Tuyên Quang ban hành Nghị quyết xây dựng nếp sống văn minh

Đây là văn bản quan trọng nhằm tiếp tục đẩy mạnh công cuộc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, xây dựng con người Tuyên Quang phát triển toàn diện, xứng đáng với truyền thống cách mạng và khát vọng phát triển của quê hương.

Nghị quyết nhấn mạnh tinh thần “Lấy xây làm nền tảng - lấy chống làm nhiệm vụ quan trọng - lấy người dân làm chủ thể”.

Kế thừa và phát triển từ nền tảng vững chắc

Theo đó, Nghị quyết 89 là sự kế thừa có hệ thống từ nhiều chỉ thị, nghị quyết đã được triển khai trước đó trên địa bàn tỉnh. Trước đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị 02-CT/TU ngày 17/7/2013 về xây dựng nếp sống văn minh trong việc tang, lễ hội, tăng trưởng kinh tế trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Tiếp đó, ngày 01/5/2022, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết 27-NQ/TU về xây dựng văn hóa, phong tục tập quán văn minh trong Nhân dân tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2022–2025, định hướng đến năm 2030.

Sau hơn một nhiệm kỳ triển khai thực hiện, việc xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và Nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, thực tiễn cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đòi hỏi phải có sự đổi mới trong nhận thức, phương pháp triển khai và cơ chế tổ chức thực hiện.

Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy đã chủ trì tham mưu để Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết 89, thay thế cho các văn bản trước đây, tạo cơ sở pháp lý thống nhất và toàn diện hơn cho giai đoạn tiếp theo.

Nghị quyết 89 được xây dựng trên nền tảng ba quan điểm chỉ đạo mang tính định hướng chiến lược.

Một là, xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, gắn liền với nhiệm vụ xây dựng kinh tế - xã hội, phát triển con người, đặc biệt gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Hai là, xây dựng nếp sống văn minh phải gắn với phát huy các giá trị truyền thống, đây là nhân tố quan trọng và là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ trong công cuộc xây dựng và phát triển quê hương. Không thể tách rời giữa hiện đại và bản sắc; văn minh phải được nuôi dưỡng từ gốc rễ văn hóa truyền thống.

Ba là, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong việc làm gương sáng về nếp sống văn minh. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải đi trước, làm trước, vừa là người tuyên truyền, vận động, vừa là tấm gương trong gia đình, cộng đồng và xã hội.

Nghị quyết đặt ra mục tiêu tổng quát là xây dựng Nhân dân tỉnh Tuyên Quang có lối sống văn minh, tiến bộ, sinh hoạt lành mạnh, tăng cường sức khỏe và phát huy giá trị truyền thống, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững.

Cụ thể, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đạt các chỉ tiêu đáng chú ý: Trên 95% cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và Nhân dân tham gia các hình thức tang lễ và lễ hội theo nếp sống văn minh. 100% thôn, bản bổ sung, xây dựng hương ước, quy ước và các quy định về nếp sống văn minh, phong tục tập quán tiến bộ.

100% cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện nếp sống văn minh. Đặc biệt, các hành vi lạc hậu, phong tục tập quán không phù hợp với văn minh tiến bộ phải được đẩy lùi rõ rệt, tạo môi trường sống lành mạnh trong cộng đồng dân cư.

Kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất

Để đạt được các mục tiêu trên, Nghị quyết 89 xác định năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, tăng cường tuyên truyền, vận động, đây là nhiệm vụ nền tảng. Các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể phải đưa nội dung xây dựng nếp sống văn minh vào chương trình sinh hoạt chi bộ, cuộc họp thôn bản định kỳ. Công tác tuyên truyền phải bám sát thực tiễn địa phương, nội dung phong phú, hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, từng vùng miền.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả thực hiện nếp sống văn minh, trọng tâm là tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước cho phù hợp với thực tiễn hiện nay; tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc và tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên. Phong trào xây dựng văn hóa trong gia đình, khu dân cư, trường học, cơ quan, đơn vị cần được đẩy mạnh liên tục và thực chất.

Thứ ba, phát huy vai trò của các đoàn thể trong tuyên truyền, giáo dục nếp sống văn minh, cần quan tâm phát huy hiệu quả phong trào thi đua “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; tổ chức hội thi, hội thao, hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao gắn với nội dung xây dựng nếp sống văn minh. Xây dựng cảnh quan môi trường “xanh - sạch - sáng” trong khu dân cư. Biểu dương, khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến trong thực hiện nếp sống văn minh.

Thứ tư, đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông, nội dung tuyên truyền cần tập trung phổ biến những tấm gương sáng, mô hình hay, cách làm hiệu quả về nếp sống văn minh. Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Tuyên Quang cần xây dựng các chuyên trang, chuyên mục riêng phục vụ nội dung này. Đồng thời, kiên quyết đấu tranh, phản bác những hành vi lệch lạc, phong tục tập quán lạc hậu và các vi phạm về nếp sống văn minh.

Thứ năm, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng, đây là lực lượng có sức ảnh hưởng đặc biệt trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cần tạo điều kiện để già làng, trưởng bản, người có uy tín thực sự trở thành cầu nối trong tuyên truyền, vận động, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp trong cộng đồng, đồng thời phát huy vai trò trong giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở.

Bên cạnh năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm, Nghị quyết 89 cũng đề ra tám nhiệm vụ triển khai cụ thể dành cho các cấp, các ngành:

Các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể phải đưa nội dung xây dựng nếp sống văn minh vào sinh hoạt định kỳ của cơ quan, chi bộ, tăng cường kiểm tra, giám sát và phân công trách nhiệm cụ thể. Các địa phương cần ban hành kế hoạch cụ thể, quan tâm bố trí kinh phí, phát huy giá trị bản sắc truyền thống.

Ủy ban nhân dân các cấp tổ chức triển khai thực hiện và ban hành các quy định về việc tăng cường thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang...; đồng thời tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và thực hiện tốt phong trào thi đua, khen thưởng.

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, xây dựng các mô hình điểm và đẩy mạnh phong trào thi đua. Lực lượng công an tỉnh phát huy vai trò trong phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm về nếp sống văn hóa, đảm bảo an ninh trật tự.

Đài Phát thanh - Truyền hình và các cơ quan báo chí trên địa bàn tỉnh tập trung tuyên truyền sâu rộng bằng nội dung phong phú, hình thức hấp dẫn. Các trường học đưa nội dung giáo dục nếp sống văn minh vào chương trình giảng dạy, hoạt động ngoại khóa.

Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và các ban liên quan thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát; tham mưu sơ kết sau 3 năm và tổng kết sau 5 năm thực hiện Nghị quyết.

Nghị quyết 89 ra đời trong bối cảnh tỉnh Tuyên Quang đang đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, trong đó du lịch và kinh tế dịch vụ ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong cơ cấu kinh tế của địa phương.

Việc xây dựng nếp sống văn minh không chỉ góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của Nhân dân mà còn trực tiếp tạo ra môi trường văn hóa - xã hội lành mạnh, thu hút đầu tư và phát triển du lịch bền vững, đặc biệt là du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái, văn hóa gắn với bản sắc dân tộc.

Việc ban hành một nghị quyết chuyên đề riêng, thay thế cho các chỉ thị và nghị quyết cũ, thể hiện sự quyết tâm chính trị cao của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang trong việc tạo ra chuyển biến thực chất, không chỉ trên giấy tờ mà phải đi vào từng gia đình, từng thôn bản, từng chi bộ.

Với các mục tiêu cụ thể, nhiệm vụ rõ ràng và phân công trách nhiệm chi tiết cho từng cấp, từng ngành, Nghị quyết 89 được kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng chuyển biến mạnh mẽ trong việc gìn giữ và phát huy những phong tục tập quán tốt đẹp, đồng thời kiên quyết xóa bỏ những hủ tục lạc hậu còn tồn tại trong đời sống Nhân dân.

Đây không chỉ là một văn bản hành chính, đây là cam kết của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang với Nhân dân: xây dựng một Tuyên Quang văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và xứng đáng với truyền thống lịch sử cách mạng của mảnh đất anh hùng.