Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp: Chưa đáp ứng yêu cầu

Bước đột phá

Ngày 31-10-2003, UBND thành phố quyết định phê duyệt dự án xây dựng khu nông- lâm nghiệp công nghệ cao tại Trung tâm phát triển lâm nghiệp Hải Phòng, trên diện tích 7,42 ha, tại xã Mỹ Đức (An Lão) với tổng vốn đầu tư hơn 22,5 tỷ đồng. Khu nông- lâm nghiệp công nghệ cao sẽ xây dựng các khu chức năng sản xuất giá thể, nuôi cấy mô tế bào và đào tạo kỹ thuật, nhà kính, nhà lưới sản xuất hoa chất lượng cao, nhà lưới sản xuất rau an toàn chất lượng cao, nhà lưới sản xuất cây cảnh, trưng bày và giới thiệu sản phẩm... Tiếp đó, thành phố xây dựng quy hoạch bước đầu 3 khu nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn từ năm 2005 đến 2010 là: khu công nghệ cao sản xuất tổng hợp chăn nuôi gia cầm, trồng rau- hoa- cây cảnh và phục vụ du lịch sinh thái tại khu vực Công ty giống cây trồng, Công ty dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp Hải Phòng với tổng diện tích khoảng 140 ha; khu sản xuất tổng hợp nông nghiệp- thủy sản công nghệ cao Cầu Nguyệt, trên diện tích khoảng 20 ha, tại Trung tâm phát triển lâm nghiệp Hải Phòng; khu sản xuất nông nghiệp tổng hợp công nghệ cao Cát Bi trên diện tích 140 ha tại khu vực đất của Công ty chăn nuôi, xây dựng mô hình nhà vườn, làng vườn sinh thái. Thành phố tiếp tục xây dựng dự án vùng sản xuất rau an toàn vệ sinh thực phẩm quy mô 30,6 ha tại 3 xã Hồng Phong (An Dương), An Thọ (An Lão), Thủy Đường (Thủy Nguyên). Hiện 2 dự án đang xây dựng, tạo bước đột phá cho nông nghiệp Hải Phòng.

Ngành nông nghiệp và các địa phương chú ý hơn trong ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, tiên tiến vào sản xuất nông nghiệp. Điển hình là việc chuyển giao công nghệ sản xuất hạt giống lúa lai F1 cho nông dân, sản xuất giống khoai tây Hà Lan vụ xuân bảo quản kho lạnh, tạo củ giống sạch bệnh, chất lượng cao; công nghệ trồng cây có vòm che, màng phủ nông nghiệp; nhân giống cây ăn quả, cây lâm nghiệp, trồng hoa, cây cảnh bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào...Nhờ vậy, đến nay, toàn thành phố có khoảng 2000 ha đất canh tác áp dụng công nghệ trồng cây có vòm che, màng phủ nông nghiệp...

Chưa đáp ứng yêu cầu

Việc xây dựng các khu nông nghiệp công nghệ cao và các mô hình ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp của Hải Phòng còn chậm so với nhiều tỉnh, thành phố trong nước. Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Lạt xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao, mô hình ứng dụng công nghệ cao từ 3-4 năm nay, Hải Phòng mới bắt đầu xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao đầu tiên. Trong khi các tỉnh, thành phố khác có nhiều mô hình ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao hiệu quả như: Đà Lạt xây dựng mô hình trồng hoa trong nhà có mái che plastic quy mô 80 ha cho thu nhập cao gấp 3 làn trồng theo phương pháp truyền thống; thành phố Hồ Chí Minh xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao với 50 nhà lưới, vườn ươm giống,phòng nuôi cấy mô, xây dựng các trang trại nhà vườn kết hợp du lịch sinh thái, trang trại sản xuất rau an toàn quy mô hàng trăm ha ứng dụng khoa học tiến bộ và công nghệ cao; thành phố Hà Nội đang triển khai xây dựng dự án khu nông nghiệp công nghệ cao trên 200 ha tại 4 địa điểm..., việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp của Hải Phòng còn nhỏ lẻ, mới tập trung vào một số lĩnh vực sản xuất. Việc ứng dụng công nghệ cao trong quá trình bảo quản, chế biến, tiêu thụ sản phẩm còn 'bỏ ngỏ', dẫn đến việc ở nhiều vùng sản xuất hàng hóa, nông dân luôn rơi vào tình trạng 'được mùa, rớt giá', bị ép giá khi vào vụ thu hoạch rộ.

Việc ứng dụng công nghệ cao mới dừng trong một số mô hình, chưa nhân rộng, chưa tạo được những vùng sản xuất một số sản phẩm đặc trưng cho giá trị kinh tế cao bằng kỹ thuật tiên tiến, công nghệ cao. Trong quá trình xây dựng các mô hình ứng dụng công nghệ cao để trình diễn, các địa phương chưa chú ý xác định đối tượng phù hợp để chuyển giao công nghệ, thực hiện mô hình, dẫn đến kinh phí đầu tư nhiều nhưng kết quả, hiệu quả không cao, vì bà con chưa có kinh nghiệm sản xuất, chưa quen tiếp cận khoa học công nghệ mới. ở nhiều địa phương, nông dân và chính quyền địa phương còn ngại đưa mô hình, công nghệ mới vào sản xuất do sợ thất bại. Việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp chưa có sự liên kết giữa '4 nhà', sản phẩm chưa gắn với thị trường tiêu thụ. Do chưa đầu tư hợp lý, thích đáng cho công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất nên các đơn vị nghiên cứu khoa học, trường đào tạo trên địa bàn thành phố chưa đủ năng lực, điều kiện chủ động nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến...

Để áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả, ngành Nông nghiệp và các địa phương cần thành lập Ban chỉ đạo chương trình công nghệ cao, phối hợp với nhiều ngành liên quan xây dựng một số chính sách và xúc tiến thương mại cho nông nghiệp công nghệ cao. Cùng với xây dựng quy hoạch ngành, quy hoạch vùng sản xuất nông sản hàng hóa lớn, ngành Nông nghiệp và các địa phương nên xác định đối tượng để xây dựng mô hình theo các bước triển khai các điểm trình diễn, tổ chức chuyển giao. Nên coi nông dân sản xuất kinh doanh giỏi là mạng lưới ứng dụng triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Chọn vùng nông nghiệp phục vụ đô thị có lợi thế về ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chế biến, bảo quản và tiêu thụ để nhanh chóng đưa công nghệ cao vào sản xuất... Trong các mô hình phải có sự liên kết giữa '4 nhà', sản phẩm gắn với thị trường.

Hoàng Yên