Vấn nạn ốc bươu vàng
Cùng với cây mai dương, ốc bươu vàng là một trong những sinh vật ngoại lai đang gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp của những vùng sản xuất lúa nước đứng sau dịch rầy nâu.
Cùng với cây mai dương, ốc bươu vàng là một trong những sinh vật ngoại lai đang gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp của những vùng sản xuất lúa nước đứng sau dịch rầy nâu.
Còn nhớ cách đây trên 15 năm trên địa bàn Lâm Đồng, ốc bươu vàng xuất hiện lần đầu tiên ở một cơ sở tôn giáo tại huyện Đơn Dương. Không có nhiều hiểu biết về loài nhuyễn thể này, nhưng thấy chúng sinh sản nhanh và “có vẻ hiền lành”, cơ sở tôn giáo này đã mua vài con về nuôi trong ao để nhân giống nuôi lấy thịt làm thức ăn chăn nuôi. Do không được quản lý chặt chẽ, ốc đã lây lan ra đồng ruộng từ vài con ban đầu thành mật độ lớn, hàng chục héc ta lúa của nông dân trong vùng bị ốc tàn phá… Đến lúc chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng của tỉnh (cụ thể là Chi cục Bảo vệ thực vật- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh) phát hiện được sự có mặt của ốc bươu vàng trên địa bàn và tác hại của chúng đối với sản xuất nông nghiệp thì ốc đã theo dòng Đa Nhim xâm nhập rộng xuống các huyện Đức Trọng, Di Linh, Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên.
Một số tư thương thu gom ốc bươu vàng đưa về các chợ nông thôn và cung cấp cho các quán ăn… cũng đã tiếp tay cho ốc lây lan ra khắp tỉnh và trở thành “đại dịch”ở nhiều vùng lúa nước tập trung.
Cách đây chưa lâu, trong một lần về công tác tại thị trấn Đạ Tẻh (huyện Đạ Tẻh), vào thăm một hộ nông dân sản xuất giỏi với mô hình nuôi thả cá, chúng tôi đã chứng kiến ao nuôi cá của gia đình này tuy đã được xây tường bao, nhưng xung quanh tường ốc bươu vàng bám dày đặc và có rất nhiều ổ trứng ốc với màu đỏ đặc trưng đang chở nở. Điều cần nói là tuy được xây tường bao, nhưng ao cá này lại được lấy nước trực tiếp từ ruộng lúa bên cạnh nên việc ốc từ ao lan ra đồng lúa là khó tránh khỏi.
Chính quyền các cấp và ngành nông nghiệp đã tổ chức nhiều chiến dịch diệt trừ ốc bươu vàng với nhiều người tham gia, sử dụng nhiều loại hóa chất nông dược khác nhau, nhưng ốc bươu vàng là loại khó diệt trừ (do có vỏ cứng và có nắp nên thuốc khó tác dụng) và tốc độ sinh sản cao nên hiện tại cùng với rầy nâu, ốc bươu vàng vẫn là đối tượng gây hại nhiều nhất đối với cây lúa nói riêng và các loại cây trồng nói chung.
Theo Chi cục Bảo vệ thực vật (Sở NN-PTNT) cùng với việc sử dụng thuốc đặc trị diệt ốc bươu vàng là Ocbuvang thì bắt ốc và trứng ốc bằng tay là biện pháp phòng trừ ốc bươu vàng hữu hiệu nhất mà các địa phương cần quan tâm hiện nay. Theo thống kê của Sở NN-PTNT, năm 2010, toàn tỉnh có tới 3.822 ha lúa bị nhiễm ốc bươu vàng, trong đó nhiều diện tích phải phá bỏ và quý 1 năm nay, con số này là 172 ha lúa (chưa kể các loại cây trồng khác). Do thời tiết chuyển biến khá thuận lợi, vào cuối tháng 4- 2011 này đang có trên 100 ha lúa ở Cát Tiên, Đạ Tẻh… bị ốc tấn công với mật độ lên tới 15 con/m2. Hiện tại nhiều địa phương đang vào thời điểm xuống giống lúa vụ hè thu nên khó tập trung cho việc phòng trừ dịch hại; do vậy, diện tích lúa nhiễm ốc và mật độ ốc bươu vàng trên đồng lúa sẽ còn gia tăng - theo dự báo của Chi cục Bảo vệ thực vật.
Mỗi năm ngân sách địa phương đã phải chi lượng tiền không nhỏ - có năm lên tới hàng tỷ đồng, nhưng vẫn không thể tiêu diệt được ốc và ốc bươu vàng vẫn đang là “vấn nạn”đối với nhà nông.
Đề phòng các “vấn nạn”khác có thể còn xảy ra từ các loại sinh vật lạ, việc quản lý chặt chẽ các giống cây, con mới nhập khẩu từ nước ngoài vào địa bàn cần được chính quyền các cấp và các cơ quan chuyên môn của tỉnh đặc biệt quan tâm hơn.
Còn nhớ cách đây trên 15 năm trên địa bàn Lâm Đồng, ốc bươu vàng xuất hiện lần đầu tiên ở một cơ sở tôn giáo tại huyện Đơn Dương. Không có nhiều hiểu biết về loài nhuyễn thể này, nhưng thấy chúng sinh sản nhanh và “có vẻ hiền lành”, cơ sở tôn giáo này đã mua vài con về nuôi trong ao để nhân giống nuôi lấy thịt làm thức ăn chăn nuôi. Do không được quản lý chặt chẽ, ốc đã lây lan ra đồng ruộng từ vài con ban đầu thành mật độ lớn, hàng chục héc ta lúa của nông dân trong vùng bị ốc tàn phá… Đến lúc chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng của tỉnh (cụ thể là Chi cục Bảo vệ thực vật- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh) phát hiện được sự có mặt của ốc bươu vàng trên địa bàn và tác hại của chúng đối với sản xuất nông nghiệp thì ốc đã theo dòng Đa Nhim xâm nhập rộng xuống các huyện Đức Trọng, Di Linh, Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên.
Một số tư thương thu gom ốc bươu vàng đưa về các chợ nông thôn và cung cấp cho các quán ăn… cũng đã tiếp tay cho ốc lây lan ra khắp tỉnh và trở thành “đại dịch”ở nhiều vùng lúa nước tập trung.
Cách đây chưa lâu, trong một lần về công tác tại thị trấn Đạ Tẻh (huyện Đạ Tẻh), vào thăm một hộ nông dân sản xuất giỏi với mô hình nuôi thả cá, chúng tôi đã chứng kiến ao nuôi cá của gia đình này tuy đã được xây tường bao, nhưng xung quanh tường ốc bươu vàng bám dày đặc và có rất nhiều ổ trứng ốc với màu đỏ đặc trưng đang chở nở. Điều cần nói là tuy được xây tường bao, nhưng ao cá này lại được lấy nước trực tiếp từ ruộng lúa bên cạnh nên việc ốc từ ao lan ra đồng lúa là khó tránh khỏi.
Chính quyền các cấp và ngành nông nghiệp đã tổ chức nhiều chiến dịch diệt trừ ốc bươu vàng với nhiều người tham gia, sử dụng nhiều loại hóa chất nông dược khác nhau, nhưng ốc bươu vàng là loại khó diệt trừ (do có vỏ cứng và có nắp nên thuốc khó tác dụng) và tốc độ sinh sản cao nên hiện tại cùng với rầy nâu, ốc bươu vàng vẫn là đối tượng gây hại nhiều nhất đối với cây lúa nói riêng và các loại cây trồng nói chung.
Theo Chi cục Bảo vệ thực vật (Sở NN-PTNT) cùng với việc sử dụng thuốc đặc trị diệt ốc bươu vàng là Ocbuvang thì bắt ốc và trứng ốc bằng tay là biện pháp phòng trừ ốc bươu vàng hữu hiệu nhất mà các địa phương cần quan tâm hiện nay. Theo thống kê của Sở NN-PTNT, năm 2010, toàn tỉnh có tới 3.822 ha lúa bị nhiễm ốc bươu vàng, trong đó nhiều diện tích phải phá bỏ và quý 1 năm nay, con số này là 172 ha lúa (chưa kể các loại cây trồng khác). Do thời tiết chuyển biến khá thuận lợi, vào cuối tháng 4- 2011 này đang có trên 100 ha lúa ở Cát Tiên, Đạ Tẻh… bị ốc tấn công với mật độ lên tới 15 con/m2. Hiện tại nhiều địa phương đang vào thời điểm xuống giống lúa vụ hè thu nên khó tập trung cho việc phòng trừ dịch hại; do vậy, diện tích lúa nhiễm ốc và mật độ ốc bươu vàng trên đồng lúa sẽ còn gia tăng - theo dự báo của Chi cục Bảo vệ thực vật.
Mỗi năm ngân sách địa phương đã phải chi lượng tiền không nhỏ - có năm lên tới hàng tỷ đồng, nhưng vẫn không thể tiêu diệt được ốc và ốc bươu vàng vẫn đang là “vấn nạn”đối với nhà nông.
Đề phòng các “vấn nạn”khác có thể còn xảy ra từ các loại sinh vật lạ, việc quản lý chặt chẽ các giống cây, con mới nhập khẩu từ nước ngoài vào địa bàn cần được chính quyền các cấp và các cơ quan chuyên môn của tỉnh đặc biệt quan tâm hơn.
Đức Hưng