Tương lai nào cho dự án điện mặt trời ở Việt Nam?

Hiện có 106 nhà máy điện mặt trời vận hành với tổng công suất khoảng 6.000 MW.
Hiện có 106 nhà máy điện mặt trời vận hành với tổng công suất khoảng 6.000 MW.
(PLVN) - Suốt một thời gian dài, các dự án điện gió, điện mặt trời đua nhau phát triển nhờ vào sự khuyến khích từ các chính sách của Nhà nước. Tuy nhiên, sau khi hết thời gian ưu đãi về giá của các chính sách này, các dự án “năng lượng xanh, sạch” liệu có còn được phát triển, đẩy mạnh?

Ông Hoàng Tiến Dũng, Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương)  đã có cuộc trả lời báo chí về vấn đề này.

Thưa ông, có phải cơ chế ưu đãi về giá (các Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg, Quyết định 13/2020/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) chính là “đòn bẩy” để thu hút đầu tư xã hội hoá vào năng lượng tái tạo?

- Thực hiện chủ trương của Đảng và Chính phủ trong việc khuyến khích tạo điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng trong đó có năng lượng tái tạo, Bộ đã phối hợp với các Bộ, ngành nghiên cứu đề xuất các khuôn khổ pháp lý xây dựng thị trường điện cạnh tranh, thu hút đầu tư của xã hội vào ngành năng lượng. Cụ thể là cơ chế khuyến khích phát triển điện gió (Quyết định 37, 39), điện sinh khối (Quyết định 24, 08), điện từ chất thải rắn (Quyết định 31) và điện mặt trời (Quyết định 11, 13).

Các cơ chế này bao gồm: Áp dụng giá mua ưu đãi cố định trong 20 năm với các mức giá khác nhau với từng loại hình năng lượng tái tạo; Giá bán điện được tham chiếu theo đồng USD, thanh toán bằng VNĐ theo tỷ giá tại thời điểm thanh toán; Ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế sử dụng đất ở mức ưu đãi cao nhất theo quy định hiện hành.

Qua các cơ chế khuyến khích này, tính tới hết 10/2020, trên hệ thống điện quốc gia có tổng cộng 106 nhà máy điện mặt trời vận hành tổng công suất 6.000 MW, 11 nhà máy điện gió với 500 MW và 325 MW điện sinh khối, điện chất thải rắn gần 10 MW. Như vậy, tổng công suất điện tái tạo đạt khoảng 11,2% tổng công suất nguồn đặt của hệ thống, tổng sản lượng điện đến hết tháng 10/2020 đạt 4,4%. 

Gần 7.000 MW điện năng lượng tái tạo đã góp phần đảm bảo cung cấp điện kịp thời cho nền kinh tế, giảm lượng điện chạy dầu giá cao và chuyển dịch năng lượng theo hướng phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính. 

Thời gian qua có những thời điểm năng lượng tái tạo được huy động tới hơn 20% công suất điện năng. Điều này có gây khó khăn gì cho vận hành hệ thống điện để đáp ứng mục tiêu cấp điện ổn định với giá hợp lý không?

- Năng lượng tái tạo có ưu điểm là một nguồn điện xanh, sạch và thân thiện với môi trường, nhất là trong bối cảnh Việt Nam cam kết tham gia tích cực vào nhiều thỏa thuận giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, các nguồn năng lượng tái tạo cũng có nhược điểm, gây khó khăn cho công tác vận hành hệ thống điện.

Thứ nhất, năng lượng tái tạo là nguồn điện phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên, có sự thay đổi công suất phát rất lớn trong thời gian ngắn nên nếu hệ thống không có đủ nguồn dự phòng có khả năng điều chỉnh nhanh; sẽ làm cho chất lượng điện năng bị ảnh hưởng lớn, đặc biệt nếu tỉ lệ các nguồn năng lượng tái tạo trong hệ thống lớn, tần số bị ảnh hưởng nhiều có thể sẽ ảnh hưởng tới độ ổn định toàn hệ thống. 

Thứ hai, các nguồn năng lượng tái tạo sử dụng nhiều thiết bị điện tử công suất để điều chỉnh và biến đổi điện áp. Các thiết bị điện tử này sẽ phát sóng hài rất lớn vào hệ thống điện. Sóng hài sẽ làm tăng tổn thất, gây phát nóng thiết bị, có nguy cơ làm cho hệ thống rơ le, điều khiển tác động sai, gây khó khăn rất lớn trong công tác vận hành ổn định hệ thống.

Đánh giá đến thời điểm hiện nay, tổng công suất điện tái tạo đã đạt khoảng 11,2% tổng công suất nguồn đặt của hệ thống, tổng sản lượng điện đến hết tháng 10/2020 đạt 4,4%. Trong khi đó, nguồn thủy điện là nguồn có khả năng điều chỉnh nhanh và linh hoạt hiện đang chiếm tỷ trọng cao là 37% về công suất và 34% về điện năng cung cấp cho hệ thống. Với nguồn thủy điện lớn như hiện nay hoàn toàn có thể cân đối được nguồn năng lượng tái tạo mà không gây ảnh hưởng tới ổn định hệ thống.

Thời gian tới, để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định nếu nguồn năng lượng tái tạo có tỉ lệ tích hợp lớn trong hệ thống, cần thiết phải đầu tư thêm các nguồn điện có đặc tính vận hành linh hoạt để tăng mức dự phòng cho hệ thống. Bên cạnh đó, lưới điện truyền tải cũng cần được đầu tư lớn hơn để không tạo điểm tắc nghẽn trên lưới điện. 

Để bảo đảm đồng bộ và tối ưu giữa phát triển nguồn điện và lưới điện không để xảy ra tình trạng quá tải phải giảm phát, Bộ Công Thương có giải pháp gì?

- Việc quy hoạch các dự án nguồn điện đều đồng bộ với quy hoạch lưới điện. Tuy nhiên, trong quá trình đầu tư xây dựng tiến độ xây dựng nhà máy điện mặt trời sẽ nhanh hơn nhiều tiến độ xây dựng công trình lưới điện (đường dây và trạm biến áp), do đường dây thường kéo dài, qua nhiều khu vực nên vướng mắc thỏa thuận, giải phóng mặt bằng. 

Thời gian qua còn tồn tại quá tải một số khu vực (chủ yếu ở Ninh Thuận, Bình Thuận) dẫn đến một số nhà máy điện mặt trời, điện gió phải cắt giảm công suất. 

Ngày 27/3/2020, Bộ đã có văn bản báo cáo Thủ tướng đề nghị bổ sung các công trình lưới điện truyền tải đảm bảo giải tỏa công suất nguồn năng lượng tái tạo và cung ứng điện đến năm 2025. Thủ tướng đã có văn bản đồng ý bổ sung quy hoạch điện quốc gia danh mục các dự án lưới điện truyền tải.

Hiện Bộ đang phối hợp EVN tiếp tục rà soát để kiến nghị Thủ tướng bổ sung quy hoạch các công trình lưới điện để giải tỏa công suất năng lượng tái tạo trên toàn quốc.

Sau khi chính sách ưu đãi về giá kết thúc, cần phải làm gì để có thể tiếp tục thu hút nhà đầu tư vào làm năng lượng tái tạo, tận dụng nhiều hơn nữa nguồn năng lượng tự nhiên sẵn có này?

- Theo kinh nghiệm của các nước phát triển trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, Bộ Công Thương đang tập trung vào các nội dung chính: chính sách, hạ tầng truyền tải phân phối và điều độ vận hành hệ thống điện. 

Với các dự án năng lượng tái tạo quy mô công suất lớn sẽ từng bước chuyển sang cơ chế đấu thầu cạnh tranh. 

Nhà đầu tư phát triển được lựa chọn sẽ là nhà đầu tư đưa ra giá bán điện từ dự án điện năng lượng tái tạo thấp nhất. Thực hiện cơ chế này tuy sẽ mất nhiều thời gian hơn nhưng sẽ công bằng, minh bạch hơn cho các nhà đầu tư, đảm bảo sự hài hòa, cân đối giữa phát triển các dự án điện năng lượng tái tạo và lưới truyền tải. 

Bên cạnh đó, cần thúc đẩy phát triển các hệ thống năng lượng tái tạo phân tán phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại chỗ như các hộ tiêu thụ như các khu công nghiệp, hộ tiêu thụ thương mại, dịch vụ, nhà dân... lắp đặt điện mặt trời mái nhà để cung cấp cho chính nhu cầu của mình cùng kết hợp với điện mua từ lưới điện. 

Bên cạnh đó, tăng cường đầu tư nâng cấp, mở rộng hạ tầng truyền tải kết hợp với các hệ thống lưu trữ (như thủy điện tích năng, hệ thống ắc quy...), phát triển thị trường cung cấp dịch vụ phục vụ hệ thống điện (dịch vụ điều tần, điều áp...) và tăng cường khả năng điều độ vận hành hệ thống điện (khả năng dự báo sản lượng phát của điện gió, điện mặt trời theo thời tiết), tăng cường kết nối lưới điện khu vực. Điều này sẽ giúp nâng cao khả năng hấp thụ nguồn điện năng lượng tái tạo, đảm bảo vận hành an toàn, hiệu quả hệ thống điện.

Xin cảm ơn ông!

Tin cùng chuyên mục

Cán bộ Hải quan kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu. (Ảnh: T Bình)

Hoàn thiện pháp luật về thuế xuất nhập khẩu để tận dụng tốt các FTA

(PLVN) - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng cho rằng, để tận dụng tốt các Hiệp định thương mại tự do (FTA) còn rất nhiều vấn đề. Trong đó, phải hoàn thiện chính sách pháp luật về thuế xuất nhập khẩu theo hướng xác định chính xác hơn đối tượng được miễn thuế, đối tượng phải chịu thuế, xây dựng hệ thống quản lý dễ kiểm soát để tránh rủi ro, nâng cao hiệu quả.

Đọc thêm

Kỷ niệm 30 năm thành lập Ngân hàng TMCP Quân đội

Kỷ niệm 30 năm thành lập Ngân hàng TMCP Quân đội
(PLVN) - Ngày 04/11, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập (04/11/1994 - 04/11/2024) và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất do Đảng, Nhà nước trao tặng.

Báo Pháp luật Việt Nam chúc mừng MB Bank nhân kỷ niệm 30 năm thành lập

Báo Pháp luật Việt Nam chúc mừng MB Bank nhân kỷ niệm 30 năm thành lập
(PLVN) - Sáng 4/11/2024, Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam - TS. Vũ Hoài Nam đến chúc mừng Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB Bank) nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập. Trong không khí trang trọng, đại diện Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) đã trao tặng lẵng hoa tới ông Phạm Như Ánh - Tổng giám đốc MB Bank và ông Chu Hải Công - Chánh Văn phòng CEO MB Bank, đồng thời, gửi lời chúc mừng nồng nhiệt tới Ban lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ, nhân viên MB Bank.

Nâng cao an toàn bảo mật hệ thống ngân hàng

Tại nhiều ngân hàng thương mại, có tới 97% số lượng giao dịch được thực hiện qua kênh số.

(PLVN) - Dịch vụ ngân hàng số đang phát triển rất mạnh mẽ, kéo theo nhiều tiềm ẩn rủi ro về an ninh, bảo mật. Ngân hàng Nhà nước cũng đã có nhiều biện pháp để đảm bảo an toàn hệ thống nhưng trước sự tinh vi của các đối tượng, các tổ chức tín dụng cần không ngừng nâng cao bảo mật, an toàn.

Đề xuất bổ sung thẩm quyền hoàn thuế đối với doanh nghiệp lớn

Để được hoàn thuế, DN lớn phải quay về Cục Thuế địa phương làm thủ tục.
(PLVN) - Thay vì phải chuyển hồ sơ về Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quản lý theo quy định hiện hành, nếu được Quốc hội thông qua, các doanh nghiệp (DN) do Cục Thuế DN lớn (Tổng cục Thuế) quản lý phát sinh hoàn thuế sẽ do Cục Thuế DN lớn trực tiếp giải quyết thủ tục…

Vai trò then chốt của phụ nữ trong thị trường Halal

Vai trò then chốt của phụ nữ trong thị trường Halal
(PLVN) - Thị trường Halal toàn cầu đang bùng nổ, và phụ nữ không chỉ là người tiêu dùng chủ chốt mà còn là lực lượng sản xuất, kinh doanh, tiếp thị và lãnh đạo quan trọng, thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của thị trường này.

Dồn sức giải phóng mặt bằng dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng

Thi công cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng.
(PLVN) - Dự án đường bộ cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nằm trong danh sách các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải. Xác định rõ tầm quan trọng của dự án, các địa phương có dự án đi qua đang nỗ lực thực hiện công tác giải phóng mặt bằng (GPMB).

Thủ tướng chỉ đạo về điều hành giá điện và xem xét nhập khẩu điện nước ngoài

Ảnh minh hoạ.
(PLVN) -  Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các đơn vị căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền điều hành giá điện theo lộ trình phù hợp, không "giật cục", phù hợp với tình hình kinh tế xã hội và mức chi trả của người dân. Bên cạnh đó, xem xét khả năng tăng cường nhập khẩu điện từ Trung Quốc để bổ sung điện cho hệ thống nếu cần.

Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines: Bình đẳng giới là một trong những cơ sở cho sự phát triển bền vững của của doanh nghiệp

Ông Lê Đức Cảnh - Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines
(PLVN) - Không chỉ là hãng hàng không quốc gia, Vietnam Airlines còn là đơn vị tiên phong trong thúc đẩy bình đẳng giới với những chuyến bay đặc biệt "Tô cam", "Tô hồng" lan tỏa thông điệp mạnh mẽ đến cộng đồng, chia sẻ về những chương trình hành động mạnh mẽ này, ông Lê Đức Cảnh - Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines – khẳng định đây là một trong những cơ sở cho sự phát triển bền vững của xã hội và của doanh nghiệp.

Cần áp thuế VAT với phân bón để thúc đẩy quá trình nội địa hóa, nông nghiệp bền vững

Ảnh minh họa (https://baochinhphu.vn)
(PLVN) - Nghị trường quốc hội đang bàn về dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi). Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm là quy định thuế VAT đối với phân bón. Nhiều ý kiến cho rằng, cần phải sửa đổi quy định hiện hành, cần áp thuế VAT đối với phân bón để thúc đẩy quá trình nội địa hóa.

Bạc Liêu: Nhân rộng mô hình luân canh tôm - lúa

Từ 2001, Bạc Liêu đã bắt đầu tổ chức sản xuất mô hình tôm - lúa. (Ảnh: Thái Đào)
(PLVN) - Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Bạc Liêu vừa phối hợp với Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF) tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả canh tác nông nghiệp bền vững thích ứng biến đổi khí hậu” với sự tham gia của nhiều chuyên gia nông nghiệp.