VAFI "đề xuất lạ" về "Phí được quyền mua ô tô"

   
Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI)  vừa đề xuất việc ban hành một lọai phí mới có tên “Phí được quyền mua ô tô, xe máy’. Tổng thư ký của Hiệp hội này, ông Nguyễn Hoàng Hải  khẳng định: Bằng phương pháp này, có thể gần như hoàn toàn ngăn chặn được việc sử dụng xe xa xỉ đắt tiền, có thể giảm ½  tổng giá trị nhập khẩu phụ tùng, linh kiện, xe nguyên chiếc…

Thuế - “chưa thấm vào đâu”

Theo ông Hải, với các sắc thuế hiện hành như thuế GTGT, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, nếu áp dụng hết khung thì cũng không thể ngăn chặn được tình trạng nhập khẩu ngày càng gia tăng, nhất là đối với các loại  ô tô, xe máy đắt tiền xa xỉ vì nó “chưa thấm vào đâu” đối với những người có thu nhập khá và giàu.

Với việc sử dụng công cụ “Phí được quyền mua ô tô xe máy” ở mức rất cao so với giá trị thị trường của ô tô xe máy  như nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng thì chính phủ hoàn toàn kiểm soát được  số lượng  cơ cấu phương tiện, giá trị nhập khẩu theo từng thời kỳ. Phí được quyền mua ô tô xe máy sẽ ngày càng gia tăng đi cùng với tốc độ cải thiện và  phát triển giao thông công cộng; sử dụng các loại Phí được quyền mua ô tô xe máy sẽ phân loại được đối tượng chưa phải thu, đối tượng phải thu, đối tượng thu nhiều… và sẽ thu được một khoản tiền lớn dành cho phát triển giao thông, đồng thời cũng  có tác dụng điều tiết thu nhập…

Phí: Thu như thế nào?

Theo đề xuất của VAFI, đối với việc mua xe máy mới nên thu phí theo hướng:     xe bình dân (giá trị thấp nhất) tương ứng với người có thu nhập thấp không thu phí ở khu vực nông thôn, các thành phố nhỏ; với đối tượng sử dụng ở các thành phố lớn thu phí ở mức độ thấp hoặc mức độ vừa phải để từng bước khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Trong giai đoạn đầu có lẽ nên thiết kế ở mức thấp hoặc chưa thu để không gây phản ứng nhiều và chính sách dễ ra đời hơn; với các loại xe đắt tiền (giá trị gấp từ 3lần trở lên so với xe bình dân), thu phí bằng từ 2 lần giá trị xe trở lên, xe đắt tiền gấp 5 lần xe bình dân thì phí thu bằng 4 lần giá trị xe….

Đối với việc mua ô tô con, cần áp dụng phí được quyền mua ô tô con cho mọi đối tượng, trừ các loại xe bus, xe du lịch, xe tải,  xe taxi phục vụ giao thông công cộng nhưng phải có biện pháp quản lý với đối tượng này để tránh lạm dụng chính sách; đồng thời phân chia mức phí theo giá trị thị trường của xe và bắt đầu tính từ loại xe bình dân.

Mức phí khởi đầu sẽ bằng 100% giá trị thị trường của xe bình dân và được nâng lên mức lũy tiến theo nguyên tắc phí thu sẽ vượt từ 3 – 10 lần giá trị thị trường của các dòng xe xa xỉ; “Bằng phương pháp này, VAFI tin rằng tình trạng nhập siêu phụ tùng, linh kiện, xe nguyên chiếc  sẽ giảm đáng kể, hạn chế được phần nào tình trạng ùn tắc giao thông…”- ông Hải khẳng định. Ông Hải cũng cho rằng, ngay từ bây giờ cần phải xác định nguyên tắc cơ bản: “Nếu chúng ta không có những giải pháp cương quyết mạnh mẽ trong việc hạn chế sử dụng ô tô xe máy thì sẽ có ngày (trong tương lai gần) sẽ không có đường để đi mặc dù hàng năm ngân sách nhà nước bỏ ra hàng trăm ngàn tỷ để phát triển giao thông công cộng.. .” 

Trong văn bản gửi Bộ GTVT, Bộ Công Thương, Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, VAFI cũng cho rằng hiện tại đã có quá nhiều nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô xe máy, năng lực sản xuất quá dư thừa dẫn tới giá thành sản xuất cao; mặt khác, tất cả các cơ sở sản xuất này đều không có khả năng nội địa hóa (tỷ lệ nội địa hóa không vượt quá 50% nếu nói về mặt giá trị).

Thực tế cho thấy, việc ra đời và hoạt động của tất cả các cơ sở sản xuất ô tô xe máy từ trước tới nay đều vận dụng nguyên tắc “thuế thấp cho khu vực sản xuất trong nước” nhưng họ không thể có khả năng phát triển theo chiếu sâu (tăng tỷ lệ nội địa hóa đáng kể). VAFI cũng nhận định với tình hình này nước ta khó có thể xây dựng được ngành công nghiệp sản xuất ô tô, xe máy ở mức độ tương đối hoàn chỉnh (đây là thực tế  không chỉ ở nước ta mà còn rất phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới) do vậy đè nghị Chính phủ không cấp phép thành lập các nhà máy sản xuất ô tô, xe máy phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước.   

T.LAN