Văn Miếu - Quốc Tử Giám đổi mới trải nghiệm di sản bằng công cụ số

Lễ ra mắt do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tổ chức. Đây là một trong những hoạt động thiết thực hướng tới dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám, đồng thời cho thấy nỗ lực đổi mới phương thức giới thiệu, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm văn hóa, lịch sử ngày càng đa dạng.

Phát biểu mở đầu chương trình, ông Trần Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội nhấn mạnh ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ số trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản và nâng cao trải nghiệm của du khách. Theo đó, sơ đồ và tờ gấp tham quan là những công cụ thiết thực, giúp công chúng dễ dàng định hướng, khám phá các công trình, đồng thời hiểu sâu hơn về lịch sử kiến trúc, những giá trị văn hóa và giáo dục của di tích. Bên cạnh đó, Sở hoan nghênh định hướng tiếp tục phát triển nền tảng dữ liệu số đa ngôn ngữ về Văn Miếu – Quốc Tử Giám, tích hợp tư liệu lịch sử, bản đồ tương tác, mã QR và các công cụ thuyết minh hiện đại. Đây sẽ là những bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu bảo tồn, lan tỏa các giá trị di sản.

Đại diện Đại sứ quán Pháp, ông Eric Soulier - Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam bày tỏ ấn tượng trước chiều sâu lịch sử và giá trị kiến trúc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, công trình đã tồn tại suốt 950 năm giữa lòng Hà Nội. Ông cho rằng, dự án là minh chứng cho sự gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, giáo dục và bảo tồn di sản, góp phần đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành điểm đến văn hóa, du lịch sinh động. Ông cũng trích dẫn câu nói của Nguyên soái Foch, chính khách và nhà quân sự người Pháp: “Một con người không có ký ức là một con người không có sự sống; một dân tộc không có ký ức là một dân tộc không có tương lai”. 

Hai sản phẩm mới đã được thiết kế nhằm giải quyết nhu cầu thực tế của khách tham quan. Sơ đồ tổng thể giúp nhận diện cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, hỗ trợ du khách chủ động lựa chọn lộ trình. Trong khi đó, tờ gấp cung cấp thông tin cô đọng về lịch sử hình thành, kiến trúc, các nhân vật lịch sử và giá trị văn hóa, giáo dục của di tích.

Đáng chú ý, dự án là kết quả hợp tác giữa các chuyên gia kiến trúc được đào tạo tại Pháp, hiện giảng dạy tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, với các đơn vị quản lý và đối tác văn hóa. Quá trình thực hiện kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, cấu trúc không gian với phương pháp thiết kế và diễn giải di sản hiện đại.

Từ kết quả bước đầu này, các bên hướng tới xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ, tích hợp bản đồ tương tác, mã QR và công nghệ thuyết minh số; đồng thời phát triển các hành trình khám phá theo chủ đề, kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với hệ thống Văn Miếu, Văn chỉ và các làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước.

Với tầm nhìn hướng tới kỷ niệm 1000 năm Quốc Tử Giám vào năm 2076, dự án không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ du khách mà còn mở rộng khả năng tiếp cận, nghiên cứu và lan tỏa những giá trị của nền Quốc học Việt Nam tới công chúng trong nước và quốc tế.