Tỷ phú thảm hại nhất dưới thời Putin

(PLO) - Gần 10 năm ngồi tù dường như khiến Mikhail Khodorkovsky trở nên cẩn trọng, kín tiếng hơn.
Khodorkovsky đã bị kết án 10 năm tù vì tội gian lận, trốn thuế và rửa tiền Khodorkovsky đã bị kết án 10 năm tù vì tội gian lận, trốn thuế và rửa tiền

Giới đầu tư vẫn nhớ đến sự nổi lên như vũ bão của ông chủ tập đoàn dầu khí lớn nhất Nga Yukos và những tham vọng chính trị to lớn của doanh nhân này. Phán quyết yêu cầu Nga bồi thường 50 tỷ USD cho bên nguyên Group Menatep (GML) - một công ty quản lý quỹ liên quan tới Khodorkovsky và Tập đoàn Yukos khiến dư luận lại có dịp bàn đến ông.

Tỷ phú kỷ nguyên Boris Yeltsin

Năm 1997, giới đầu tư trên thế giới xôn xao khi tạp chí Forbes của Mỹ (giờ thuộc một nhóm đầu tư ở Hồng Kông) liệt kê 6 người Nga đầu tiên lọt vào danh sách những người giàu nhất thế giới.

Cái tên Mikhail Khodorkovsky được nhắc đến ở vị trí thứ hai, chỉ sau nhà tài phiệt Boris Berezovsky, với khối tài sản lên tới 2,4 tỷ USD. Trong số 6 ông trùm kinh tế, thường được gọi là oligarkh này, chỉ có Berezovsky lên tiếng bác bỏ số liệu mà Forbes đưa ra. Khodorkovsky và 4 người còn lại im lặng, được xem như thừa nhận là đúng.

Khi đó, Khodorkovsky được biết đến là người có uy quyền nhờ sự giàu có và mối quan hệ mà nhiều người gọi "như người nhà", và được coi là thành viên trong một nhóm được gọi là "Gia đình" của cựu Tổng thống Nga Boris Yeltsin. Nó trái ngược với tình cảnh sống gần như lưu vong và những lời phát biểu khá thận trọng của ông trùm này hiện nay.

Hội tụ đầy đủ tố chất của một doanh nhân hàng đầu, Khodorkovsky đã giàu lên nhanh chóng nhờ sự nhạy bén và khả năng chớp thời cơ nhanh có một không hai.

Xuất thân từ một gia đình bình dân, bố mẹ đều làm kỹ sư, nhưng ngay từ khi còn là sinh viên tại Học viện Hóa học Mendeleyve, Khodorkovsky đã cùng bạn học mở công ty mua bán máy tính. Cũng chính nhờ đó, Khodorkovsky có vốn và đã mở và đứng đầu Trung tâm sáng tạo khoa học kỹ thuật của thanh niên trước khi biến nó thành ngân hàng thương mại tiến bộ khoa học kỹ thuật và Liên hiệp ngân hàng Menatep vào năm 1987, rồi từ đó thực hiện nhiều phi vụ mua lại cổ phần của các công ty nhà nước được cổ phần hóa với giá rẻ.

Sự giàu có của Khodorkovsky lên đỉnh nhờ chương trình tư hữu các tài sản nhà nước của chính quyền Soviet, với cú thâu tóm công ty dầu mỏ khổng lồ Yukos từ năm 1995 giá vài trăm triệu USD. Đây được xem là một trong những vụ thành công nhất, đẩy Khodorkovsky nổi lên như vũ bão. Cỗ máy in tiền khổng lồ này đã giúp Khodorkovsky trở thành tỷ phú có hàng chục tỷ USD trong tay. Dựa trên những cổ phần ở Yukos, Tạp chí Forbes định giá tài sản của Khodorkovsky là 15 tỷ USD.

Cũng kể từ đó, cái tên Khodorkovsky gắn liền với cái danh ông trùm dầu mỏ, một oligarkh điều khiển một đế chế kinh tế trong lòng đế chế chính trị Nga.

Sau giàu có là tham vọng chính trị

Dưới thời Boris Yeltsin, Khodorkovsky được xem như đã rất thành công nhờ trí thông minh xuất chúng, những mối quan hệ chính trị và khả năng tận dụng những kẽ hở của thời chuyển tiếp. Tuy nhiên, khi ông Putin làm chủ điện Kremli, mọi việc đã không suôn sẻ, nhất là khi tỷ phú này luôn thể hiện tham vọng chính trị nhờ nắm trong tay một lượng tiền rất lớn.

Trái với sự biết điều của các đại gia khác, Khodorkovsky luôn có những phát biểu và hành động công khai tham vọng của mình.

Vụ mua Yukos với giá chỉ 350 triệu USD, trong khi giá thị trường được cho là lên tới hàng tỷ USD, có lẽ là một bước ngoặt về nhiều mặt, là cơ sở để doanh nhân trẻ tuổi sinh năm 1963 này nuôi dưỡng tham vọng chính trị to lớn của mình.

Trước đó, Khodorkovsky từng làm việc như trợ lý của thủ tướng cuối cùng Liên Xô cũ, và tất nhiên là một trong những đầu sỏ chính trị, có quan hệ mật thiết với Điện Kremlin, tham gia cấp tiền cho hoạt động tái tranh cử của ông Yeltsin năm 1996.

Không chỉ xây dựng các mối quan hệ chính trị, dưới chính quyền của Tổng thống Boris Yeltsin, Khodorkovsky từng tham gia trực tiếp vào bộ máy lãnh đạo với vai trò là Thứ trường Dầu mỏ và Khí đốt Nga từ năm 1993.

Là công dân giàu nhất nước Nga, có một vị thế chính trị ấn tượng, Khodorkovsky được xem là một nhân vật đáng gờm đối với Kremlin dưới thời Putin. Tỷ phú giàu có đẹp trai này không đồng tình với nhiều quan điểm chính thức của lãnh đạo quốc gia Nga, thậm chí đôi khi buột miệng nhấn mạnh về một khả năng tự cầm quyền.

Cái kết 10 năm ngồi tù vì tội gian lận, trốn thuế và rửa tiền và xin khoan hồng vào những giây phút muộn màng được dư luận nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau. Người ủng hộ thì cho rằng ông bị bỏ tù vì công khai ủng hộ phong trào chống đối chính quyền ở Nga, người không ủng hộ cho rằng, Khodorkovsky đã quá tự tin vào khả năng của mình khi đã xây dựng nên cơ nghiệp lớn thì có thể gánh vác công việc quốc gia.

Đúng sai là tương đối và chưa có kết luận vào thời điểm này. Ván cờ cuộc đời của ông Khodorkovsky vẫn còn ở phía trước. Với nhiều người, tình hình ở Nga dưới thời Putin giai đoạn này đang có nhiều diễn biến mới. Quyết định ân xá cho Khodorkovsky hồi cuối 2013 có tín hiệu cho thấy Tổng thống Nga Putin đã mạnh lên.

Tuy nhiên, sự lún sâu của Nga vào vấn đề Ukraina với vụ cho sáp nhập Crimea hồi tháng 3 và vụ rơi máy bay Malaysia với nghi vấn dính líu quân ly khai cũng như hàng loạt lệnh trừng phạt của Mỹ, EU gần đây lại là dấu hiệu cho thấy sức mạnh này đang bị lung lay. Phán quyết của tòa án ở Hague buộc Nga bồi thường 50 tỷ USD cho vụ Yukos sau phá sản lại khiến dư luận dồn chú ý về Khodorkovsky, cho dù tỷ phú này nói ông không trở lại con đường chính trị.

Theo Văn Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

PVFCCo nỗ lực tăng nguồn cung phân bón

PVFCCo ra mắt sản phẩm NPK Phú Mỹ 16-8-8+TE
(PLVN) - Trong bối cảnh phân bón trong nước và thế giới sụt giảm, thương hiệu phân bón Phú Mỹ của Tổng Công ty Phân bón và hóa chất dầu khí (PVFCCo) đang thực hiện nhiều biện pháp để gia tăng sản lượng, phục vụ nhu cầu phân bón của bà con nông dân.  

G-Store chung tay đẩy lùi dịch bệnh COVID-19

G-Store chung tay đẩy lùi dịch bệnh COVID-19
(PLVN) -  Công ty cổ phần công nghệ G-Store cùng với Công ty CP Tập Đoàn Rừng Hoa Lâm phối hợp với Báo Pháp Luật Việt Nam đóng góp một phần quà nhỏ là những hộp Cà Phê Đông Trùng Hạ Thảo Rừng Hoa Lâm gửi tới các Y, Bác Sĩ và các Chiến Sĩ nơi tuyến đầu chống dịch.

Khi tấm lòng thiện nguyện được lan toả rộng trong doanh nghiệp

Khi tấm lòng thiện nguyện được lan toả rộng trong doanh nghiệp
(PLVN) - Với khẩu hiệu “Lá lành đùm lá rách” nhằm phần nào làm vơi đi những khó khăn trong cuộc sống của mỗi cá nhân, mỗi gia đình có hoàn cảnh khó khăn để tạo động lực vươn lên trong cuộc sống, vừa qua vào dịp tháng 3/2021, Công ty TNHH Long Hải đã thành lập “Quỹ Thiện nguyện” do bà Nguyễn Thị Khánh Thiện – Tổng Giám đốc Công ty là thành viên sáng lập và trực tiếp điều hành quỹ.

EASY CREDIT - Thương hiệu tài chính đột phá thời công nghệ số

EASY CREDIT - Thương hiệu tài chính đột phá thời công nghệ số
(PLVN) - EASY CREDIT là thương hiệu cung cấp các giải pháp tài chính trực tuyến, cho vay tiền tín chấp online thuộc công ty Tài Chính Cổ Phần Điện Lực (EVN Finance). Luôn lấy tôn chỉ là “Điểm tựa khi cần” để mang đến những sản phẩm tốt nhất cho khách hàng, với mục tiêu trở thành một trong những dịch vụ tài chính số uy tín hàng đầu tại Việt Nam.

Khi người lính tỏa sáng

Khi người lính tỏa sáng
(PLVN) - Là người lính trưởng thành ở Trường Sơn những năm tháng chiến tranh, với bản chất “bộ đội cụ Hồ”, dù trên chiến trường hay thương trường, Anh hùng Phan Văn Quý, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Công ty CP Tập đoàn Thái Bình Dương (Pacific) luôn vượt qua mọi khó khăn, vươn lên và tỏa sáng. Khi đã thành đạt, ông không quên đồng đội cũ và tham gia nhiều hoạt động xã hội, từ thiện.

Vedan Việt Nam tri ân 139 nhân viên gắn bó 20-25 năm

Vedan Việt Nam tri ân 139 nhân viên gắn bó 20-25 năm
(PLVN) - Ngày 28/4/2021, Vedan Việt Nam đã long trọng tổ chức buổi Lễ trao tặng Kỷ niệm chương để tri ân sự cống hiến và thành quả đạt được của 139 nhân viên (bao gồm 42 nhân viên có thâm niên 20 năm và 97 nhân viên có thâm niên 25 năm - tính đến hết năm 2020). Đây là hoạt động thường niên được công ty tổ chức từ năm 2013.

TNR Holdings Vietnam nỗ lực vì khách hàng

TNR Holdings Vietnam nỗ lực vì khách hàng
(PLVN) - Với tầm nhìn trở thành tập đoàn quản lý, kinh doanh và phát triển bất động sản thuộc Top đầu tại Việt Nam và trong khu vực, TNR Holdings Vietnam luôn chú trọng nâng tầm chất lượng cuộc sống cho người Việt bằng các sản phẩm quy mô, hiện đại, sáng tạo và dẫn đầu xu hướng.

TNR Holdings Vietnam sải cánh vươn xa

TNR Holdings Vietnam sải cánh vươn xa
(PLVN) - Với năng lực quản lý bền vững, tiềm năng tài chính vững mạnh, TNR Holdings Vietnam đang hướng đến mục tiêu trở thành tập đoàn đầu tư xây dưng bất động sản và du lịch nghỉ dưỡng thuộc top đầu tại Việt Nam, hướng tới trở thành tập đoàn danh tiếng trong khu vực Đông Nam Á và Châu Á – Thái Bình Dương.