Vẫn xét xử bất chấp cả "chuỗi" vi phạm

Thẩm phán kiêm thư ký

Tại phiên sơ thẩm, sau phần mở đầu, để vụ án được giải quyết khách quan, đúng pháp luật, ông Hải đề nghị Hội đồng xét xử thay đổi Thẩm phán Nguyễn Minh Tuấn – Chủ tọa phiên tòa. Lý do là tại các phiên hòa giải của vụ án diễn ra các ngày 23/11/2010, 30/11/2010 và 21/4/2011, Thẩm phán Tuấn – chủ trì các phiên hòa giải - đã điều hành không đúng luật, không khách quan, vô tư, như không phổ biến quy định pháp luật có liên quan đến việc giải quyết vụ án; không phân tích hậu quả pháp lý của việc hòa giải thành để họ tự thỏa thuận với nhau giải quyết, vi phạm Điều 185 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTDS); không hướng các đương sự đi đến hòa giải thành mà lại đặt nhiều câu hỏi cho đương sự; gợi ý câu trả lời cho bị đơn;…

Từ đó dẫn đến các bên không thể hòa giải, dù chỉ là những nội dung nhỏ. Đáng nói hơn, tại các phiên hòa giải trên đều không có Thư ký Tòa án tham dự với tư cách là người ghi biên bản hòa giải, mà ông Tuấn vừa đặt câu hỏi kiêm ghi luôn biên bản các phiên hòa giải (vi phạm Điều 184, Điều 186 BLTTDS).

Những vấn đề này được Thẩm phán Tuấn giải thích tại phiên tòa rằng: Do sức khỏe của Thư ký được giao hôm đó không thể tham gia, nên ông phải làm thay. Tuy nhiên, lý giải này liệu có hợp lý không khi ba lần hòa giải cách nhau từ cả tuần đến vài tháng mà Thư ký không lần nào đủ sức khỏe hay sao? Là Thẩm phán, ông Tuấn phải hiểu rõ luật pháp, lẽ nào vì một lý do đó mà để sự việc xảy ra đến lần thứ ba? Lý giải trên, ông Hải cho rằng không hợp lý mà vì dấu hiệu khuất tất nào đó nên ông Tuấn đã không mời Thư ký tham gia ghi biên bản. Điều này phần nào lý giải việc ông Tuấn ghi biên bản không đúng những gì đương sự nói. Khi ông Hải thắc mắc thì ông Tuấn trả lời: Ghi như thế nào là việc của Tòa.

Viện kiểm sát bao che?

Tại phiên xét xử, đại diện VKSND TP.Nam Định Nguyễn Minh Khiển cũng nhận định, tại các phiên hòa giải, TAND TP.Nam Định không mời Thư ký tham gia và Thẩm phán tự ghi biên bản hòa giải là vi phạm thủ tục TTDS. Nhưng ông Khiển lại cho rằng vi phạm như vậy là chưa nghiêm trọng, nên đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục phiên tòa mà không cần thay đổi Thẩm phán.

Tuy nhiên, nhận định trên đã không thuyết phục được những người tham dự phiên tòa. Bởi vi phạm như thế nào mới được gọi là nghiêm trọng, khi một lỗi “ghi hộ Thư ký biên bản” được ông Tuấn vi phạm đến 3 lần? Đáng nói hơn là vị đại diện VKS còn bắt bẻ ông Hải: Sao không có ý kiến ngay tại các phiên hòa giải? Về nội dung này, ông Hải bức xúc: “Tại các phiên hòa giải, Thẩm phán Nguyễn Minh Tuấn không giải thích những quy định của pháp luật liên quan đến việc giải quyết vụ án này nên tôi không thể biết được pháp luật quy định như thế nào. Ông Tuấn cũng không hỏi đương sự có ý kiến gì không khi ông ghi biên bản hòa giải. Đến nay tôi mới biết pháp luật có quy định rõ ràng, cụ thể về việc này nên tôi mới có ý kiến được”.

Ông Hải còn cho biết, ông đã được nguyên đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bố  mẹ ông ủy quyền toàn bộ cho ông tham gia giải quyết vụ án. Nhưng Thẩm phán Tuấn đã không thông qua ông mà một mình tự đến nhà bố mẹ ông lấy lời khai, tự ghi lời khai và lại ghi không đúng với những gì bố mẹ ông khai. Phải chăng, ông Thẩm phán đang tước bỏ quyền tham gia tố tụng của người được ủy quyền, hay vì lý do nào đó mà Thẩm phán phải thu thập chứng cứ, tiếp xúc, lấy lời khai đương sự theo kiểu như vậy?

Ngoài ra, trong Quyết định đưa vụ án ra xét xử do ông Tuấn ký ngày 12/08/2011 không hề đề cập việc tham gia phiên tòa của VKSND, nhưng tại phiên tòa lại xuất hiện vị đại diện VKSND TP.Nam Định Nguyễn Minh Khiển. Ông Tuấn giải thích: “Trong Quyết định đưa vụ án ra xét xử không mời VKSND tham gia, nay chúng tôi bổ sung”. Việc bổ sung như lời Thẩm phán Tuấn liệu có vi phạm trình tự thủ tục giải quyết vụ án dân sự được quy định tại Điều 21 và Điều 195 BLTTDS hay không?

Là Thẩm phán, ông Tuấn đã để xảy ra cả chuỗi vi phạm nghiêm trọng về trình tự thủ tục giải quyết vụ án, thậm chí có vi phạm đã tái phạm đến lần thứ hai. Không biết vì lý do gì mà TAND TP.Nam Định vẫn bỏ qua? Không biết vị đại diện VKS tham gia phiên tòa hiểu như thế nào khi cho rằng với cả chuỗi vi phạm nghiêm trọng như trên mà vẫn được coi là không nghiêm trọng? Đề nghị TAND và VKSND tỉnh Nam Định kiểm tra làm rõ, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo tính nghiêm minh của luật pháp. 

Nguyễn Sáng