Tục tế thần Nam Hải và lễ hội đua thuyền truyền thống ở vùng biển Quảng Ngãi

Như thường lệ ngày 11 tháng Hai năm Bính Ngọ, làng chài Tổng Binh xưa – nay thuộc thôn Phước Thiện, xã Vạn Tường (Quảng Ngãi) lại trở nên rộn ràng với Lễ rước thần Nam Hải và hội đua thuyền truyền thống.

Thần Nam Hải (tức cá voi) được ngư dân tôn kính như vị thần hộ mệnh của biển. Theo quan niệm lâu đời của người dân nơi đây, mỗi khi mưa to gió lớn, tàu thuyền gặp nạn, ngư dân thường được cá Ông cứu giúp. Trải qua hàng trăm năm, tín ngưỡng ấy được lưu truyền và gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Các làng biển lập lăng thờ, gọi là Lăng Vạn nơi quy tụ ngư dân trong “bổn vạn”, do trưởng bổn vạn đứng đầu trông coi. Mỗi khi cá Ông “lụy” và dạt vào bờ, lễ tang và cúng tế đều được tổ chức trang nghiêm, chu đáo, thể hiện lòng tri ân sâu sắc của cư dân biển.

Dù còn nhiều khó khăn về kinh tế, các bổn vạn ở Vạn Tường, Tịnh Khê, An Phú, Sa Huỳnh và Đặc khu Lý Sơn vẫn duy trì đều đặn lễ nghinh Ông và đua thuyền truyền thống. Đây không chỉ là dịp để ngư dân bày tỏ lòng thành kính với thần Nam Hải, cầu mong mùa biển bội thu, mà còn trở thành sản phẩm du lịch văn hóa – tâm linh hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Đến với các làng chài, du khách được hòa mình vào không khí lễ hội rộn ràng, thưởng thức hải sản tươi ngon và cảm nhận rõ nét đời sống văn hóa biển đảo.

Ngay từ sáng sớm, hàng ngàn người cùng những chiếc ghe, tàu thuyền có mặt tại bãi biển Phước Thiện.

Bãi biển Phước Thiện một màu xanh như ngọc nằm phơi mình trong nắng sớm, thanh bình đầy sức sống nơi tổ chức lễ hội. Lễ tế thần Nam Hải cũng là dịp để cộng đồng gắn kết, cùng nhau gìn giữ và tiếp nối giá trị văn hóa lâu đời, hun đúc thêm tình yêu quê hương, biển đảo và phát triển kinh tế du lịch.

Tay chèo trước khi xuống nước phải chuẩn bị thật chu đáo, an toàn tuyệt đối cho cuộc đua.

Tháng Ba về với biển Quảng Ngãi còn gợi nhắc Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa – nghi lễ tri ân những binh phu năm xưa đã dấn thân ra khơi theo lệnh vua, xác lập và bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Về đây, du khách khó quên câu ca dao mộc mạc đã tồn tại hơn hai thế kỷ: