Ưu tiên trồng rừng phòng hộ ven biển

Năm 2011 được Liên hợp quốc chọn là “Năm quốc tế về rừng” với thông điệp cộng đồng các quốc gia chung sức thúc đẩy việc quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững các loại rừng; phòng, chống phá rừng và suy thoái rừng. Hưởng ứng chương trình này, Hải Phòng đang triển khai nhiều hoạt động trồng và bảo vệ rừng. Trong đó, đặc biệt ưu tiên việc trồng rừng phòng hộ ven biển, ứng phó với tình trạng nước biển dâng và khắc phục những hạn chế trong quá trình thực hiện dự án quốc gia trồng mới 5 triệu ha rừng.

Hiệu quả kinh tế- xã hội rõ rệt

Từ năm 1998, Hải Phòng xây dựng quy hoạch tổng thể sử dụng đất trống, đồi núi trọc phục vụ dự án quốc gia trồng mới 5 triệu ha rừng, trong đó chú trọng nâng cao hiệu quả việc trồng rừng đặc dụng, rừng ven biển để bảo đảm an ninh quốc gia, phòng hộ môi trường. Theo Sở Nông nghiệp- PTNT, trong 13 năm qua, Hải Phòng trồng mới được 6179 ha rừng tập trung, đạt 67, 53% kế hoạch dự án. Trong đó, trồng 5.988 ha rừng phòng hộ, hơn 191 ha rừng đặc dụng, 2590 triệu cây phân tán, trồng bổ sung 4.345 ha, bảo vệ hơn 57.701 ha rừng. Về tốc độ che phủ rừng, thành phố tăng từ 9,1% năm 1998 lên hơn 11% năm 2010. Chất lượng rừng ở Hải Phòng nâng lên rõ rệt. Hải Phòng duy trì và bảo toàn được vốn rừng tự nhiên 10.773 ha. Rừng tự nhiên khu vực quần đảo Cát Bà được đánh giá có khu hệ động, thực vật phong phú được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Diện tích đất trống, đồi núi trọc cơ bản được trồng rừng phủ xanh, rừng phòng hộ ven biển, hình thành các đai rừng bảo vệ đê, phòng hộ khu dân cư ven biển trước bão lũ và tình trạng nước biển dâng.

Đến hết năm 2010, tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp Hải Phòng giao ổn định gần 17 nghìn ha, chiếm 73% diện tích rừng. Cùng với giao đất, giao rừng, thành phố quan tâm thực hiện chương trình khuyến nông, khuyến lâm, đưa khoa học công nghệ đến người dân để họ có thể nâng cao thu nhập từ trồng và bảo vệ rừng, phát triển kinh tế đồi rừng. Nhờ vậy, trên địa bàn thành phố hình thành 64 trang trại trồng lâm nghiệp, 177 trang trại tổng hợp RVAC (rừng và vườn) sản xuất hiệu quả. Chương trình trồng rừng theo dự án 5 triệu ha rừng của Chính phủ giúp hơn 900 nghìn người dân vùng đồi núi thấp, vùng ven biển Hải Phòng có việc làm và thu nhập ổn định. Đặc biệt, qua quá trình thực hiện, nhận thức và trách nhiệm về bảo vệ và phát triển rừng của tất cả địa phương cũng như người dân được nâng lên rõ rệt.

Vẫn khó giữ rừng

Hệ thống rừng ở Hải Phòng bao gồm rừng đặc dụng vườn quốc gia Cát Bà, rừng phòng hộ đồi núi và rừng phòng hộ ven biển, rừng phân bố rộng, phân tán, địa hình phức tạp nên khó kiểm soát. Mặt khác, Hải Phòng nằm trên đường vận chuyển buôn bán lâm sản trái phép từ các tỉnh khác xuất khẩu qua biên giới nên các vi phạm về quản lý, bảo vệ rừng diễn biến phức tạp. Theo Sở Nông nghiệp- PTNT, từ năm 1998 đến 2010, các vi phạm về quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn thành phố là 642 vụ. Vi phạm chủ yếu là phá rừng chắn sóng để khoanh đắp đầm nuôi trồng thủy sản, khai thác, chế biến lâm sản trái phép, cháy rừng, vận chuyển và buôn bán động vật hoang dã. Dù có nhiều nỗ lực nhưng độ che phủ rừng của Hải Phòng so với các địa phương trong nước còn thấp. Nguyên nhân do phát triển rừng chủ yếu ở Hải Phòng là rừng phòng hộ ven biển, thường xuyên đối mặt với điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt nên nhiều diện tích phải trồng đi, trồng lại nhiều lần. Thêm vào đó, Hải Phòng còn 6175 ha đất lâm nghiệp và rừng ngập mặn ven biển hiện chưa thực sự có chủ. Thành phố mới chỉ giao khoán trông coi bảo vệ hằng năm cho các cá nhân, cộng đồng dân cư thôn, tổ bảo vệ đê nhân dân do chính quyền xã cử ra nên hiệu quả bảo vệ rừng chưa cao…

Phấn đấu 100% diện tích rừng có chủ quản lý

Ngay sau khi dự án quốc gia trồng mới 5 triệu ha rừng kết thúc, Bộ Nông nghiệp- PTNT triển khai thực hiện chương trình “ bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2011-2015 với mục tiêu nâng độ che phủ rừng đạt 42- 43% vào năm 2015. Hải Phòng cũng đang dồn sức cho việc triển khai chương trình này trên địa bàn. Trong giai đoạn này (2011-2015), Hải Phòng ưu tiên lựa chọn triển khai dự án phục hồi và phát triển rừng ngập mặn ven biển. Mục tiêu là mở rộng đai rừng ngập mặn ven biển trên toàn bộ diện tích đất trống quy hoạch lâm nghiệp. Đến cuối năm 2015, thành phố nâng quỹ rừng ngập mặn ven biển lên hơn 6.800 ha (chiếm 27,7% diện tích bãi triều). Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Dương Ðức Tùng, để đạt những mục tiêu đó, phải bảo vệ toàn bộ diện tích rừng hiện có, đồng thời trồng mới hơn 2 nghìn ha rừng. Trong đó, tập trung trồng toàn bộ hành lang chỉ giới bảo vệ đê của các tuyến đê biển với chiều rộng đai rừng tối thiểu 500 m và trồng mở rộng đai rừng phòng hộ ven biển tại các bãi triều có điều kiện thích hợp trên các khu vực thuộc các quận, huyện Ðồ Sơn, Tiên Lãng, Kiến Thụy…Ngoài ra, thành phố sẽ trồng bổ sung, nâng cấp 261 ha rừng cây trang để nâng cao hiệu quả phòng hộ. Triển khai giao khoán bảo vệ rừng ngập mặn cho các tổ chức, nhóm gia đình hoặc cộng đồng dân cư, bảo đảm 100% diện tích rừng có chủ quản lý. Ðồng thời, đẩy mạnh triển khai các chương trình, đề tài nghiên cứu khoa học về giống cây trồng, cải tiến kỹ thuật trồng rừng ngập mặn, nhất là những nơi có điều kiện lập địa khó khăn, các vùng xung yếu. Có cơ chế chính sách quản lý bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn ven biển, nhằm bảo đảm 100% diện tích rừng được hỗ trợ kinh phí bảo vệ, trợ giúp việc làm tạo điều kiện nâng cao đời sống nhân dân địa phương…