Văn hóa nhà sách

Nhà sách, nơi chứa đựng tri thức - văn hóa của xã hội nhưng cũng chính ở nơi này, vẫn có những hành động phi văn hóa diễn ra.

Nhà sách, nơi chứa đựng tri thức - văn hóa của xã hội nhưng cũng chính ở nơi này, vẫn có những hành động phi văn hóa diễn ra.

Vừa đọc sách vừa… chửi thề

Nhà sách phải là nơi con người được tiếp cận tri thức và văn hóa.

Những ngày này, trước cái nóng đến kinh người, nhà sách trở thành nơi lý tưởng cho nhiều người dân trong thành phố đến trốn nóng và đọc sách. Theo chân cô bạn, tôi dành cả buổi trưa tại nhà sách P.N trên đường Hoàng Diệu. Vừa được ngồi trong phòng có điều hòa vừa có sách để đọc, quả là một không gian lý tưởng.
 
Nhưng, sự tĩnh lặng nhanh chóng bị phá vỡ khi một nhóm học sinh từ ngoài ào vào, nói cười chí chóe. Mặc cho cái nhìn khó chịu của những người trong gian hàng, các em vô tư bình phẩm sách, lê dép loẹt quẹt giữa nền nhà. Đâu đó lại vang lên lời “giới thiệu sách” nghe thật chướng tai: “Mi đọc cuốn Rừng Nauy chưa? Đ.M toàn sex không. Đọc đi cho biết”. Như chưa thể hiện hết “sự hiểu biết” về sách của mình, suốt gần 30 phút sau cậu bạn này lại tận tình chỉ giáo cho người đi cùng những cuốn sách nên đọc và không quên kèm theo lời bình luận tương tự. 

Những tưởng tốp học sinh này ra khỏi phòng, mọi người sẽ được  thở phào nhẹ nhõm. Vậy mà ngay chính những người mấy phút trước còn nhăn mặt, nhíu mày vì bọn trẻ lại trở thành thủ phạm gây ra không ít phiền phức cho người khác. Ngồi bên cạnh chúng tôi, trên chiếc ghế nệm chưa đến 1m, anh bạn tự giới thiệu tên Phong, nhân viên một Công ty TNHH trên đường Ngô Quyền, quận Sơn Trà liên tục nhai, thổi kẹo cao su. Cứ mỗi lần tiếng bong bóng cao su nổ, ai cũng phải ngước nhìn qua phía chúng tôi, nhưng anh bạn vẫn vô tư chúi mũi vào cuốn sách. 

Nếu như ngày trước, nhà sách là chốn “cao sang” của giới trí thức thì bây giờ nó đã phổ biến đến mọi tầng lớp nhân dân. Vậy nên chuyện bắt gặp một bác thợ xây, một chị công nhân quét rác hay một cậu học trò vào đây tìm chọn, mua sách, dụng cụ học tập đã trở nên rất đỗi bình thường. Xã hội hoá nhà sách giúp người dân có được sự công bằng trong hưởng thụ tri thức của nhân loại. Nhưng điều đáng buồn là không phải ai cũng có ý thức giữ gìn nét văn minh ở chốn này. Đã 2 lần người viết bài chứng kiến một số người sau khi đọc sách đã xé trang sách mình cần, cho vào túi quần và thản nhiên ra về.

Nhà sách, trước hết là nơi để đọc sách

Khi nhà sách được xã hội hóa, số lượng độc giả đến với nó ngày càng đông. Trong số đó không phải ai cũng đến để mua sách, đôi lúc chỉ đơn giản ghé qua, tìm một cuốn sách nổi tiếng đọc cho biết. Nhờ đó, trước khi nói đến lợi ích về mặt kinh tế, nhà sách là nơi cung cấp kiến thức “miễn phí” cho người dân. 

Tuy nhiên, không phải nhà sách nào trong thành phố cũng làm tốt điều này. Nói đến chuyện này, bạn Hoàng Thị Kim Uyên, sinh viên Trường Đại học Kinh tế không giấu được bức xúc: “Em rất thích vào nhà sách để đọc sách, nhưng một số nhà sách có thái độ phục vụ chưa tốt. Mới cầm lên đọc vài cuốn đã bị nhắc nhở, rằng ở đây bán sách chứ không phải là nơi để đọc sách.

Em nghĩ, đâu phải cứ vào nhà sách là phải mua sách, và đâu chỉ có mua sách mới được đọc sách. Với sinh viên tụi em, những tác phẩm nổi tiếng, mới xuất bản nếu không vào nhà sách thì không biết đọc ở đâu vì thư viện trường không có, mà mua thì không đủ tiền”. Về điều này, một nhân viên (xin được giấu tên) tại Nhà sách Đà Nẵng cho biết, nguyên nhân chủ yếu khiến nhân viên quản lý gian hàng đôi lúc “làm khó” người đọc là vì một số người chưa có ý thức khi đọc sách tại chỗ. Như chuyện nhiều bạn khi đọc hay gấp sách làm hỏng gáy, rồi gấp trang làm dấu, vứt sách bừa bãi không đúng vị trí…

Để xây dựng được một môi trường mua - đọc sách thoải mái, trước hết người dân cần ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn tài sản cũng như không gian chung trong nhà sách. Các nhà sách cũng cần tạo ra những khoảng trống giúp bạn đọc có thể thoải mái hơn trong việc đến chọn lựa, đọc sách tại quầy. Về lâu dài, cần xây dựng nhà sách trở thành không gian tiếp nhận, truyền thụ và giáo dục văn hoá cho người dân. Thiết nghĩ đây cũng là hướng đi tích cực để các nhà sách thu hút khách đến với mình.

Bài và ảnh: KHÁNH HÒA