Về những chữ Thật trong Di chúc của Bác

“Suốt một đời Bác đã nghĩ về ta/ Đến phút cuối tim Bác trào lên bút/ Chữ xô dòng, lòng Bác buốt thương dân” (Thấm trong Di chúc - Vũ Quần Phương). 40 năm đã trôi qua, nhưng những lời Bác dặn trước lúc đi xa hãy xin khắc nhớ, nhất là những từ được Bác nhắc đi nhắc lại nhiều lần.

Xin hãy đọc thật kỹ, suy ngẫm thật lâu về 4 chữ “thật” trong đoạn văn ngắn của Người: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải THẬT sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, THẬT sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư.
 
Phải giữ gìn Đảng ta THẬT trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ THẬT trung thành của nhân dân”. Lúc sinh thời, ông Vũ Kỳ - người thư ký riêng hết sức tận tụy của Bác Hồ kính yêu đã từng cho rằng: Hoàn toàn không phải ngẫu nhiên mà trong một đoạn văn ngắn (chỉ có 57 từ), Bác Hồ dùng đến bốn chữ THẬT.

Chúng ta biết, trong cách nói, cách viết, Bác Hồ không bao giờ dùng câu thừa, chữ thừa. Thế nhưng, những chữ THẬT lặp đi lặp lại ở đây không những không thừa một chữ nào mà lại chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng. Chắc Bác đã phải suy ngẫm trong suốt một thời gian dài về bốn chữ THẬT đó, chí ít là trong ba tháng kể từ buổi đến “thăm” Nguyễn Trãi ở Côn Sơn ngày 15-2-1965, trước khi bắt tay viết di chúc vào ngày 10-5-1965.

Cũng theo ông Vũ Kỳ thì, bốn chữ THẬT trong Di chúc của Bác như bài thuốc thần kỳ có thể chữa bách bệnh. Đó cũng là bốn chữ không phải Bác chỉ viết cho thời bấy giờ mà còn cho cả mai sau (mà có lẽ chủ yếu là Bác viết cho mai sau - ông Vũ Kỳ nhấn mạnh). Lý giải cho điều mà mình nhấn mạnh, ông Vũ Kỳ cho hay: Như chúng ta biết, Bác đã dặn đồng chí thư ký của mình là khi nào Bác qua đời mới giao di chúc cho Bộ Chính trị.

Tất nhiên Bác biết rõ, những người đầu tiên được đọc đoạn di chúc có bốn chữ THẬT này là các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị và sau đó là các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, nên Bác rất thấu hiểu những cái được và những điều chưa được của Đảng, của những đảng viên trong một đảng cầm quyền.

Vì thế, đó có thể xem như là lời căn dặn hết sức thiêng liêng của Người đối với Đảng. Nói như cách nói của nhà thơ Vũ Quần Phương thì: “Ôi lòng Người đo sao hết mông mênh/ Nghĩ việc gì Bác cũng nghĩ từ dân/ Nói về Đảng cũng vì dân mà nói” (Thấm trong Di chúc - Vũ Quần Phương).

Có thể nói, là người có tầm nhìn xa, nghĩ rộng nên Bác cũng đã phần nào hình dung ra cảnh khi đất nước được hòa bình thống nhất, trong đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng nhất định sẽ nảy sinh ra những “ông quan cách mạng” mắc những căn bệnh như tệ quan liêu, lãng phí, tham nhũng, sống xa hoa, hưởng lạc, bòn rút của công, ăn hối lộ, v.v…

Và trong thực tế, kể từ khi đất nước bước vào thời kỳ mở cửa, đã có một bộ phận cán bộ, đảng viên quên đi bốn chữ THẬT của Bác kính yêu căn dặn ngày nào. Điều đó đã gây nên tình trạng mất đoàn kết nội bộ, gây bất bình trong xã hội, làm giảm niềm tin trong nhân dân. Bởi thế, hơn lúc nào hết, xin hãy khắc sâu thêm bốn chữ THẬT vô giá trong Di chúc của Bác Hồ trong sự nghiệp cách mạng cao cả của chúng ta hiện nay.

Nguyễn Thị Thọ