theo dược sĩ Sao, 6 siêu thị trên địa bàn thành phố thực hiện nghiêm túc các quy định về chất lượng VSATTP. Từ nay đến trước Tết Nguyên đán, đoàn liên ngành tập trung kiểm tra, thanh tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh phở, bánh, mứt, kẹo, rượu, nước giải khát.

Lãnh đạo Chi cục quản lý thị trường (Sở Thương mại) cảnh báo, thường những ngày giáp Tết hàng giả, hàng nhái, hàng không bảo đảm chất lượng VSATTP tung ra, trà trộn với hàng có chất lượng. Dù đoàn thanh tra liên ngành có họat động tích cực, trách nhiệm cao, vẫn không thể tiến hành thanh tra, kiểm tra hết tất cả các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn thành phố.Vì vậy, một khuyến cáo không bao giờ cũ dành cho người tiêu dùng, đó là hãy thông thái khi mua sắm thực phẩm. Chỉ nên mua thực phẩm tại các cơ sở có uy tín, đã được cơ quan chức năng quản lý. Không nên mua thực phẩm rẻ, không rõ nguồn gốc, không nhãn mác. Mọi người nên từng bước thay đổi thói quen, hạn chế và tiến tới không sử dụng các dịch vụ ăn uống không bảo đảm vệ sinh ngoài đường phố.  Là người tiêu dùng thông thái, mỗi người sẽ đạt được 2 mục đích,  tránh ngộ độc thực phẩm, bảo vệ sức khỏe và bảo vệ quyền lợi chính mình. 

Minh Anh