Vẫn xôn xao chuyện nộp thuế chứng khoán
Dù có thông tin được giãn nộp thuế thu nhập cá nhân trong đầu tư chứng khoán tới tháng 5- 2009, nhưng thời điểm này, các công ty chứng khoán vẫn tổ chức hướng dẫn nhà đầu tư cách thức đăng ký, thực hiện việc nộp thuế “Cực chẳng đã”, nhà đầu tư phải làm nhưng thâm tâm không mấy vui vẻ vì thị trường chứng khoán đang xuống dốc, chưa có tín hiệu sáng sủa. Vì vậy, thời điểm này nhà đầu tư xôn xao nhiều về chuyện thủ tục.
Chậm nhất ngày 31- 3 phải đăng ký nộp thuế
Cụ thể, nhà đầu tư phải đăng ký nộp thuế 20% trên thu nhập chịu thuế. Đây là nội dung Công văn số 22 của Ủy ban chứng khoán Nhà nước gửi các CTCK về việc hướng dẫn thực hiện chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ đầu tư chứng khoán.
Theo đó, trong thời gian chờ quyết định chính thức của Quốc hội, UBCK yêu cầu các CTCK vẫn triển khai thực hiện việc tính thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán theo hướng dẫn của cơ quan thuế. CTCK có trách nhiệm nhắc nhở khách hàng lựa chọn nộp thuế TNCN đối với thu nhập từ kinh doanh chứng khoán theo phương thức nộp 20% trên thu nhập chịu thuế, phải hoàn tất thủ tục đăng ký với cơ quan thuế chậm nhất ngày 31- 3- 2009. CTCK có trách nhiệm cung cấp đầy đủ cho nhà đầu tư bản xác nhận kết quả giao dịch hoặc sao kê tài khoản, trong đó nêu rõ số thuế chuyển nhượng bị khấu trừ; lưu ý khách hàng lưu giữ chứng từ mua - bán chứng khoán, giấy tờ chứng minh về chi phí liên quan đến chuyển nhượng chứng khoán và số thuế đã được khấu trừ, để làm cơ sở quyết toán thuế cuối năm (nếu cần).
Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, đối với cổ phiếu đã niêm yết, CTCK căn cứ vào giá và số lượng chuyển nhượng tại sở hoặc trung tâm giao dịch, tính số thuế phải khấu trừ theo thuế suất 0,1% trên tổng giá trị chứng khoán từng lần chuyển nhượng. Thời điểm khấu trừ nộp ngân sách cũng là thời điểm thông báo giao dịch thành công. Trường hợp người chuyển nhượng mở tài khoản tại CTCK thì công ty giữ lại thuế nộp ngân sách, nếu mở tài khoản tại ngân hàng thì công ty thông báo cho ngân hàng giữ lại và chuyển số thuế đã khấu trừ cho công ty để làm thủ tục nộp ngân sách.
Đối với cổ phiếu chưa niêm yết, nhưng đã đăng ký giao dịch tại HASTC, CTCK thực hiện như cổ phiếu đã niêm yết. Với cổ phiếu chưa đăng ký tại HASTC, nhưng được công ty phát hành cổ phiếu uỷ quyền cho CTCK quản lý sổ cổ đông thì CTCK có trách nhiệm khấu trừ, nộp thuế.
Nếu hợp đồng chuyển nhượng không ghi giá hoặc ghi thấp hơn giá trên sổ sách kế toán tại thời điểm chuyển nhượng, CTCK căn cứ vào giá ghi trên sổ sách kế toán để khấu trừ thuế. Đối với cổ phiếu chưa niêm yết, chưa uỷ quyền cho CTCK quản lý sổ cổ đông, thì công ty phát hành cổ phiếu có trách nhiệm khấu trừ, nộp thuế.
Mai Lan, một nhà đầu tư tại sàn Haseco than thở: “Nghe hướng dẫn mà tôi ù cả tai, không biết phải làm thế nào. Thôi thì cứ ủy quyền cho công ty chứng khoán nơi mở tài khoản làm, nhưng lại băn khoăn nếu không theo sát, lỡ bị khấu trừ sai thì thiệt quá. Giá thủ tục hoặc cách làm đơn giản hơn, chẳng hạn chỉ cần khai và đăng ký qua mạng”.
Công ty chứng khoán hỗ trợ nhà đầu tư
Để thu hút nhà đầu tư đến với thị trường, một số công ty chứng khoán đã có chính sách hỗ trợ thuế thu nhập cho các nhà đầu tư. Chẳng hạn, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS) sẽ hỗ trợ 100% thuế cho các nhà đầu tư mở tài khoản tại ABS đến hết quý 1- 2009. Công ty Chứng khoán Phương Đông (ORS) cũng hỗ trợ tối đa 80% thuế thu nhập cá nhân phải nộp thuế kinh doanh chứng khoán cho nhà đầu tư đến hết năm 2009…
Tuy nhiên, các hoạt động hỗ trợ trên chỉ mang tính đơn lẻ, phần đông các công ty chứng khoán vẫn thực hiện việc tạm thu thuế bằng cách khấu trừ trực tiếp vào tài khoản nhà đầu tư sau mỗi lần giao dịch. Theo thông báo của nhiều công ty chứng khoán, nếu có quyết định chính thức của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc ngừng hoặc hoãn thực hiện thuế TNCN trong lĩnh vực này, họ sẽ hoàn trả cho nhà đầu tư toàn bộ số tiền thuế đã tạm thu.
Nhìn chung, tới thời điểm này, nhà đầu tư vẫn không ngớt băn khoăn. Nhiều ý kiến cho rằng, mức đánh thuế 20% trên thu nhập là quá cao. Các nước phát triển hơn Việt Nam cũng đưa ra mức thuế thấp hơn rất nhiều để khuyến khích nhà đầu tư, như Ấn Độ 10%, Hàn Quốc 11%, Bồ Đào Nha 10%, I- ta- li- a 12,5%.../.
Hồng Thanh