VCCA 2026: Thúc đẩy hệ sinh thái robot, drone Make in Vietnam

AI và tự động hóa mở đường cho sản xuất thông minh

Trong các ngày16-18/7, tại Trường Đại học Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai), Hội Tự động hóa Việt Nam cùng các đơn vị liên quan đã tổ chức Hội nghị Khoa học và Triển lãm Quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA-2026). Sự kiện với chủ đề "Tự động hóa thông minh - công nghệ chiến lược của Kỷ nguyên số", quy tụ đông đảo nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và chuyên gia trong nước, quốc tế.

Điểm nhấn của VCCA-2026 là Hội nghị Khoa học quốc tế với 157 trong tổng số 178 báo cáo khoa học vượt qua phản biện và được lựa chọn trình bày tại 22 tiểu ban. So với kỳ hội nghị năm 2024, cả số lượng bài gửi và bài được chấp nhận đều tăng, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của cộng đồng nghiên cứu trong lĩnh vực điều khiển và tự động hóa.

Nội dung các báo cáo tập trung vào nhiều lĩnh vực đang được quan tâm như robot công nghiệp, robot di động, xe tự hành, điện tử y sinh, tự động hóa trong chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp thông minh và các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, tại phiên toàn thể, các chuyên gia trình bày những nghiên cứu mới về “trí tuệ tự thân của robot”, nhà máy thông minh và thành phố thông minh, những hướng nghiên cứu được đánh giá sẽ tạo nền tảng cho thế hệ robot và hệ thống tự động hóa thế hệ mới. Các công trình xuất sắc sẽ được lựa chọn đăng trên Tạp chí Đo lường, Điều khiển và Tự động hóa, đồng thời trao giải “Best Papers” của hội nghị.

Trong khuôn khổ VCCA 2026 - AT Expo 2026, Diễn đàn Doanh nghiệp với chủ đề "Công nghệ thông minh, đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực của nền kinh tế" đã diễn ra, tập trung thảo luận việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) và tự động hóa vào sản xuất, quản trị; đồng thời thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, giới nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm đưa công nghệ vào thực tiễn.

 Phát biểu đề dẫn, GS. Lê Hùng Lân, Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự tạo ra giá trị, cần hình thành sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp.

Theo GS. Lê Hùng Lân, các viện nghiên cứu và trường đại học có lợi thế về tri thức và công nghệ; doanh nghiệp am hiểu nhu cầu thị trường, tổ chức sản xuất; còn cơ quan quản lý giữ vai trò kiến tạo môi trường, cơ chế và hạ tầng. Sự phối hợp hiệu quả giữa ba chủ thể sẽ rút ngắn quá trình đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại diễn đàn là mô hình cộng tác giữa con người và máy móc trong sản xuất thông minh. TS. Đỗ Mạnh Cường, Phó Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam cho rằng sự phát triển của AI, IoT, dữ liệu lớn và các nền tảng quản trị thông minh đang tạo ra những thay đổi căn bản trong phương thức tổ chức sản xuất. Theo ông, các hệ thống thông minh không nhằm thay thế con người mà hỗ trợ người lao động phân tích dữ liệu, giám sát thiết bị, phát hiện bất thường và đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn. Vì vậy, mô hình cộng tác người - máy được xem là xu hướng cốt lõi trong quá trình xây dựng nhà máy thông minh.

Nhiều giải pháp công nghệ được giới thiệu tại diễn đàn cũng cho thấy AI đã hiện diện ở hầu hết các khâu của dây chuyền sản xuất. Đại diện Công ty Cổ phần Giải pháp Tự động hóa ETEK trình bày các ứng dụng như chẩn đoán lỗi thiết bị từ dữ liệu cảm biến, kiểm tra chất lượng sản phẩm bằng thị giác máy và giám sát quy trình vận hành bằng trí tuệ nhân tạo.

Theo các chuyên gia, những giải pháp này giúp doanh nghiệp phát hiện sớm nguy cơ hỏng hóc, giảm thời gian dừng máy, bảo đảm chất lượng sản phẩm đồng đều và tối ưu chi phí vận hành. Khi dữ liệu từ thiết bị, dây chuyền sản xuất và hệ thống quản trị được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp có thể điều hành sản xuất linh hoạt hơn, thích ứng nhanh với biến động của thị trường.

Bên cạnh các tham luận chuyên môn, phiên tọa đàm với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp và đại diện Forward Capital (Liên bang Nga) đã mở rộng trao đổi về cơ hội hợp tác nghiên cứu, đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển các giải pháp sản xuất thông minh.

Diễn đàn cho thấy, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu đối với doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại mà còn phải xây dựng năng lực làm chủ dữ liệu, tích hợp công nghệ và đổi mới phương thức quản trị. Đây được xem là nền tảng để hình thành các mô hình sản xuất thông minh, nâng cao năng suất, gia tăng năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội tụ giải pháp phát triển tự động hóa trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược, Hội nghị Khoa học và Triển lãm Quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA-2026) không chỉ là diễn đàn học thuật uy tín mà còn trở thành nơi kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương, thúc đẩy đưa các công nghệ chiến lược vào thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Ban tổ chức, sự kiện nhận được sự bảo trợ của nhiều bộ, ngành và tổ chức lớn, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của lĩnh vực điều khiển và tự động hóa trong chiến lược phát triển đất nước.

Trước đó, phát biểu tại lễ khai mạc, TS. Nguyễn Quân, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, cho biết chủ đề của VCCA-2026 thể hiện quyết tâm đồng hành của cộng đồng tự động hóa với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Ông nhấn mạnh robot và tự động hóa là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược cần ưu tiên phát triển theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, đồng thời khẳng định hội nghị là hành động thiết thực góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo TS. Nguyễn Quân, việc tổ chức VCCA-2026 tại Gia Lai còn mở ra cơ hội để địa phương kết nối với cộng đồng khoa học và doanh nghiệp công nghệ, tìm kiếm các mô hình tăng trưởng mới, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công nghiệp, kinh tế biển, năng lượng và nông nghiệp công nghệ cao trong không gian phát triển mới.

Song song với hoạt động học thuật là Diễn đàn Doanh nghiệp với khoảng 25-30 tham luận của các chuyên gia trong nước và quốc tế. Các phiên thảo luận tập trung vào công nghệ thông minh, xây dựng hệ sinh thái robot và drone Make in Vietnam, phát triển năng lượng tái tạo, chuyển đổi xanh, đào tạo nguồn nhân lực và hợp tác nghiên cứu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Đây cũng là không gian đối thoại trực tiếp giữa nhà quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, mở rộng đầu tư và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khuôn khổ sự kiện còn diễn ra Triển lãm công nghệ tự động hóa (AT Expo), giới thiệu nhiều sản phẩm, giải pháp công nghệ hiện đại của doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu. Ban tổ chức kỳ vọng triển lãm sẽ là nơi hình thành nhiều thỏa thuận hợp tác về nghiên cứu, đào tạo, đầu tư và phát triển thị trường, đồng thời kết hợp với Hội chợ sản phẩm OCOP nhằm tăng cường kết nối giữa khoa học công nghệ với phát triển kinh tế địa phương.

Với vai trò đơn vị đăng cai, PGS.TS. Đoàn Đức Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Quy Nhơn, cho rằng việc được lựa chọn tổ chức VCCA-2026 là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của nhà trường trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế. Ông kỳ vọng thông qua hội nghị sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng và Nhà nước về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Được tổ chức định kỳ hai năm một lần từ năm 2011, VCCA đã trở thành diễn đàn khoa học uy tín của lĩnh vực điều khiển và tự động hóa tại Việt Nam. Năm 2026 đánh dấu kỳ hội nghị thứ 8 và cũng là cột mốc 15 năm Hội Tự động hóa Việt Nam khởi xướng, duy trì sự kiện. Không chỉ là nơi công bố các kết quả nghiên cứu mới, VCCA còn góp phần kết nối "ba nhà" - nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý - để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong kỷ nguyên số.