Tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng về môi trường- Dễ mà... khó!
Nâng cao ý thức cộng đồng là giải pháp hàng đầu trong quản lý đô thị, vệ sinh môi trường được các cấp, ngành chức năng, địa phương, tổ chức đoàn thể xác định. Song nếu không có sự đổi mới trong nội dung và hình thức, hiệu quả công tác tuyên truyền rất hạn chế.
Thiếu ý thức tự giác
Đó là thực tế diễn ra hằng ngày và có thể dễ dàng bắt gặp ở nhiều nơi. Lực lượng công nhân vệ sinh dù đông đảo đến mấy cũng không thể nào quét dọn sạch đường phố nếu hàng trăm, hàng nghìn người vô tư xả rác. Ở các ngã tư Thành Đội, An Dương…hay trước các cổng trường học vào ngày họp phụ huynh thỉnh thoảng lại có tình trạng tờ quảng cáo rơi đầy đường, gió cuốn bay lả tả. Người và xe qua lại dẫm lên, chẳng mấy chốc những tờ quảng cáo này trở thành rác bẩn đường phố. Bên cạnh việc cần phê phán hành vi phát tán tờ rơi quảng cáo không đúng chỗ, cũng có người băn khoăn cho rằng ý thức giữ gìn vệ sinh chung của người nhận những tờ quảng cáo này không tốt. Nếu không quan tâm thì đừng nhận, còn đã cầm thì chí ít cũng không nên xem xong lại thản nhiên vứt toẹt xuống đường phố như vậy. Hay dù được trang bị những phương tiện cần thiết, cấp hàng trăm triệu đồng/năm để khơi thông, nạo vét kênh, mương, nhưng hầu hết tuyến kênh mương ở quận Kiến An vẫn bị ô nhiễm do ngày càng có nhiều người, nhất là những gia đình sống gần đó thản nhiên vứt các loại chất thải xuống lòng kênh, cống rãnh...
Tuyên truyền suông kém hiệu quả
Thực tế việc giáo dục, tuyên truyền trong cộng đồng về môi trường hiện còn hạn chế cả về nội dung và hình thức. Phổ biến là qua hệ thống loa truyền thanh và tổ chức lực lượng đến các khu dân cư phát tờ gấp với nội dung tuyên truyền quy định về bảo đảm vệ sinh, nguy cơ biến đổi khí khậu, ô nhiễm môi trường. Các đoàn thể thanh niên, phụ nữ…tổ chức các đợt tổng vệ sinh, quét dọn ngõ ngách, thu gom rác ở khu dân cư, thôn xóm, khơi thông cống rãnh, vớt bèo, vớt rác ở mương…Các hoạt động này thường được tổ chức theo kiểu đến hẹn lại lên, hưởng ứng các ngày môi trường thế giới, tháng an toàn vệ sinh thực phẩm, tháng an toàn giao thông…Trong khi đó, người dân ở nhiều xã của huyện An Lão thường tích rác vào bao vứt ra khu vực đất trống giáp ranh giữa 2 địa phương mà không nơi nào xử lý, hình thành các bãi rác ngày càng lớn. Nhiều học sinh đi cùng phụ huynh sau khi uống sữa, ăn bánh thẳng tay vứt vỏ xuống đường mà không ai nhắc nhở. Ý nghĩa, mục đích của loại hình du lịch sinh thái được tuyên truyền nhiều nhưng vẫn còn một bộ phận người dân hiểu không đầy đủ, cho rằng đó là đi tham quan, chơi bời trong rừng, nơi có khung cảnh thiên nhiên, trong khi thực chất, du lịch sinh thái là chọn lựa hình thức du lịch bảo vệ môi trường. Do vậy, tại vườn quốc gia Cát Bà, khách du lịch sau khi ăn uống vứt bừa bãi vỏ đồ hộp, rác thải các loại. Nhiều người cho rằng biến đổi khí hậu là vấn đề gì đó to tát, vĩ mô thuộc trách nhiệm các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, cá nhân chẳng thể làm được gì. Song thực tế chỉ cần những hành động rất nhỏ cũng có thể thay đổi thực trạng. Chẳng hạn khi dừng xe trước đèn đỏ, tắt máy để giảm khí thải; tiết kiệm văn phòng phẩm bằng cách tận dụng giấy một mặt, phân loại rác, tắt bớt đèn, sử dụng máy điều hòa hợp lý…
|
Theo ông Ian Kierman, người khởi xướng chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn”, mỗi cá nhân chúng ta đều có thể góp phần làm thay đổi sâu sắc những vấn đề môi trường tiêu cực của thế giới. Sức mạnh đoàn kết của tất cả những người tham gia chiến dịch này chứng minh một cách rõ nét sự quan tâm sâu sắc của người dân đến môi trường, không phân biệt sắc tộc hay tôn giáo. |
Giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường cần trách nhiệm của cộng đồng
Đây là câu hỏi dễ trả lời, nhưng khó làm, rất cần sự sáng tạo của các nhà tổ chức, quản lý. Ở Trường Đại học dân lập Hải Phòng không có những bảng nội quy kín đặc chữ, khẩu hiệu hô hào chung chung hay biển cấm vứt rác bừa bãi...Nhưng từ sân trường đến giảng đường hiếm thấy mảnh rác nào, tất cả phong quang, sạch sẽ. Nhà giáo ưu tú, Hiệu trưỏng Trường Đại học dân lập Hải Phòng Trần Hữu Nghị cho biết: Nhà trường tập trung hướng dẫn sinh viên học nội quy một lần vào dịp mới nhập học. Chúng tôi giới thiệu kinh nghiệm giữ gìn vệ sinh và hình ảnh đường phố Xin-ga-po sạch đẹp, so sánh, khơi gợi lòng tự trọng để các em định hướng cách ứng xử của mình. Cùng với sự nhắc nhở, nhà trường bố trí hệ thống thùng rác công cộng thuận tiện. Các em không phải mất nhiều thời gian tìm thùng rác. Việc đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất đều nhằm mục đích rèn luyện, nhắc nhở sinh viên ý thức tự rèn luyện, trách nhiệm với cộng đồng. Điều đó cho thấy, cùng với tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, cần đổi mới hình thức, nội dung truyền thông về vệ sinh môi trường.
Nguyên Mai