Về miệt vườn ăn Tết

Những chiếc xuồng chở đầy hoa Tết mang nét đặc trưng của Tết phương Nam. Ảnh: Đăng Huỳnh
Những chiếc xuồng chở đầy hoa Tết mang nét đặc trưng của Tết phương Nam. Ảnh: Đăng Huỳnh
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Những chuyến đò hoa, những xuồng ghe ắp đầy nông sản, những khu vườn cây trái xum xuê… cùng với nét sinh hoạt đón Tết dân dã của người dân miền Tây Nam Bộ đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng du khách. Tết miền Tây dung dị, đơn sơ nhưng đong đầy ý nghĩa và quyện lòng người đến lạ…

Ngày giáp Tết, có dịp về những vùng quê miền Tây Nam Bộ mới cảm nhận hết sự độc đáo và giá trị ngày Tết của bà con nơi đây. Cái xứ sở được thiên nhiên ưu đãi nhiều sản vật, cây trái cùng với hệ thống sông ngòi chằng chịt và được mệnh danh là xứ “miệt vườn”. Tết miệt vườn là Tết “sống chậm”, đưa con người về với những giá trị truyền thống sâu sắc, nghĩa tình.

Giữa lòng TP Cần Thơ ồn ào, náo nhiệt, nét văn minh miệt vườn Cồn Sơn (phường Bùi Hữu Nghĩa, quận Bình Thủy) hiện lên như một nét chấm phá độc đáo, đan xen giữa hiện đại và truyền thống, giữa huyên náo và thanh bình, tĩnh lặng. Cồn Sơn còn giữ được gần như nguyên bản những giá trị vật chất và tinh thần của ngày Tết cổ truyền Nam Bộ. Việc đón Tết và chuẩn bị Tết của bà con nơi đây đều trên tinh thần “tự cung, tự cấp”, mọi thứ được bà con tự nuôi, trồng và hạn chế tối đa “bàn tay công nghiệp”.

Khoảng giữa tháng Chạp, khi gió bấc ùa về từng đợt, tiết trời thay đổi cũng là lúc bà con Cồn Sơn nôn nao với những “quy trình” đón Tết. Khởi đầu là việc chăm chút hoa trái, vạn thọ, cúc vàng, tuốt lá mai... Đó là những tín hiệu đầy màu sắc và hương thơm báo hiệu mùa xuân. “Nhớ tuốt lá cho mai về kịp Tết/ Kẻo Giao thừa thiếu hẳn một mùi hương”- (Thơ Lê Viết Tư).

Hoa Tết ở Cồn Sơn đều do bà con tự trồng. Mỗi nhà thường dành khoảnh đất trống bên hông hoặc trước cửa nhà để trồng hoa kiểng. Với người Cồn Sơn, việc chưng hoa trên các gian thờ ngày Tết phải phù hợp, mỗi gian thờ là mỗi loại hoa khác nhau. Bàn thờ gia tiên thường chưng bông vạn thọ, bông hạnh phúc, bàn thờ Ông Thiên chưng bông trang… Tất cả đều thể hiện sự thành kính, trang nghiêm của con cháu kính dâng lên ông bà, tiên tổ.

Chị Lê Thị Bé Bảy (người dân Cồn Sơn) chia sẻ, Tết Cồn Sơn ngày nay vẫn giữ được cổ tục truyền thống do ông bà truyền lại. Ngày Tết, cây trái cũng được “mặc áo mới”. Bà con tỉa tót và chăm chút cho cây được xanh tươi không bị héo úa; đồng thời lấy giấy vàng, giấy bạc dán lên cây. “Cây cũng phải ăn Tết, việc làm này như thông báo cho cây là Tết đã đến rồi, cây ăn Tết đi”- chị Bé Bảy nói.

Ngày Tết, chái bếp của các hộ gia đình cồn Sơn luôn đỏ lửa với những món đặc sản dân dã, bình dị, thể hiện sự khéo léo, đảm đang của người phụ nữ miền Tây. Nhà làm mứt chuối, chỗ sên mứt dừa, nơi làm mứt đu đủ… Những mùi mứt Tết theo làn gió xuân ngao du khắp nẻo xứ Cồn. Ở cái tuổi quá ngưỡng “thất thập”, bà Bàng Thị Xiếu (người dân Cồn Sơn) cho biết, Tết đến, các bà, các chị thường xem trong vườn nhà có cây trái gì ngon, phù hợp rồi làm mứt, làm kẹo. “Gần tới Tết là phải làm kẹo, làm mứt. Làm để cảm nhận không khí Tết đang về; một phần để biếu bà con hàng xóm ăn lấy thảo. Làm mệt nhưng lại rất vui. Vui nhất là mấy đứa cháu, chúng thường bảo: “Ngon quá ngoại ơi! Ngoại làm nữa đi ngoại”, bà Xiếu vừa sên mẻ mứt dừa vừa kể chuyện.

Bà con Cồn Sơn quan niệm, Tết là dịp gia đình đoàn tụ và quây quần bên nhau, tạo sợi dây liên kết nhiều thế hệ. Chị Lê Thị Bé Bảy tâm sự: “Đầm ấm nhất là giây phút cả nhà quây quần gói bánh tét. Bà với cháu gái buộc bánh; ông thì lau lá; anh trai lo lửa lò bánh, còn tôi và ông xã coi độ đạt chuẩn màu nếp và nhân bánh. Một gia đình “tam đại đồng đường” đều quây quần bên không khí gói bánh tét”.

Một gia đình “tam đại đồng đường” quây quần bên không khí gói bánh tét đón Tết. Ảnh: Đình Thương

Một gia đình “tam đại đồng đường” quây quần bên không khí gói bánh tét đón Tết. Ảnh: Đình Thương

* * *

Tết Cồn Sơn còn thắm đượm nếp sống thôn quê, nghĩa tình thơm thảo khi mỗi thành viên trong Hợp tác xã Du lịch Cồn Sơn làm “chuyên” một món ăn để tặng cho nhau với mong ước vẹn đầy. “Chị Bảy Muôn thì chuyên về mật ong và sáp ong tặng mọi người, mong một năm mới ngọt ngào. Chú Bảy Bon thì cho cá. Bà Chín Nhỏ làm dưa chua rau muống để “Tết này có nhiều mong muốn”. Bà Tâm chuyên trồng và tặng hoa hạnh phúc chưng bàn thờ trong ngày Tết để cầu mong một năm mới đầy hạnh phúc”, chị Bé Bảy kể.

Nghĩa tình Cồn Sơn là vậy. Bà con Cồn Sơn phần đông làm du lịch, vào những ngày giáp Tết, du khách đến rất đông, dù bận rộn và vất vả nhưng không vì thế mà họ xao nhãng chuyện lo sắm Tết theo phong tục của ông cha. Hồn cốt của Cồn Sơn chính là những giá trị truyền thống, những phong tục cổ xưa vẫn còn được lưu giữ lại - đó cũng chính là những giá trị đang níu chân du khách gần xa đến với vùng đất Nam Bộ mến yêu.

Ở một góc nào đó, về với Cồn Sơn là về với cội nguồn. Con cái Cồn Sơn dù đi bốn phương, nhưng khi về với quê cha đất mẹ là như được tắm trong hồn quê mộc mạc. Lại được lội bộ, đạp xe trên con đê lộng gió để sống chậm lại với những giá trị truyền thống, để cảm nhận rõ những ân tình mà quê hương dành dụm cho mình.

Về miệt vườn là về với thiên nhiên dân dã, để tạm quên sự xô bồ, hối hả của nhịp sống thường ngày; để lắng lại hồn mình với những nghĩa tình thân thương, trìu mến của đất và người miền Tây.

Tin cùng chuyên mục

Nón làng Chuông - Hồn xưa trong hơi thở đương đại

Nón làng Chuông - Hồn xưa trong hơi thở đương đại

(PLVN) - Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, làng Chuông vẫn lặng lẽ gìn giữ hơi thở truyền thống qua từng chiếc nón lá tinh khôi. Từ đôi bàn tay khéo léo của những nghệ nhân cao tuổi đến niềm đam mê cháy bỏng và tâm huyết của lớp nghệ nhân trẻ, mỗi chiếc nón nơi đây không chỉ là biểu tượng của văn hóa Việt Nam mà còn vươn ra thế giới, trở thành nhịp cầu kết nối hồn quê với bạn bè quốc tế. "Muốn ăn cơm trắng cá trê / Muốn đội nón tốt thì về làng Chuông".

Đọc thêm

Vinh danh võ cổ truyền Bình Định

Các võ sinh biểu diễn trong Lễ cúng tổ võ cổ truyền. (ảnh: H. Trường)
(PLVN) - “Ai về Bình Định mà coi. Con gái Bình Định cầm roi, đi quyền” - câu ca dao này bao đời nay vẫn luôn khiến người dân Bình Định tự hào về quê hương được mệnh danh là “miền đất võ”. Võ cổ truyền Bình Định đang được xây dựng hồ sơ khoa học đệ trình UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Rộn ràng sắc màu truyền thống đón Tết Nguyên đán

Những món đồ trang trí đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống rất được người dân ưa chuộng. (Ảnh: PV)

(PLVN) - Chỉ còn khoảng ba tuần nữa sẽ đến Tết Nguyên đán Ất Tỵ. Năm 2025, xu hướng đón Tết cổ truyền hướng về những giá trị văn hóa truyền thống. Những sản phẩm dân gian mộc mạc, gần gũi đang được nhiều khách hàng lựa chọn. Các địa điểm, hoạt động mang đậm văn hóa truyền thống cũng đang là ưu tiên của người dân.

Phố xưa, nghề cũ trên mảnh đất Kinh kỳ

Phố Hàng Mã xưa buôn bán đồ vàng mã dùng trong lễ cúng, đồ trang trí và đồ chơi dân gian làm từ giấy. (Ảnh: Tư liệu)
(PLVN) - Nhắc đến Hà Nội, không ai không biết đến khu phố cổ - nơi được ví như “hồn cốt” của mảnh đất ngàn năm văn hiến. Từ xưa đến nay, nơi đây là trung tâm buôn bán sầm uất với 36 phố phường, mỗi con phố gắn liền với một nghề thủ công truyền thống như Hàng Bạc, Hàng Đồng, Lò Rèn... Những tên gọi ấy không chỉ khơi gợi ký ức về một thời phồn hoa, mà còn tái hiện khung cảnh buôn bán và văn hóa đặc sắc của người Hà Nội xưa.

100.000 du khách đến với Liên hoan ẩm thực Quảng Ninh

Các đại biểu bấm nút khai mạc liên hoan.
(PLVN) - Ngày 29/12, Liên hoan ẩm thực Quảng Ninh năm 2024 với chủ đề “Quảng Ninh - Điểm đến hội tụ tinh hoa ẩm thực” diễn ra ngày 26 - 29/12 tại Quảng trường Sun Carnival Plaza (phường Bãi Cháy, TP Hạ Long), thu hút hơn 100.000 du khách.

Chiêm bái ngôi đền Chầu Đệ tứ có tòa thạch động niên đại 600 năm

Chiêm bái ngôi đền Chầu Đệ tứ có tòa thạch động niên đại 600 năm
(PLVN) - Đền Chầu Đệ tứ tọa lạc tại xã Hà Ngọc (Hà Trung, Thanh Hóa) hấp dẫn du khách bởi nét kiến trúc độc đáo và tiếng hát văn sâu lắng, mênh mang bên dòng sông Lèn. Không chỉ có giá trị về lịch sử, văn hóa, đền còn đẹp như một bức tranh sơn thủy hữu tình. Đây thật sự là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài tỉnh, đặc biệt vào những ngày đầu xuân, lễ hội.

Di sản ca trù trong công nghiệp văn hóa

Hoạt động hát ca trù tại đền Quan Đế (Hà Nội) thu hút du khách trong và ngoài nước. (Ảnh: Tất Sơn)

(PLVN) - Việc đưa ca trù thành một sản phẩm văn hóa phục vụ nhu cầu du lịch trong bối cảnh công nghiệp văn hóa là cơ hội để bảo tồn, phát huy và quảng bá loại hình nghệ thuật này. Song, điều quan trọng là làm sao vừa đáp ứng được nhu cầu thưởng thức của công chúng đương đại, vừa giữ gìn được bản sắc truyền thống, giá trị cốt lõi.

Tôn vinh di sản của 'Y thánh Việt Nam'

Bộ mộc bản sách “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác có niên đại năm 1885, được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2021.
(PLVN) - Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, nhằm khẳng định cống hiến to lớn của đại danh y với ngành y học, văn học, văn hóa, lịch sử của Việt Nam và thế giới, Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam mới đây đã phối hợp cùng các đơn vị liên quan thực hiện Triển lãm “Di sản của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác”.

Dù đi đâu, vẫn là giọng quê hương

 Đường vô xứ Nghệ quanh quanh (ảnh minh hoạ Sở KHCN Nghệ An)
(PLVN) - Giọng Nghệ An, đối với tôi, không chỉ là âm thanh của ngôn ngữ, mà còn là một phần không thể thiếu của tâm hồn, là hơi thở trong lành của đất mẹ. Mỗi lần cất lên, tiếng nói ấy gợi cho tôi những kỷ niệm của một thời thơ ấu, những ngày tháng hồn nhiên dưới mái nhà đơn sơ, làn gió mát lành của cánh đồng xanh bao la bát ngát, là những ánh mắt đậm tình thân thương của những người dân quê mộc mạc. Dù có đi đâu, làm gì, ở đâu đi chăng nữa, giọng Nghệ An vẫn luôn theo tôi, như một phần không thể thiếu trong bản sắc của chính mình.

Tỏa sáng hồn quê điệu Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Các tập thể, cá nhân được Bộ VHTT&DL tặng bằng khen vì có đóng góp xuất sắc trong bảo tồn, phát huy dân ca Ví, Giặm.
(PLVN) - 2024 là năm vô cùng ý nghĩa đối với Nhân dân 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, bởi đây là năm dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tròn 10 năm được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Nhà Nguyễn bảo vệ Kinh thành Huế

Nhà Nguyễn bảo vệ Kinh thành Huế
(PLVN) - Cùng với xây dựng một kinh thành rộng lớn, vững chãi, nhà Nguyễn đã tuyển chọn đội quân thiện chiến để bảo vệ vương triều trong một thời đại bị nhòm ngó, xâm lược.

'Đánh thức' tiềm năng kinh tế sáng tạo từ các di sản

Di sản văn hóa đang dần trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. (Ảnh minh họa: PV)
(PLVN) - Với bề dày hàng nghìn năm lịch sử, Việt Nam sở hữu hệ thống di tích, lễ hội, ẩm thực, nghệ thuật dân gian, làng nghề truyền thống phong phú. Văn hóa được coi là nền tảng và động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư phát triển văn hóa được đặt ngang hàng với các lĩnh vực khác. Đặc biệt, nguồn lực từ di sản đang từng bước được các tỉnh, thành phố đầu tư, khai thác nhằm thúc đẩy kinh tế sáng tạo.

Đặc sắc Lễ hội đua thuyền tứ linh ở đảo Lý Sơn

Trải qua gần 200 năm, Lễ hội đua thuyền tứ linh ở Lý Sơn vẫn được gìn giữ, phát huy. (Ảnh: Alex Cao)
(PLVN) - Lễ hội đua thuyền tứ linh là nét văn hóa truyền thống dân gian mang đậm bản sắc của cư dân huyện đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi). Người dân Lý Sơn tổ chức lễ hội nhằm tưởng nhớ cội nguồn tổ tiên, các vị tiền hiền buổi đầu khai sinh đất đảo và đội hùng binh Hoàng Sa đã có công bảo vệ biên cương Tổ quốc cũng như cầu cho mưa thuận gió hòa, làng xóm yên bình, mùa màng tươi tốt.

Yên Bái có thêm 2 di sản văn hóa phi vật thể

Yên Bái có thêm 2 di sản văn hóa phi vật thể
(PLVN) - Tập quán văn hóa và tín ngưỡng Lễ Cúng rừng của người Mông và Nghệ thuật trình diễn dân gian Khắp Cọi của người Tày ở Yên Bái được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Đưa hát xẩm đến gần hơn với công chúng

Nghệ sĩ Vũ Thùy Linh lựa chọn dân ca nguyên gốc được phối bởi dàn nhạc giao hưởng cho album mới có tên “Tơ đồng thánh thót”. (Ảnh: L.Thủy)
(PLVN) - Mang nét văn hóa, sử dụng chất liệu âm nhạc truyền thống kết hợp với âm nhạc hiện đại là cách mà nhiều nghệ sĩ trẻ đang hướng đến. Đây cũng là một trong những đóng góp của các nghệ sĩ cho đời sống âm nhạc, để nền âm nhạc đậm đà bản sắc Việt vươn ra với thế giới.