Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến sự nghiệp phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Người đặc biệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng, tính đi trước của văn hóa, coi đây là ngọn lửa soi đường, dẫn lối cho dân tộc đi đến thắng lợi. Tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc ngày 24/11/1946, Người chỉ rõ: “Số phận dân ta là ở trong tay dân ta. Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Lời dạy đó đã trở thành kim chỉ nam xuyên suốt quá trình phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội

Những tư tưởng “soi đường” về văn hóa

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”.

Với Người, xây dựng nền văn hóa, không chỉ thuần túy quan tâm đến ngành hay lĩnh vực văn hóa riêng biệt mà phải chú trọng đến sự đồng bộ của nhiều yếu tố, từ chính trị, kinh tế, tâm lý, luân lý, xã hội. Trong “Thư gửi các họa sĩ nhân dịp triển lãm hội họa 1951”, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Văn hóa, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác, không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị”. Trong Di chúc, Người căn dặn: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và vǎn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”…

Những tư tưởng, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn hóa trở thành kim chỉ nam cho Đảng, Nhà nước và nhân dân ta xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Trong thời kỳ đổi mới, tiến hành phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, Đảng Cộng sản Việt Nam đã từng bước nhận thức toàn diện và sâu sắc hơn về vai trò của văn hóa và việc phát huy nguồn lực văn hóa đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII (tháng 7/1998) đã ban hành Nghị quyết chuyên đề về “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, cho thấy chuyển biến hết sức mạnh mẽ trong nhận thức của Đảng về tầm quan trọng của văn hóa bên cạnh vấn đề phát triển kinh tế và xây dựng Đảng. Để cụ thể hóa việc phát huy nguồn lực văn hóa cho phát triển, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII đã nhấn mạnh đến giải pháp xây dựng, ban hành luật pháp và các chính sách văn hóa. Trong đó, Nghị quyết đề cập đến chính sách kinh tế trong văn hóa và chính sách văn hóa trong kinh tế.

Đại hội IX của Đảng tiếp tục khẳng định, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Mọi hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội. Bước phát triển trong quan điểm của Đảng về văn hóa thời kỳ này là nhấn mạnh mục tiêu hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa.

Hội nghị Trung ương 9 khóa XI (năm 2011) của Đảng đã tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII và ban hành Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014, về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”. Nhận thức mới có tính đột phá của Đảng về nguồn lực văn hóa đối với phát triển được thể hiện ở việc khẳng định vai trò của văn hóa trong chính trị và trong kinh tế. Chính trị và kinh tế là hai lĩnh vực then chốt của xã hội phải được đặt trên nền tảng văn hóa và phải phát huy vai trò của nguồn lực văn hóa đối với việc phát triển hai lĩnh vực trên. Đảng nhấn mạnh: “Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội”. Đây chính là sự tiếp nối tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

“Chiến lược phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020” (được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 432/QĐ-TTg ngày 12/4/2012) cũng khẳng định quan điểm con người là trung tâm của phát triển bền vững; nhấn mạnh yêu cầu, nhiệm vụ phát huy tối đa nhân tố con người với vai trò là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu của phát triển bền vững; cần đáp ứng ngày càng đầy đủ hơn nhu cầu vật chất và tinh thần của mọi tầng lớp nhân dân…

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã bổ sung, cụ thể hóa các đột phá chiến lược này cho phù hợp với giai đoạn phát triển mới, trong đó nhấn mạnh: “Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu tiên nguồn nhân lực cho công tác lãnh đạo, quản lý và các lĩnh vực then chốt trên cơ sở nâng cao, tạo bước chuyển biến căn bản, mạnh mẽ, toàn diện về chất lượng giáo dục, đào tạo gắn với cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ người tài; đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng và phát triển khoa học - công nghệ; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, ý chí phấn đấu vươn lên, phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”…

Văn hóa soi đường cho quốc dân đi

Là chủ đề của cuộc triển lãm quy mô do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ VH,TT&DL phối hợp tổ chức nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; chào mừng Hội nghị Văn hóa toàn quốc diễn ra vào ngày 24/11/2021. Sự kiện diễn ra từ ngày 16-27/11 tại Trung tâm Triển lãm VHNT Việt Nam (số 2 Hoa Lư, Hà Nội), ngày 24/11 tại Nhà Quốc hội và trưng bày online trên website: http://trienlamvhnt.vn từ 16/11 - 31/12.

Gần 500 hình ảnh, tài liệu, hiện vật đặc biệt với các chuyên đề: Một số hình ảnh về văn hóa Việt Nam trước năm 1930; Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam; Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước với sự nghiệp phát triển văn hóa; Văn hóa Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; Văn hóa Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển đất nước; Bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa dân tộc, có thể nói triển lãm “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” đã mang tới một cái nhìn về diện mạo tổng quát cũng như những điểm nhấn về quá trình phát triển của văn hóa Việt Nam, với sứ mệnh “soi đường”.

Hình ảnh, tài liệu, hiện vật trong Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam là những điểm nhấn quan trọng tại triển lãm. Khắc họa những tư tưởng của Bác về văn hóa, triển lãm trưng bày những hình ảnh, hiện vật, tài liệu, thư, bản thảo, tác phẩm của Người về văn hóa nghệ thuật, với các văn nghệ sĩ, trí thức, nhà khoa học Việt Nam như Thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Hội nghị cán bộ Văn hóa, ngày 28/2/1957; Sách “Con người xã hội chủ nghĩa”, xuất bản năm 1961…

Nhiều hiện vật đã nhuốm màu thời gian, năm tháng nhưng ở đó vẫn còn vẹn nguyên giá trị của những bài học lịch sử, những thông điệp “truyền lửa” sức mạnh, niềm tin từ văn hóa. Hay như lời của Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Nguyễn Văn Hùng tại Lễ khai mạc triển lãm: “Sinh thời, Bác Hồ kính yêu của chúng ta, người anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất đã luôn nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển của đất nước”.

Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, triển lãm “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” được chuẩn bị công phu, có quy mô lớn giới thiệu tới đông đảo công chúng những nội dung cốt lõi về sự nghiệp phát triển văn hóa của dân tộc, tuyên truyền để người dân nhận thức sâu sắc hơn về vị trí, vai trò của văn hóa đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

“Để từ đó nhận thức sẽ chuyển thành hành động thiết thực triển khai một trong sáu nhiệm vụ trọng tâm Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định là “Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh hạnh phúc, phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dụng và bảo vệ Tổ quốc, hội nhập quốc tế” – Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh. Hồng Minh

Hồng Minh
Cùng chuyên mục
Càng trong khó khăn, càng thấy sức mạnh đại đoàn kết và các truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Tết của niềm tin

(PLVN) - Tết là thời khắc “ôn cố tri tân”. Trước thềm Tết Nhâm Dần 2022, không thể không “ôn cố” để tự hào.

Đọc thêm

Vòng luẩn quẩn “tăng ca”

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Mới đây, Bộ LĐ-TB&XH kiến nghị Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết về tăng giờ làm thêm trong năm.

“Kỷ nguyên” hệ sinh thái

Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030
(PLVN) - Hôm qua, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (ban hành theo Quyết định số 06/QĐ-TTg).

Tết này có gì khác?

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Chỉ còn đúng hai tuần nữa là tới Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022. Năm Tân Sửu 2021 với bao thách thức, mất mát đã chính thức sắp đi qua.

Mục tiêu công vụ

Mục tiêu công vụ
(PLVN) - Liên quan đến vụ việc Văn phòng UBND đơn vị ra văn bản “xin” doanh nghiệp tiền đón Tết, lãnh đạo tỉnh này cho biết đã chỉ đạo các cơ quan chức năng và địa phương kiểm điểm trách nhiệm đối với cán bộ ban hành văn bản.

Đề xuất “trên trời”

Ở Việt Nam, chạy xe trên đường cao tốc có nguy hiểm hơn chạy xe trên đường thông thường hay không?
(PLVN) - Chỉ ít ngày sau khi có văn bản gửi Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đề xuất người có giấy phép lái xe (GPLX) ôtô trong một năm từ ngày cấp lần đầu không lái xe quá 60km/h và không chạy trên cao tốc để hạn chế tai nạn; Sở GTVT đã tức tốc xin được rút lại đề xuất trên.

Hậu “chính sách đặc thù”

Do chính sách đặc thù, TP HCM có thẩm quyền rộng hơn trong công tác tổ chức, cán bộ so với một số địa phương khác.
(PLVN) - Với việc Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Cần Thơ; thì vấn đề cơ chế, chính sách đặc thù tạo điều kiện cho địa phương phát triển đã áp dụng với 8 tỉnh, thành gồm: TP HCM, Đà Nẵng, Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Cần Thơ.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
(PLVN) - Từ trước đến nay, vấn đề tập trung thống nhất và phân cấp, phân quyền, lãnh đạo tập thể và trách nhiệm cá nhân đều đang “vướng”.

Hà Nội: “Bùng nhùng” quanh vụ LUALA bị kiện ra tòa

Mặt bằng phía LUALA cho thuê ở số 61 Lý Thái Tổ
(PLVN) - Cho rằng Công ty Cổ phần thời trang LUALA có hành vi đơn phương chấm dứt trái pháp luật việc thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh tại mặt bằng số 61 Lý Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, Công ty Cổ phần Thương mại, sản xuất và dịch vụ Mặt trời vàng (Golden Sun) đã quyết định khởi kiện ra TAND quận Hoàn Kiếm để đòi quyền lợi.

Câu chuyện ngành Y và “lồng luật pháp”

Một loạt quan chức cấp vụ, lãnh đạo CDC địa phương “dính chàm” trong vụ kit test Việt Á
(PLVN) - 2021 là năm cả nước biết ơn sự vất vả của các y bác sỹ, nhưng cũng trong năm này uy tín của ngành Y bị giảm sút bởi quá nhiều bê bối về đấu thầu, liên quan đến công tác chống dịch.

Tết này có về nhà?

Ảnh minh họa.
(PLVN) - “Trào lưu” một số địa phương ra văn bản “vận động” người xa quê không về nhà đón Tết Nhâm Dần 2022 để phòng chống dịch bệnh lây lan; cũng là thời điểm một ca sĩ có tiếng tung ra một bài hát có nội dung “Mang tiền về cho mẹ/ Đừng mang muộn phiền về cho mẹ”.

Chống trục lợi chính sách

Ảnh minh họa
(PLVN) - “Hỗ trợ” lãi suất tạo ra các mặt bằng lãi suất khác nhau và đặc biệt là tạo ra cơ chế “xin - cho” rất khó kiểm soát giữa các ngân hàng thương mại và bên vay. Ai sẽ được hưởng lãi suất rẻ hơn? Đảm bảo tiếp cận công bằng hay không?

Tầng “mất tích”

Cần có nhiều chính sách để gói an sinh đến đước với người lao động dễ dàng hơn.
(PLVN) - Trong hai năm dịch bệnh COVID-19 hoành hành, Chính phủ đã tung ra các gói an sinh 62 ngàn và 26 ngàn tỷ đồng, đều đưa lao động không có hợp đồng (lao động tự do) vào diện hỗ trợ.

Chính phủ báo cáo Quốc hội về vụ Công ty Việt Á trục lợi bán kit xét nghiệm COVID-19

Vụ "thổi giá" test kit COVID-19 là vụ việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng
(PLVN) - Về vi phạm của Công ty cỗ phần công nghệ Việt Á (Công ty Việt Á) Báo cáo gửi Quốc hôi, Chính phủ khẳng định đây là vụ việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Công ty Việt Á đã lợi dụng tình trạng dịch bệnh để trục lợi, đồng thời một số cá nhăn đã vi phạm các quy định trong tổ chức thực hiện mua sắm, đấu thầu và dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Bảo vệ lòng tin

Bảo vệ lòng tin
(PLVN) - Cơ quan tiến hành tố tụng không bao giờ làm việc qua điện thoại và nhấn mạnh vai trò của báo chí rất quan trọng trong việc ngăn ngừa, cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo qua công nghệ thông tin.

Quyết đáp và hành động

Quyết đáp và hành động
(PLVN) - Hôm qua (4/1), Quốc hội khai mạc Kỳ họp bất thường. Hoàn cảnh bất thường mới đòi hỏi cần có những kỳ họp bất thường, quyết định những vấn đề quan trọng, cấp bách, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống.

Bản lĩnh Việt Nam

Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới được cả 3 tổ chức xếp hạng tín nhiệm gồm Moody’s, Standard & Poor’s và Fitch đồng loạt nâng cấp độ triển vọng từ “Ổn định” lên “Tích cực” kể từ khi đại dịch bùng phát.
(PLVN) - Hôm nay (31/12) là ngày cuối cùng của năm 2021, khép lại một năm đầy biến động, thử thách. Năm qua, khi chỉ huy chống dịch COVID-19 hay khi làm việc với các ngành, địa phương, người đứng đầu Chính phủ đều nêu rõ cần quán triệt nguyên tắc “3 không”: Không nói không, không nói khó và không nói có nhưng không làm.

Kỳ vọng mới của giới báo chí

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Một ngày trước khi các cơ quan trung ương tổ chức “Hội nghị Báo chí toàn quốc tổng kết công tác năm 2021, triển khai nhiệm vụ năm 2022”; UBNDTP Hà Nội ra một văn bản đáng chú ý gửi các sở, ngành, UBND cấp huyện.