Tuổi trẻ Bộ Tư pháp đồng lòng nói không với thuốc lá

- Thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng) đang có xu hướng len lỏi vào môi trường công sở. Anh đánh giá thế nào về thực trạng này trong bộ phận đoàn viên, thanh niên tại Bộ Tư pháp hiện nay?

Ths. Hà Trọng Bắc: Hiện nay, thuốc lá truyền thống và đặc biệt là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang có xu hướng trẻ hóa, len lỏi mạnh vào môi trường học đường và công sở thông qua mạng xã hội, quảng cáo trá hình và tâm lý tò mò của giới trẻ. Trong phạm vi Bộ Tư pháp, đoàn viên, thanh niên có nhận thức khá tốt về tác hại của thuốc lá. Đáng chú ý, thông qua Lễ mít tinh “Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng” năm 2025 do Báo Pháp luật Việt Nam, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp phối hợp Đoàn Thanh niên Đại học Luật Hà Nội tổ chức, cùng với hoạt động ký cam kết tại một số cơ sở Đoàn, tinh thần xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc đã được lan tỏa mạnh mẽ và đi vào nền nếp hơn. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn xác định thuốc lá mới là nguy cơ tiềm ẩn, cần tiếp tục duy trì tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá thường xuyên, liên tục và có chiều sâu.

- Với nhiều chiêu trò quảng cáo tinh vi, các tập đoàn thuốc lá khiến nhiều bạn trẻ ngộ nhận rằng thuốc lá điện tử, thuốc là nung nóng là "vô hại". Anh có thể chưa sẻ, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp có biện pháp gì để giúp các bạn trẻ nhận diện đúng bản chất và không bị cám dỗ bởi các chiêu trò quảng cáo tinh vi này?

Đồng chí Hà Trọng Bắc: Chúng tôi xác định đây là một vấn đề rất đáng quan tâm, bởi hiện nay các chiêu trò quảng cáo thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được “ngụy trang” dưới nhiều hình thức hiện đại, dễ đánh vào tâm lý tò mò và thích trải nghiệm của giới trẻ. Vì vậy, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp tập trung vào 3 hướng chính:

Thứ nhất, cung cấp thông tin khoa học, chính thống về tác hại của thuốc lá thế hệ mới, giúp đoàn viên hiểu rõ đây không phải là sản phẩm “ít hại” hay “vô hại” như một số quảng cáo sai lệch.

Thứ hai, cập nhật kịp thời các quy định pháp luật, đặc biệt là định hướng quản lý ngày càng chặt chẽ, tiến tới cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, từ đó giúp đoàn viên nhận diện đúng bản chất pháp lý của vấn đề.

Thứ ba, tăng cường vai trò của tổ chức Đoàn và đội ngũ cán bộ, đoàn viên nòng cốt trong tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở. Thông qua sinh hoạt chi đoàn, trao đổi nội bộ và các tình huống thực tiễn, chúng tôi hướng tới việc “cầm tay chỉ việc”, giúp đoàn viên nhận diện rõ thủ đoạn quảng cáo sai lệch và hình thành thái độ chủ động từ chối, thay vì tiếp nhận thụ động thông tin trên mạng xã hội.

- Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và lối sống cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ then chốt của Đoàn. Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp đã lồng ghép nội dung phòng chống tác hại của thuốc lá vào các buổi sinh hoạt chuyên đề, các chiến dịch giáo dục lý tưởng sống thế nào?

Ths. Hà Trọng Bắc: Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp xác định công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tác hại của thuốc lá nói chung và thuốc lá thế hệ mới nói riêng không thể triển khai theo cách thức khô cứng, đơn tuyến, mà phải được đặt trong tổng thể các hoạt động phong trào của Đoàn, gắn với môi trường sinh hoạt thực tiễn của đoàn viên, thanh niên.

Trên tinh thần đó, nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá được Đoàn Bộ chỉ đạo lồng ghép một cách thường xuyên, liên tục và có chiều sâu vào sinh hoạt chi đoàn định kỳ, các buổi sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm pháp luật, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật cũng như các chiến dịch truyền thông nội bộ. Cách tiếp cận này giúp chuyển tải thông tin không chỉ dưới góc độ tuyên truyền một chiều, mà thông qua thảo luận, trao đổi, tương tác, qua đó nâng cao khả năng tiếp nhận và chuyển hóa nhận thức của đoàn viên.

Lễ mít tinh “Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng” năm 2025 như kể trên là một ví dụ. Hoặc mới đây nhất, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp cử cán bộ tham gia, phát biểu tại Lễ mít tinh "Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá, Tuần lễ quốc gia không thuốc lá 2026" tại Phân hiệu Trường Đại học Luật Hà Nội tại tỉnh Đắk Lắk... Đây không chỉ là hoạt động tuyên truyền mang tính sự kiện, mà còn là điểm nhấn truyền thông quan trọng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn hệ thống. Thông qua các hoạt động như ký cam kết, phát động phong trào, truyền thông trực quan và giao lưu với chuyên gia, đoàn viên thanh niên được tiếp cận vấn đề một cách đa chiều, từ kiến thức pháp lý, tác hại sức khỏe cho đến trách nhiệm xã hội.

Từ những hoạt động đó, nhận thức của đoàn viên không chỉ dừng lại ở việc “biết” mà từng bước chuyển hóa thành “hiểu” và quan trọng hơn là “tự giác thực hiện”. Qua đó, góp phần hình thành thói quen, hành vi bền vững, xây dựng môi trường công sở văn minh, kỷ cương, không khói thuốc, đúng với định hướng chung của Bộ Tư pháp và tổ chức Đoàn trong giai đoạn hiện nay.

- Để đoàn viên, thanh niên chủ động tránh xa thuốc lá, việc tạo ra các sân chơi lành mạnh là rất quan trọng. Anh có thể chia sẻ về một vài mô hình, câu lạc bộ hoặc chiến dịch sáng tạo mang "bản sắc" riêng của tuổi trẻ Bộ Tư pháp đã và đang triển khai hiệu quả?

Ths. Hà Trọng Bắc: Chúng tôi xác định một trong những giải pháp quan trọng và bền vững nhất trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá chính là xây dựng được môi trường sinh hoạt tích cực, lành mạnh để thu hút thanh niên tham gia, qua đó “lấp đầy khoảng trống” bằng các hoạt động ý nghĩa thay vì để khoảng trống đó dẫn tới những hành vi không lành mạnh như sử dụng thuốc lá.

Trên tinh thần đó, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp thường xuyên tổ chức và duy trì các hoạt động phong phú về thể chất, tinh thần và chuyên môn như các chương trình thể thao, giao lưu văn hóa, các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, cũng như các hoạt động gắn với những sự kiện chính trị - pháp lý quan trọng như Ngày Pháp luật Việt Nam, Tháng Thanh niên hay các đợt sinh hoạt chính trị chuyên đề.

Điểm quan trọng là các hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc tạo sân chơi đơn thuần, mà còn được tích hợp có chủ đích các thông điệp giáo dục về lối sống tích cực, trong đó có nội dung “Sống khỏe - sống trách nhiệm - nói không với thuốc lá”. Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp đồng thời phối hợp Báo Pháp luật Việt Nam lồng ghép sản phẩm mang thông điệp truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá vào các hoạt động. Cách làm này giúp thông điệp không bị tách rời, không mang tính áp đặt hành chính, mà được lan tỏa một cách tự nhiên thông qua trải nghiệm, tương tác và sự tham gia chủ động của đoàn viên. 

Qua đó, mỗi hoạt động phong trào không chỉ là nơi rèn luyện, giao lưu mà còn góp phần hình thành nếp sống văn minh, nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe, từng bước xây dựng môi trường công sở không khói thuốc một cách thực chất và bền vững.

- Trong quá trình triển khai các hoạt động tuyên truyền, vận động đoàn viên từ bỏ hoặc không sử dụng thuốc lá, Ban Chấp hành Đoàn Bộ đã gặp những thuận lợi và khó khăn thách thức gì?

Đồng chí Hà Trọng Bắc: Thuận lợi lớn nhất trong quá trình triển khai các hoạt động tuyên truyền, vận động đoàn viên thanh niên nói Không với thuốc lá chính là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, Lãnh đạo Bộ Tư pháp và sự phối hợp tích cực của các đơn vị thuộc Bộ. Đặc biệt, Bộ Tư pháp đã có đơn vị đầu mối kết nối các đơn vị thuộc Bộ triển khai hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá là Báo Pháp luật Việt Nam. Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức Đoàn triển khai các hoạt động một cách đồng bộ, hiệu quả và có sức lan tỏa.

Bên cạnh đó, đa số đoàn viên, thanh niên Bộ Tư pháp là những người được đào tạo bài bản về pháp luật, có ý thức trách nhiệm xã hội và tinh thần tiên phong của tuổi trẻ. Vì vậy, các hoạt động tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá luôn nhận được sự hưởng ứng tích cực.

Đặc biệt, sau Lễ mít tinh “Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng” năm 2025 cùng các hoạt động ký cam kết tại một số cơ sở Đoàn trực thuộc, nhận thức và sự quan tâm của đoàn viên đối với vấn đề này đã được nâng lên rõ rệt, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong môi trường công sở.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi đó, chúng tôi cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Hiện nay, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới thường được quảng bá dưới những hình thức rất tinh vi, gắn với hình ảnh hiện đại, thời thượng, thậm chí bị ngụy trang như một phong cách sống hoặc công cụ thể hiện cá tính. Điều này dễ tác động đến tâm lý tò mò, thích trải nghiệm của một bộ phận thanh niên.

Mặt khác, thay đổi nhận thức đã khó, duy trì và chuyển hóa nhận thức thành hành vi bền vững còn khó hơn. Việc xây dựng thói quen sống lành mạnh, môi trường làm việc không khói thuốc là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, thường xuyên và liên tục của cả tổ chức Đoàn, cơ quan, đơn vị và chính mỗi đoàn viên. Chính vì vậy, chúng tôi xác định công tác tuyên truyền không phải là hoạt động mang tính thời điểm hay phong trào ngắn hạn, mà cần được thực hiện bền bỉ, gắn với xây dựng văn hóa công sở và lối sống văn minh trong đội ngũ cán bộ trẻ của Bộ Tư pháp.

- Để hướng tới mục tiêu xây dựng một "Môi trường công sở không khói thuốc" hoàn toàn và bền vững tại Bộ Tư pháp, trong thời gian tới, Đoàn Bộ sẽ tập trung vào những giải pháp đột phá nào?

Ths. Hà Trọng Bắc: Trong thời gian tới, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp xác định công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được triển khai theo hướng thường xuyên, liên tục và gắn chặt với quá trình xây dựng văn hóa công sở trong các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.

Theo đó, Đoàn Bộ sẽ tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số, phù hợp với xu hướng tiếp cận thông tin của giới trẻ hiện nay, trong đó phát huy hiệu quả Fanpage Facebook “Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp” và các kênh truyền thông của cơ sở Đoàn để lan tỏa thông tin chính thống, các thông điệp tích cực về lối sống lành mạnh, không khói thuốc.

Bên cạnh đó, Đoàn Bộ sẽ nghiên cứu, đề xuất các mô hình phù hợp như “Cơ quan, đơn vị không khói thuốc”, gắn với cam kết trách nhiệm của mỗi đoàn viên, thanh niên và từng chi đoàn. Chúng tôi cho rằng việc xây dựng môi trường không khói thuốc chỉ thực sự bền vững khi được hình thành từ ý thức tự giác và trách nhiệm của mỗi cá nhân, chứ không chỉ dựa vào các quy định hành chính.

Một giải pháp quan trọng khác là phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ Đoàn, đảng viên trẻ và đoàn viên nòng cốt. Trong môi trường công sở, sức lan tỏa từ những tấm gương tích cực luôn có tác động rất lớn đến nhận thức và hành vi của thanh niên. Khi cán bộ Đoàn thực sự tiên phong trong việc nói không với thuốc lá, đó sẽ là lời tuyên truyền thuyết phục nhất.

Đồng thời, Đoàn Bộ tiếp tục lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các hoạt động chuyên môn, sinh hoạt chính trị, giáo dục pháp luật, các phong trào tình nguyện, văn hóa, thể thao và các chương trình của Đoàn. Qua đó, việc tuyên truyền không diễn ra một cách riêng lẻ mà trở thành một nội dung xuyên suốt trong quá trình giáo dục, rèn luyện đoàn viên.

Mục tiêu cuối cùng mà chúng tôi hướng tới không chỉ là giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, mà xa hơn là góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ Bộ Tư pháp có lối sống lành mạnh, văn minh, trách nhiệm; xây dựng môi trường công sở hiện đại, chuyên nghiệp, không khói thuốc một cách thực chất và bền vững, phù hợp với hình ảnh của cơ quan tham mưu, xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật của đất nước.

- Anh có thể gửi thông điệp hoặc lời kêu gọi đến toàn thể đoàn viên, thanh niên Bộ Tư pháp nói riêng và thế hệ trẻ nói chung về việc bảo vệ sức khỏe và xây dựng lối sống văn minh?

Ths. Hà Trọng Bắc: Tôi muốn gửi tới toàn thể đoàn viên, thanh niên một thông điệp giản dị nhưng rất quan trọng: Hãy biết trân trọng và bảo vệ sức khỏe của chính mình bằng việc nói không với thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới từ hôm nay. Mỗi người trẻ đều có quyền lựa chọn cách sống của mình. Tôi tin rằng một lựa chọn đúng đắn là lựa chọn lối sống lành mạnh, tích cực và có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Đừng để sự tò mò nhất thời hay những lời quảng cáo thiếu trung thực đánh đổi sức khỏe, tương lai và những cơ hội phát triển của chính mình.

Đối với đoàn viên, thanh niên Bộ Tư pháp, trách nhiệm đó càng lớn hơn. Chúng ta không chỉ là những người học tập, nghiên cứu và thực thi pháp luật, mà còn phải là những người tiên phong xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, văn hóa công sở văn minh và lối sống lành mạnh. Mỗi đoàn viên nói không với thuốc lá sẽ góp phần xây dựng một môi trường làm việc không khói thuốc; mỗi đoàn viên lan tỏa một thông điệp tích cực sẽ góp phần tạo nên những thay đổi tích cực trong cộng đồng.

Tôi mong rằng tuổi trẻ Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong, gương mẫu, trở thành những đại sứ của lối sống văn minh, khỏe mạnh và trách nhiệm, cùng chung tay xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam năng động, bản lĩnh và nói không với thuốc lá vì một tương lai phát triển bền vững.