Ukraine mời Nga hợp tác cải tạo đường ống dẫn khí khiến châu Âu quan ngại

Thủ tướng Ukraine Nikolai Azarov mới đây cho biết, Ukraine có ý muốn mời Nga tham gia dự án cải tạo hiện đại hóa hệ thống dẫn khí và họ sẽ triển khai đàm phán với Nga về việc hợp tác này. Trước đó, phía Ukraine muốn gạt bỏ Nga, nhưng nay lại thay đổi thái độ. Việc này đã tác động tới “dây thần kinh” của khách hàng châu Âu, bởi vì châu Âu quan ngại sẽ lại bị “khủng hoảng khí đốt” vì những tranh chấp giữa Nga và Ukraine. Hồi tháng 3/2009, tại thủ đô Brussels (Bỉ), Ukraine và các cơ quan như Ủy ban Liên minh châu Âu EC, Ngân hàng thế giới WB, Ngân hàng đầu tư châu Âu và Ngân hàng Tái thiết châu Âu đã ký kết một tuyên bố chung về hợp tác năng lượng, liên quan đến chương trình nghị sự cải tạo hiện đại hóa đường ống khí đốt tại lãnh thổ Ukraine.

Tuyên bố chung này đã không đề cập tới Nga – quốc gia cung ứng khí đốt chủ yếu của Ukraine và Liên minh châu Âu, việc này khiến Nga phật ý.

“Phía Ukraine chưa thực hiện được lời tuyên ngôn ký kết hồi tháng 3 năm ngoái tại Brussels, bởi do Ủy ban châu Âu cũng chưa áp dụng được biện pháp thiết thực nào để biến lời tuyên ngôn đó thành hành động”, Thủ tướng Ukraine Nikolai Azarov cho biết, “hiện tại chúng tôi thiết nghĩ, nên để ba bên Nga, Ủy ban châu Âu và Ukraine cùng tham gia cải tạo hiện đại hóa hệ thống dẫn khí”.

Ông Azarov cho biết thêm, quan chức, lãnh đạo của các nước và các cơ quan có liên quan dự định vào ngày 22/4 tới sẽ mở cuộc họp bàn về việc hợp tác này. Phía Ukraine sẽ cử người sang thăm Nga, để triển khai bàn bạc.

Khoảng 1/4 khí đốt của các quốc gia EU được cung ứng từ Nga, khoảng 80% trong đó đều trung chuyển qua Ukraine. Tháng 1/2009, Nga – Ukraine đã xảy ra tranh chấp về giá khí đốt, khiến cho châu Âu bị “khủng hoảng khí đốt”.

Tuy nhiên, phía Ukraine đã phủ nhận việc để Nga tham gia dự án nâng cấp đường ống vận chuyển khí đốt thuộc lãnh thổ Ukraine sẽ ảnh hưởng tới quan hệ song phương Nga – Ukraine, từ đó tác động tới “dây thần kinh” khách hàng châu Âu.

Hôm 1/4  tại thủ đô Kiev, khi gặp mặt Phó thủ tướng thứ nhất Nga Igor Shuvalov, Thủ tướng Ukraine Azarov bày tỏ: “Nước tôi đã chuẩn bị sẵn sàng bàn bạc việc cải tạo hiện đại hóa hệ thống vận chuyển khí đốt”.

Theo ông Azarov, ông đã thông báo cho một số nước châu Âu, hy vọng những nước này sẽ cân nhắc việc tham dự dự án cải tạo hệ thống dẫn khí tại lãnh thổ Ukraine.

Trong cuộc hội đàm với một quan chức đến từ Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu, ông Azarov cho rằng, phía Ukraine hy vọng Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu tham gia vào dự án này.

Theo ông Azarov, một trong những điều then chốt chính là bảo đảm lượng khí đốt trung chuyển quá cảnh có thể duy trì ổn định, từ đó con đường dẫn khí này sẽ có sức hấp dẫn lớn hơn đối với khách hàng châu Âu.

Ông cho biết, dự án cải tạo hiện đại hóa hệ thống dẫn khí cần một số vốn lên tới hàng tỷ USD, số vốn cuối cùng phục thuộc vào số lượng khí đốt mà phía Nga dự định xuất khẩu và số lượng khí đốt mà khách hàng châu Âu có ý muốn nhập khẩu.

 “Hiện vẫn chưa rõ trong 10 – 15 năm tới, Nga dự định sẽ vận chuyển bao nhiêu khí đốt”, ông Azarov cho biết, “nếu biết rõ”, khối lượng công việc mà dự án cải tạo hiện đại hóa hệ thống vận chuyển khí đốt phải gánh vác sẽ rõ ràng hơn”.

Đường ống dẫn khí hiện nay tại lãnh thổ Ukraine mỗi năm có thể vận chuyển nhiều nhất là hơn 140 tỷ m3 khí đốt, trong năm 2009 vừa qua, EU đã nhận được 96 tỷ m3 từ đường ống này.