Tuyến du lịch Bắc Sông Cấm: Kết nối điểm du lịch văn hóa tại Thủy Nguyên

Tuyến du lịch mang màu sắc văn hóa

Tại Hải Phòng, huyện Thủy Nguyên là nơi có nhiều địa danh văn hóa, di tích. Trải từ cầu Bính đến cuối huyện, đâu cũng có thể gặp điểm di tích văn hóa, lịch sử độc đáo, kèm theo là những loại hình văn hóa phi vật thể thuần chất như hát đúm, ca trù. Theo ông Phạm Trung Dũng, Phó giám đốc Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch, huyện Thủy Nguyên có tiềm năng phát triển du lịch đa dạng. Thủy Nguyên có thế mạnh về địa hình, cảnh quan núi sông, người dân thuần hậu, mến khách. Cùng những yếu tố truyền thống văn hóa lịch sử, tâm linh, có thể khai thác phát triển các loại hình nghỉ dưỡng cuối tuần, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, lễ hội, thể dục -thể thao…

Tuyến du lịch Bắc Sông Cấm nối từ tuyến du lịch nội thành và điểm tập kết tại Thủy Nguyên là chân cầu Bính. Tại đây có thể chia thành 2 hướng: cho khách du lịch theo kiểu đạp xe điền dã và cho  khách đến bằng đường tàu biển. Cả 2 tuyến đi này đều mang đậm màu sắc văn hóa và có thể tập trung vào các điểm di tích của huyện Thủy Nguyên như: chùa Lâm Động- một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ có quy mô lớn ở xã Lâm Động; đình Kiền Bái với nghệ thuật kiến trúc mang nhiều nét kiến trúc dân gian thế kỷ 17; đền Trạng nguyên Lê Ích Mộc- nơi thờ tự vị trạng nguyên đầu tiên của vùng đất Hải Phòng; đền thờ Trần Quốc Bảo còn lưu giữ được 8 sắc phong từ các đời Cảnh Hưng thứ 28 (1767) và 40 (1779), Cảnh Thịnh thứ 4 (1794), Quang Trung thứ 5, Gia Long thứ 9, Đồng Khánh thứ 2, Thành Thái thứ 1, Duy Tân thứ 3…. Ngoài các điểm di tích đó, du khách còn có thể đến với làng nghề mây tre đan Chính Mỹ, làng đúc Mỹ Đồng, tham gia hoạt động vui chơi giải trí như thăm vườn đồi, du thuyền trên sông Giá…

Theo các doanh nghiệp lữ hành tham gia khảo sát, đây là một tuyến du lịch hấp dẫn, nhất là đối với khách du lịch nước ngoài, bởi sức hút lớn từ những ngôi chùa, đình hay làng nghề. Giám đốc Công ty du lịch Đại Dương cho biết, ngoài đến thăm đình, chùa, khách du lịch sẽ được đến những làng nghề thủ công truyền thống của Thủy Nguyên để cùng được học, được tham gia. Bà dẫn chứng việc khách du lịch nước ngoài có thể đứng hàng giờ xem thêu tại Hội An (Quảng Nam) hoặc học cách làm kẹo dừa ở Bến Tre. Nếu đến xã Chính Mỹ,  họ sẽ rất thích thú được xỏ ngón tay cùng vót mây để  tự đan những sản phẩm của mình. Không chỉ Công ty du lịch Đại dương, hầu hết các doanh nghiệp lữ hành tham gia khảo sát đều có chung nhận định: đây là tuyến du lịch sinh thái văn hóa hấp dẫn, độc đáo, phù hợp với nhiều đối tượng khách, tuy nhiên phải cần có rất nhiều yếu tố nữa thì mới có thể phát triển bền vững được.

Xã hội hóa mới mang lại hiệu quả cao

Trong du lịch sinh thái, văn hóa sự tham gia của người đan địa phương giữ vai trò then chốt. Để tuyến du lịch có hiệu quả, tất yếu cần phải có tính xã hội hóa cao, bởi có vậy mới giải quyết được vấn đề về môi trường, giao thông, an ninh trật tự….

Vì mới ở dạng tiềm năng và thực chất chỉ là chuyến khảo sát tour đơn thuần, nên khi đoàn khảo sát đến thì hầu hết người dân và chính quyền địa phương đều rất “mập mờ” về hiệu quả của tuyến du lịch này. Theo ông Trần Đức, Trưởng phòng Quy hoạch- đầu tư Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch, phần lớn điểm du lịch tại Thủy Nguyên mới chỉ ở dạng tiềm năng. Để thúc đẩy hình thành một tuyến du lịch hoàn chỉnh tại đây còn rất nhiều việc phải làm, vì chưa có tính xã hội hóa. Hiện trên địa bàn  huyện Thủy Nguyên có quá nhiều bãi rác “lộ thiên” trên các con đường đến điểm du lịch, nhiều điểm chưa có khu vệ sinh phù hợp. Những địa phương có thể đón khách quốc tế khám phá đời sống văn hóa sinh hoạt nông thôn thì cơ sở vật chất còn quá yếu kém, không thể cho khách lưu trú qua đêm.

Một vấn đề quan trọng của các tua du lịch sinh thái là giao thông và quản lý hành chính, nhưng lại là khó khăn đối với Thủy Nguyên. Một số tuyến đường vào các điểm tham quan vừa nhỏ, vừa xấu không “kham” nổi các phương tiện chở khách cỡ lớn. Các điểm du lịch có thể sử dụng hiện lại chưa được các địa phương  chú ý bảo tồn, còn nặng về quản lý theo cách trông coi. Chẳng hạn như đền thờ trạng nguyên Lê Ích Mộc, một điểm du lịch đang trong quá trình hoàn thiện không có người thường trực đón tiếp khách. Hang Vua ( xã Minh Tân) trong hệ thống hang động thuộc tuyến Hạ Long cạn bị bỏ hoang và cấm người vào. Sông Giá có cảnh quan tuyệt đẹp, nhưng lại không có phương tiện khai thác. Sản phẩm lưu niệm cho khách, khâu thuyết minh điểm đến hầu như chưa có gì…Theo ông Phạm Trung Dũng, những khó khăn này sẽ được giải quyết triệt để, nếu như các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cùng “nắm tay” nhau vào cuộc. Tính xã hội hóa của tuyến du lịch này được nâng cao khi người dân tại các địa phương có điểm đến tham gia hướng dẫn, thuyết minh, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự và chế tác hàng lưu niệm.

Dù sao, tuyến du lịch này  đang ở dạng tiềm năng và còn “trên giấy”. Nhưng điều cần làm ngay  là phải tăng cường quảng bá, xúc tiến bằng nhiều hình thức và tổ chức các tua mẫu, đồng thời mở các lớp đào tạo hướng dẫn viên, thuyết minh điểm đến cũng như đào tạo bồi dưỡng kiến thức về văn hóa du lịch cho dân cư trong vùng. Tuyến du lịch này đi vào hoạt động, không những du lịch Hải Phòng từng bước đa dạng hóa sản phẩm của mình, khai thác tốt tiềm năng vật thể và phi vật thể sẵn có mà còn góp phần bảo tồn các di sản văn hóa của ông cha cũng như bảo vệ các điểm di tích đang dần bị mai một.

Mai Lâm