Từng bước tháo gỡ “điểm nghẽn” về môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân thủ đô

Theo báo cáo giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND TP Hà Nội, đến nay, TP đã cơ bản ban hành đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, với 33 văn bản. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, TP đã phân cấp nhiệm vụ quản lý môi trường cho cấp xã, chuyển nhiệm vụ chi duy trì vệ sinh môi trường sang ngân sách cấp xã. Trong lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, việc xử lý tại 2 khu xử lý tập trung cơ bản đáp ứng nhu cầu hiện tại. Tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt phát điện đạt 83%, tỷ lệ chôn lấp giảm còn 17%.

Đối với chất thải rắn xây dựng, TP Hà Nội đã quy hoạch 8 vị trí xử lý với tổng công suất 7.640 tấn/ngày đến năm 2030, trong đó 4 vị trí đang triển khai đầu tư, tổng công suất 3.680 tấn/ngày. Công tác quản lý chất lượng không khí cũng có chuyển biến. TP đã chuyển đổi 875 xe buýt sang sử dụng năng lượng xanh, đạt 44,3%, vượt kế hoạch. Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm từng bước được tăng cường.

Tại phiên chất vấn, các đại biểu đã nêu thực trạng, đề nghị làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của những tồn tại, hạn chế trong lĩnh vực quản lý nhà nước về môi trường trên địa bàn TP. Trả lời về công tác xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội cho biết, thực hiện nghiêm chỉ đạo của TP, Công an TP đã đấu tranh quyết liệt với các loại tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường. Từ tháng 7/2025 đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP đã khởi tố 9 vụ với 29 bị can liên quan đến các loại tội danh gây ô nhiễm môi trường; trong đó có 6 vụ với 22 bị can liên quan đến hành vi đổ trộm và chôn lấp chất thải rắn, chất thải xây dựng.

Phát biểu tại phiên chất vấn, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, chất lượng môi trường Thủ đô thời gian qua đã được cải thiện so với trước và cùng kỳ năm ngoái. Những chuyển biến được ghi nhận ở chất lượng không khí, kết quả xử lý chất thải rắn, nước thải và tiến độ triển khai các dự án hạ tầng môi trường.

Thừa nhận bất cập trong phân cấp quản lý vệ sinh môi trường, ông Bùi Duy Cường cho biết, trước mắt, UBND TP Hà Nội yêu cầu các xã, phường tập trung khắc phục ngay những hạn chế trong thu gom, tập kết rác, không để khu vực giáp ranh thiếu đơn vị chịu trách nhiệm xử lý. Về lâu dài, TP Hà Nội sẽ giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp với các xã, phường rà soát, đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế - xã hội của mô hình phân cấp, làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định phương án phù hợp. “Phương án nào để cho từng xã, phường sạch hơn, tốt hơn, thuận lợi hơn thì chúng ta chọn phương án đó để làm”, Phó Chủ tịch TP Hà Nội nhấn mạnh.

Về quy hoạch xử lý chất thải rắn, Phó Chủ tịch UBND TP Bùi Duy Cường cho biết, qua rà soát, các cơ quan chuyên môn của TP và Bộ Xây dựng đã thống nhất định hướng khu xử lý Sóc Sơn tập trung phục vụ nhu cầu xử lý chất thải rắn của Hà Nội. TP thống nhất phân bổ mạng lưới xử lý theo 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc nhằm giảm chi phí vận chuyển, hạn chế áp lực tập trung lên 1 địa phương. Theo quy hoạch, đến năm 2030, tổng công suất xử lý chất thải rắn của TP đạt khoảng 15.000 tấn/ngày đêm, đáp ứng nhu cầu xử lý hàng ngày.

UBND TP giao Sở NN&MT phối hợp với các địa phương rà soát tổng thể các điểm tập kết rác tồn đọng lâu năm, những bất cập trong xử lý rác, ô nhiễm ao hồ. Chủ tịch UBND các xã, phường có trách nhiệm rà soát cụ thể, đề xuất hướng xử lý từng trường hợp. TP phấn đấu giải quyết các tồn tại được nêu tại phiên chất vấn trong năm 2026.