Uống “thần dược” tăng cân, nhiều trẻ em teo hết chân, tay

“Lạm dụng tác dụng phụ của thuốc điều trị với mục đích “siêu tăng cân” sẽ khiến trẻ bị tích nước, bụng to tròn còn chân tay lại teo tóp vì giảm đạm… kèm theo nhiều tác hại lâu dài của loại thuốc hoóc môn như rối loạn chuyển hóa mỡ, đường, đạm”.
Để hiểu rõ hơn về tác hại của việc lạm dụng Dexamethasone với mục đích “siêu tăng cân”, phóng viên đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai về vấn đề này.
PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng
PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng 
Thần dược siêu tăng cân” hại cho trẻ như thế nào? 
Ông đánh giá như thế nào về vụ việc thuốc siêu tăng cân Đức thực chất là thuốc dexamethason được quảng cáo như một "thần dược" giúp "siêu tăng cân" (tăng 5 - 7kg/tháng) cho trẻ em?
Trước hết cần khẳng định, Dexamethasone là một loại thuốc điều trị bệnh, là thuốc độc bảng B. Vì thế, nếu đúng là sử dụng loại thuốc dexamethasone với mục đích tăng cân cho trẻ em là quá nguy hiểm!
Vậy những nguy hại của việc tăng cân này là như thế nào, thưa ông?
Sở dĩ thuốc dexamethasone gây tăng cân vì đây là 1 loại hoóc môn, gây ra tình trạng khối lượng đạm trong cơ thể giảm đi, khối mỡ, đường lại tăng lên. Đường tăng lên có thể gây tiểu đường, đái đường, rối loạn mỡ làm béo bụng, chân tay teo đi vì giảm đạm. Ngoài ra, sử dụng nhiều loại thuốc này cũng gây hiện tượng xuất hiện những vết rạn da, mọc râu, mọc lông, tóc nhiều.
Hơn thế, Dexamethasone còn có rất nhiều nguy cơ tiềm ẩn khác vì đây là một loại corticoid, là một loại hoóc môn với rất nhiều tác dụng, làm giảm nhanh triệu chứng của nhiều bệnh như thấp khớp cấp, rối loạn liên quan miễn dịch, viêm khớp.
Do có nhiều tác dụng và rất “độc” nên chỉ được dùng khi có bác sĩ kê đơn. Thuốc cũng thường chỉ được dùng trong thời gian ngắn 5-7 ngày. Với những trường hợp nặng phải dùng dài ngày thì luôn có sự theo dõi, chỉ định chặt chẽ của bác sĩ. Nếu thấy người dùng tăng cân nhiều, bác sĩ lại phải điều chỉnh thuốc vì tăng cân lúc này là tác dụng phụ có hại do tích nước, rối loạn chuyển hóa, tích mỡ.
Xin ông nói rõ hơn về những tác hại khi lạm dụng dexamethasone?
Ngoài tác dụng không mong muốn là gây rối loạn chuyển hóa dẫn đến tăng cân, dexamethasone còn có một loạt các nguy cơ khác như cao huyết áp, loãng xương, can xi không hấp thu vào xương, dễ gãy xương… Nếu dùng thuốc với liều cao có thể gây rối loạn tâm thần.
Những người bệnh phải sử dụng nhiều dexamethasone cũng bị tăng nguy cơ nhiễm trùng vì nó làm giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng của cơ thể. Dexamethasone cũng là tác nhân gây loét dạ dày tá tràng, có những người chảy máu vì thuốc.
Nói điều này để khẳng định, nếu lợi dụng tác dụng phụ của thuốc để tăng cân thì quá nguy hiểm bởi sau thời gian dùng thuốc, khi cơ thể hết tích nước, tích mỡ, cân nặng sẽ giảm và những nguy cơ thì vẫn tiềm ẩn lâu dài, đe dọa cuộc sống của người bệnh suốt chặng đường sau đó.
Hiện nay tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em Việt Nam còn khá cao, gần 30% trẻ suy dinh dưỡng. Là người mẹ, ai cũng sốt sình sịch khi thấy con cân nặng chưa đạt chuẩn, thua chúng bạn nên tìm đủ mọi cách để con tăng cân mà không ý thức được nguy cơ, hậu quả. Ông có lời khuyên gì cho những bà mẹ có con suy dinh dưỡng, thưa ông?
Qua thực tế khám chữa bệnh tôi nhận thấy, tình trạng trẻ biếng ăn gặp ở trẻ thành phố nhiều hơn trẻ vùng nông thôn. Trước tình trạng biếng ăn của trẻ, phải tìm rõ nguyên nhân mới có thể có những can thiệp.
Hiện trạng biếng ăn do tâm lý xảy ra rất nhiều do các bà mẹ cố ép, nhồi con ăn bằng mọi giá. Lịch ăn dày đặc liên tục khiến trẻ không có cảm giác đói. Xác định được nguyên nhân bác sĩ sẽ hướng dẫn để có những can thiệp hợp lý. Các bà mẹ cần lưu ý, mọi loại thuốc được quảng cáo bổ dưỡng, giàu vitamin, giúp trẻ tăng cân… đều phải sử dụng hợp lý và bản chất của thuốc là không tăng năng lượng nên không thể tăng cân bằng thuốc.
Nguyên nhân trẻ biếng ăn thứ hai hay gặp là do người lớn không biết chế biến thức ăn cho trẻ. Nhiều người chỉ biết xay nhỏ, trộn lẫn rất nhiều thứ (rau hai ba loại, củ quả cũng vài loại, nhiều trường hợp cho cả thuốc nam, í dĩ, hạt bo) hổ lốn khiến trẻ rất sợ ăn.
Nhưng cũng cần lưu ý, qua thực tế thăm khám, nhiều trẻ hoàn toàn không suy dinh dưỡng, chỉ số cân nặng, chiều cao hoàn toàn bình thường nhưng các bà mẹ vẫn một mực kêu con “còi”. Đó là do nhiều bà mẹ mang tâm lý thích con bụ bẫm, so sánh với trẻ bụ bẫm khác nên luôn cảm giác con mình nhỏ bé, còi cọc hơn. Ngoài ra còn có cả nguyên nhân do không hiểu biết, đọc đường cong phát triển dinh dưỡng, soi chỉ số thì quá sợ hãi vì đánh giá sai, tưởng con suy dinh dưỡng, thúc ép cho ăn nhưng thực chất không phải.
Trước một trẻ chán ăn, đầu tiên các mà mẹ cần điều chỉnh về tâm lý, về cách chế biến trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc men tác động. Nếu một trẻ chán ăn, phải chú ý không ép ăn, phải có bữa ăn vui vẻ, làm thế nào để kích thích trẻ tự xúc ăn lấy là quan trọng. Bố mẹ không xúc bón cho cháu.
 Sau khi điều chỉnh vẫn không hiệu quả thì cũng không tùy tiện dùng các loại thuốc mà cần đưa trẻ đi khám dinh dưỡng để xác định tình trạng dinh dưỡng, bác sĩ tìm hiểu nguyên nhân gây biếng ăn để có những điều chỉnh kịp thời.
Xin cảm ơn ông!

Đọc thêm

Phát hiện 10 tấn hàng hóa nghi giả mạo nhãn hiệu tại một cơ sở chuyên livestream tại Cà Mau

Phần lớn hàng hóa tại cơ sở kinh doanh có dấu hiệu không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu, một số mặt hàng có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đã đăng ký bảo hộ.
(PLVN) -  Ngày 20/6, tin từ Tổng cục Quản lý thị trường cho biết, lực lượng chức năng tỉnh Cà Mau vừa kiểm tra đột xuất Hộ kinh doanh trên địa bàn, phát hiện thu giữ gần 10 tấn sản phẩm chủ yếu là mỹ phẩm, thực phẩm, quần áo... các loại không rõ nguồn gốc xuất xứ, một số mặt hàng có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đã đăng ký bảo hộ được kinh doanh chủ yếu trên Facebook.

Giá xăng có thể tăng vào chiều nay

Giá xăng dự báo tăng lần thứ hai liên tiếp vào chiều nay (Ảnh minh họa).
(PLVN) -  Giá xăng trong nước được dự báo tiếp tục tăng vào kỳ điều chỉnh chiều nay, với mức tăng từ 180 - 220 đồng /lít. Nếu liên bộ Tài chính - Công Thương chi Quỹ BOG thì giá xăng có khả năng tăng ít hơn, thậm chí giữ nguyên.

Mộc Châu Milk: Thương hiệu sữa tươi Việt có quy trình chăn nuôi và sản xuất hiện đại

Chăn nuôi bò sữa tại Mộc Châu. (Ảnh: Bích Hằng)
(PLVN) - Nhiều chuyên gia chăn nuôi đánh giá, cao nguyên Mộc Châu là vùng đất tốt nhất để có thể phát triển đàn bò sữa quy mô lớn với khí hậu trong lành và vùng đất màu mỡ. Không chỉ có vùng thảo nguyên xanh với những đồi cỏ, đồi ngô xanh mướt, nhắc đến cao nguyên Mộc Châu, còn phải kể đến những nông trại bò sữa có quy mô chẳng khác gì ở Hàn Quốc hay Australia cùng sự tận tụy của những người nông dân chăm chỉ.

Công nghệ đặc biệt của quả bóng Euro 2024

Công nghệ đặc biệt của quả bóng Euro 2024. (Ảnh: AFP)
(PLVN) - Quả bóng được sử dụng trong Giải vô địch bóng đá châu Âu (Euro 2024) được trang bị nhiều công nghệ tiên tiến hơn so với những quả bóng trước đây, giúp các trọng tài thực hiện công việc của họ tốt hơn.

Kiểm soát thuốc lá mới: Bộ Y tế cần đánh giá chính thức về sản phẩm

Kiểm soát thuốc lá mới: Bộ Y tế cần đánh giá chính thức về sản phẩm
(PLVN) - Theo Công điện 47/CĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Y tế nghiên cứu và đề xuất giải pháp quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng. Trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, cần Bộ Y tế đánh giá chính thức về tác hại của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, sau đó sửa đổi các quy định pháp luật liên quan nếu khẳng định sản phẩm có hại tới mức phải cấm.

MobiFone Smart Travel - Chạm là đi, đi là đến

“Túi khôn du lịch” MobiFone Smart Travel.
(PLVN) - Thời đại 4.0, chuyến đi của người trẻ không giới hạn chỉ ở điểm đến. Đó còn là cuộc hành trình của những cuộc vui cùng công nghệ. Hè này, bạn trẻ đừng bỏ qua ứng dụng khám phá du lịch cực chất, cực chill MobiFone Smart Travel.

Chiều nay, giá xăng có thể tăng

Giá xăng có thể tăng nhẹ vào chiều nay (Ảnh minh họa).
(PLVN) -  Giá xăng trong nước được dự báo tăng vào kỳ điều chỉnh chiều nay, tuy nhiên mức tăng không đáng kể từ 150 - 250 đồng /lít. Nếu liên bộ Tài chính - Công Thương dùng đến quỹ bình ổn thì giá xăng có thể tăng ít hơn hoặc giữ nguyên.