Vẫn còn nhiều bức xúc về đời sống, xã hội, chế độ chính sách

Đề án 112: Chính phủ nhận thiếu sót

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng khẳng định: Đề án 112 nhằm mục tiêu tin học hoá quan hệ hành chính trong nội bộ cơ quan hành chính giữa Chính phủ  với các bộ, ngành, các địa phương; giữa Chính phủ  với nhân dân; nhằm đào tạo đội ngũ cán bộ công chức, nâng cao năng lực, hiêu quả. Đề án bắt đầu triển khai từ năm 2001, đến cuối 2005 bị đình lại vì có một số vấn đề. Kiểm điểm thấy có nhiều điều không ổn nên Chính phủ quyết định không giao nhiệm vụ  cho Văn phòng Chính phủ thực hiện dự án, đồng thời  giao kiểm toán xem xét làm rõ,  giao Công an điều tra khởi tố khi thấy có dấu hiệu vi phạm. Đây là một đề án  lớn, dự toán lên tới 3800 tỷ đồng, lại là lĩnh vực mới, Chính phủ chưa có kinh nghiệm nên lựa chọn cơ quan thực hiện dự án này là Văn phòng Chính phủ. Đây là sự lựa chọn chưa chính xác, vì Văn phòng Chính phủ không phải là cơ quan chức năng, không có chuyên môn sâu. Ban điều hành dự án thực hiện theo hình thức kiêm nhiệm, không thường xuyên họp nên không phát hiện ra sai phạm, để toàn quyền cho  Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ và thư ký trực tiếp điều hành, dẫn tới quá sức, xảy ra sai sót, công việc không hoàn thành, 5 mục tiêu cụ thể của dự án đều chưa được thực hiện hoàn chỉnh. Đáng lưu ý là, sau khi Bộ Bưu chính Viễn thông thành lập năm 2002, chưa kịp  thời chuyển giao nhiệm vụ này cho Bộ. Vì vậy, sai lầm trong công tác chỉ đạo của Thường trực Chính phủ là buông lỏng quản lý, thiếu cơ chế kiểm tra, giám sát một cách có hiệu quả, tạo kẽ hở cho Trưởng Ban điều hành dự án, thư ký lộng hành, có tiêu cực, tham nhũng và có thất thoát. Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ nhận trách nhiệm và kiểm điểm nghiêm túc, chỉ rõ những yếu kém, khuyết điểm, nguyên nhân, xem đây là bài học sâu sắc trong  lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

Đầu năm 2007, Chính phủ không giao Văn phòng Chính phủ thực hiện nữa mà giao  Bộ Bưu chính Viễn thông  tiếp tục nghiên cứu giai đoạn 2 dự án,  giao Bộ Công an điều tra chống tham nhũng trong mua sắm, chi tiêu ngân sách, khởi tố bắt giam Nguyễn Như Thuần và Lương Cao Sơn... Chính phủ cũng yêu cầu tiếp tục làm rõ, xử lý nghiêm minh đúng pháp luật. Trong số 3800 tỷ, số tiền đã chi tiêu hơn 1000 tỷ đồng. Nếu tiếp tục phát hiện có vi phạm sẽ xử lý tiếp. Các thành viên điều hành dự án cũng phải nghiêm túc kiểm điểm. Chính phủ sẽ ngăn ngừa, không để vụ việc tương tự xảy ra.

Y tế: nóng bỏng về y đức, quá tải, giá thuốc  và rác thải...

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu là một trong những người nhận được nhiều câu hỏi chất vấn về các vấn đề bức xúc nhất hiện nay của ngành Y tế như y đức, chất lượng phục vụ trong các bệnh viện, tình trạng quá tải, giá thuốc, về  xử lý rác thải y tế, an toàn vệ sinh thực phẩm...

Về tình trạng quá tải ở bệnh viện, Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng, việc nâng cấp bệnh viện huyện và bệnh viện đa khoa khu vực được Chính phủ phê duyệt 8300 tỷ đồng nhưng sau gần 3 năm thực hiện mới bố trí được 2000 tỷ đồng. Do đó, tình trạng quá tải các bệnh viện tuyến trên hiện khá căng thẳng, 2-3 người bệnh nằm chung 1 giường. Bộ Y tế vẫn quyết tâm, kiên trì bằng nhiều biện, pháp nhưng nếu Quốc hội và Chính phủ không cấp đủ tiền như kế hoạch thì cũng khó thực hiện được. Nếu thực hiện mục tiêu đưa bình quân 18 giường bệnh/1 vạn dân hiện nay lên 20 giường/1 vạn dân vào năm 2010 mà Quốc hội vừa thông qua, số chi lên tới 16.000 tỷ đồng...

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, giá thuốc tăng chủ yếu ở khâu bán lẻ. Hiện nay, ta chỉ sản xuất được 49%,  thuốc chữa bệnh còn 51% nhập khẩu. Trong 49% đó, có tới 90% nguyên liệu cũng phải nhập khẩu nên phụ thuộc vào giá thuốc ở nước ngoài. Do đó, ngành y tế chỉ kiểm tra được giá nhập khẩu và giá bán buôn, còn giá bán lẻ là cạnh tranh. Vì thế, có những tư thương lợi dụng diễn biến của bệnh tật để tăng giá. Cũng có trường hợp giá thuốc bên ngoài rẻ hơn trong bệnh viện là do loại thuốc đó  sắp hết date. Giá thuốc tăng 6% là do những nguyên nhân trên. Hơn nữa, so với chỉ số giá tiêu dùng tăng bình quân 8,1%, giá thuốc tăng như vậy vẫn là dưới “ ngưỡng”.

Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng, thái độ phục vụ của một bộ phận y, bác sĩ phiền hà là có thật, thậm chí có trường hợp đáng lên án. Bộ đi kiểm tra, đã ghi nhận và tiếp tục sửa chữa bằng các quy chế, quy định của các cấp; tăng cường kiểm tra, song song với phê bình là nêu gương người tốt việc tốt, lấy "xây" để "chống", gạn đục khơi trong, từng bước thực hiện việc tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính để tăng tự quản, y đức ngày càng tốt hơn... Bộ trưởng mong các giúp ngành làm tốt hơn nữa nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ nhân dân... Về rác thải bệnh viện, Bộ trưởng khẳng định, hiện nay có 70% đã được xử lý qua đường đốt, số còn lại chủ yếu là chôn và dùng các biện pháp khác. Riêng nước thải, hiện nay mới xử lý được rất ít, nguyên nhân là thiếu tiền, vì xử lý nước thải tốn tiền lắm. Tới đây, rất mong Quốc hội và Chính phủ  tạo điều kiện để giải quyết dứt điểm rác thải và nước thải. 

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho rằng: chất lượng phục vụ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, chất lượng đội ngũ cán bộ ngành y tế, tình trạng quá tải ở bệnh viện tuyến trên, thuốc giả, y đức, vẫn là những nỗi lo lắng, chúng ta chưa thể yên tâm. Bộ trưởng hứa những điều rất cụ thể, Quốc hội hoan nghênh. Bộ Y tế cần tiếp tục quan tâm giải quyết các vấn đề bức xúc này...

Nội vụ: cơ chế chính sách, tuyển chọn cán bộ công chức còn bất cập

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn trả lời nhiều câu hỏi của đại biểu Quốc hội về chất lượng và chế độ đối với cán bộ xã, phường. Bộ trưởng nêu rõ: qua 4 năm thực hiện Nghị định 121 (NĐ 121) về chế độ chính sách đối với cán bộ xã, phường, tuy đạt được một số kết quả quan trọng, nhưng bộc lộ nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập, nhất là bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội đối với cán bộ không chuyên trách. Cơ cấu đội ngũ công chức cấp xã chưa hợp lý, công chức chuyên môn thiếu và yếu không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chế độ tiền lương chưa hợp lý dẫn tới tình trạng một số cán bộ công chức cấp xã sau khi được nâng lương lại cao hơn cán bộ chuyên trách cấp xã, gồm Chủ tịch, Bí thư có cùng trình độ đào tạo. Không ít đại biểu bức xúc về vấn đề này và Bộ trưởng Bộ Nội vụ” hứa” sẽ sớm trình Chính phủ sửa đổi NĐ 121 sát thực tế hơn, trong đó có thể xem xét bổ sung một số vị trí cán bộ công chức xã. 

Nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ bức xúc và các trường hợp chạy chức, chạy quyền, về tình trạng lãng phí chất xám, Nhà nước mất công đào tạo nhưng chế độ chính sách không đủ sức giữ chân người tài khiến nhiều người có bằng cấp chính quy sẵn sàng chịu bồi thường vật chất để chuyển sang làm ở khu vực tư nhân. Hoặc việc coi các loại bằng cấp chính quy, tại chức, đào tạo từ xa đều có giá trị ngang nhau nên trong việc tuyển chọn cán bộ công chức hoặc đề bạt cán bộ nhiều khi chưa thật công bằng. Có đại biểu đề nghị, đối với các trường đại học, nên thi tuyển  chứ không nên để diện chính sách vào nhiều quá. Bộ trưởng giải thích, con em gia đình chính sách cộng tối đa không quá 3 điểm... Những quy định này là hợp lý vì trải qua chiến tranh, có nhiều người có đóng góp, cộng 3 điểm chưa phải là nhiều. Tuy nhiên, cần phải có cách làm để  những người có năng lực được vào học trong các trường đại học. Đối với công tác luân chuyển cán bộ, góp phần phòng chống tiêu cực, tham nhũng, Bộ trưởng cho rằng: việc luân chuyển là cần thiết, nhưng luân chuyển thế nào để đến vị trí mới người cán bộ đó phát huy được năng lực không chỉ người có chức có quyền mà cả cán bộ, nhân viên. Việc luân chuyển phải  phù hợp, tránh tình trạng người đang làm tốt lại chuyển, người mới đưa vào không đáp ứng được yêu cầu.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) về việc khi bố trí cán bộ, sắp xếp bộ máy đều ưu tiên đảng viên,  người ngoài đảng sẽ khó có cơ hội được thể hiện tài năng của mình, Bộ trưởng thẳng thắn nêu rõ: Bộ Nội vụ không có quy định trong Đảng hay ngoài Đảng mà chỉ nêu phải bảo đảm tiêu chuẩn. Bộ trưởng ví dụ, Ngay cả trong Quốc hội cũng có người ngoài Đảng. Người giỏi, tâm huyết vẫn được sử dụng, không có chuyện người ngoài Đảng không được phát huy khả năng của mình.

Hồng Thanh