Tục đi sim hay tình một đêm thời hiện đại?
Tục “đi sim” thời hiện đại như một cơn lốc đen làm thay đổi và băng hoại nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của người Vân Kiều, Pa Cô...
Tục “đi sim” thời hiện đại như một cơn lốc đen làm thay đổi và băng hoại nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của người Vân Kiều, Pa Cô...
Tháng 4 là lúc kết thúc một mùa “sim” theo phong tục người Vân Kiều, Pa Cô (Quảng Trị). Từ đây có những đôi lứa nên vợ nên chồng, nhưng cũng có những cô gái đơn thân làm mẹ với nhiều lời ru buồn.
Tục đi sim hay tình một đêm?
Đối với người Vân Kiều, Pa Cô ở miền tây Quảng Trị, tục “đi sim” là một truyền thống đẹp, truyền từ bao đời nay.
Già làng Vỗ Giả (80 tuổi, ở xã A Bung, Đakrông) nhớ lại: “Thời của già, trai gái thường “đi sim” trong những đêm lễ hội, như lễ Ruh Boh được tổ chức vào mùa rẫy hoặc lễ mừng lúa mới. Tại lễ Ruh Boh, già làng sẽ thắp hương kính cáo với thần sứ Kniéq (thần nương rẫy) vì sự ồn ào, khuấy động của dân bản trong suốt thời gian canh rẫy. Sau đó, các căn chòi trông rẫy được giao lại cho các trai gái trong bản đã đến tuổi trưởng thành để “đi sim”.
Sau quá trình tìm hiểu nếu cả hai “ưng cái bụng”, người con trai sẽ về báo gia đình chọn ngày lành, tháng tốt, mang lễ vật đến nhà gái đặt vấn đề cưới hỏi. Tục “đi sim” cũng quy định nghiêm ngặt, hai người tuyệt đối không được quan hệ vợ chồng trước hôn nhân, nếu ai vi phạm sẽ bị già làng phạt nặng, trục xuất ra khỏi cộng đồng".
Nhưng đó chỉ là nét truyền thống của tục “đi sim” ngày xưa, còn ngày nay phần nhiều đã bị biến tướng theo hướng buông thả. Tục “đi sim” thời hiện đại như một cơn lốc đen làm thay đổi và băng hoại nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của người Vân Kiều, Pa Cô nơi đây.
Đêm núi rừng xuống nhanh. Chúng tôi xin ở tạm lại Trường Mầm non xã Húc Nghì. Chưa tới 9 giờ đêm đã nghe tiếng gõ cửa ầm ầm. “Trai bản rủ cô giáo “đi sim” đấy. Trai gái bây giờ không chỉ “đi sim” vào các ngày lễ hội mà có thể đi bất cứ lúc nào họ thích và không còn “nam nữ thụ thụ bất thân” như ngày xưa nữa” - cô giáo Vũ Thị Ngọc cho biết.
Ở các xã vùng cao Hướng Hóa (Đakrông) bây giờ, trai gái 13-14 tuổi đã biết đến vị ngọt của những đêm “sim” tình tự. Với lối sống buông tuồng lại thêm ít hiểu biết nên nhiều cô gái phải gánh chịu hậu quả một mình. Nhiều gia đình vì thương con nên lén lút làm đám cưới khi con vừa đến tuổi vị thành niên. Nạn tảo hôn không chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ sinh sản, mà còn đẩy các đôi uyên ương trẻ con đó đến cảnh nghèo đói, túng quẫn.
Gió đưa cây cải về trời…
Vừa bước sang tuổi 20 nhưng trông H.T.N ở xã Tà Rụt (Đakrông) già hơn chục tuổi. Dưới mái hiên ngôi nhà sàn tả tơi như chính cuộc đời mình, người phụ nữ trót dại ấy đang ngồi lặng lẽ xếp lại mấy búp măng tre rừng vừa chặt được hôm qua để mang ra chợ đổi muối, gạo.
Ngồi cạnh mẹ là đứa bé trai tầm 3 tuổi, nước da đen cháy, ốm nhách. Đưa tay xoa đầu con, chị N nói nghèn nghẹn: “Hồi đó đêm nào hắn cũng rủ miềng đi chơi. Hắn nói yêu miềng, và sẽ lo cho miềng có cuộc sống hạnh phúc. Vậy mà đến khi miềng có thai thì hắn bỏ miềng đi không nói một lời”.
Câu chuyện lỡ lầm của chị Hồ Thị A Rá ở thôn KaHẹp, xã Tà Rụt, cũng buồn không kém. Ánh mắt buồn vời vợi nhìn về đứa bé đang chập chững tìm cơm nguội nơi góc bếp, chị Rá trầm ngâm: “Hắn bảo hắn yêu miềng, đi sim xong là cưới. Miềng tin hắn rồi trao thân cho hắn. Ai ngờ biết miềng có con hắn bỏ đi để miềng chịu tiếng oan ức…”.
Nhiều chàng trai chấp nhận làm đám cưới khi biết người tình mang giọt máu của mình từ những đêm “sim” tình tự ấy, nhưng rồi cuộc hôn nhân cũng sớm tan đàn xẻ nghé.
Hồ Ing và Hồ Thị Krai ở xã Thuận (Hướng Hóa) lấy nhau khi cả hai ở tuổi 16. Đám cưới được tổ chức vội vã vì cái thai trong bụng Krai đã quá lớn. Cuộc hôn nhân ấy chưa đầy 6 tháng đã tan vỡ...
Tháng 4 là lúc kết thúc một mùa “sim” theo phong tục người Vân Kiều, Pa Cô (Quảng Trị). Từ đây có những đôi lứa nên vợ nên chồng, nhưng cũng có những cô gái đơn thân làm mẹ với nhiều lời ru buồn.
Tục đi sim hay tình một đêm?
Đối với người Vân Kiều, Pa Cô ở miền tây Quảng Trị, tục “đi sim” là một truyền thống đẹp, truyền từ bao đời nay.
Già làng Vỗ Giả (80 tuổi, ở xã A Bung, Đakrông) nhớ lại: “Thời của già, trai gái thường “đi sim” trong những đêm lễ hội, như lễ Ruh Boh được tổ chức vào mùa rẫy hoặc lễ mừng lúa mới. Tại lễ Ruh Boh, già làng sẽ thắp hương kính cáo với thần sứ Kniéq (thần nương rẫy) vì sự ồn ào, khuấy động của dân bản trong suốt thời gian canh rẫy. Sau đó, các căn chòi trông rẫy được giao lại cho các trai gái trong bản đã đến tuổi trưởng thành để “đi sim”.
Sau quá trình tìm hiểu nếu cả hai “ưng cái bụng”, người con trai sẽ về báo gia đình chọn ngày lành, tháng tốt, mang lễ vật đến nhà gái đặt vấn đề cưới hỏi. Tục “đi sim” cũng quy định nghiêm ngặt, hai người tuyệt đối không được quan hệ vợ chồng trước hôn nhân, nếu ai vi phạm sẽ bị già làng phạt nặng, trục xuất ra khỏi cộng đồng".
Nhưng đó chỉ là nét truyền thống của tục “đi sim” ngày xưa, còn ngày nay phần nhiều đã bị biến tướng theo hướng buông thả. Tục “đi sim” thời hiện đại như một cơn lốc đen làm thay đổi và băng hoại nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của người Vân Kiều, Pa Cô nơi đây.
Đêm núi rừng xuống nhanh. Chúng tôi xin ở tạm lại Trường Mầm non xã Húc Nghì. Chưa tới 9 giờ đêm đã nghe tiếng gõ cửa ầm ầm. “Trai bản rủ cô giáo “đi sim” đấy. Trai gái bây giờ không chỉ “đi sim” vào các ngày lễ hội mà có thể đi bất cứ lúc nào họ thích và không còn “nam nữ thụ thụ bất thân” như ngày xưa nữa” - cô giáo Vũ Thị Ngọc cho biết.
Ở các xã vùng cao Hướng Hóa (Đakrông) bây giờ, trai gái 13-14 tuổi đã biết đến vị ngọt của những đêm “sim” tình tự. Với lối sống buông tuồng lại thêm ít hiểu biết nên nhiều cô gái phải gánh chịu hậu quả một mình. Nhiều gia đình vì thương con nên lén lút làm đám cưới khi con vừa đến tuổi vị thành niên. Nạn tảo hôn không chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ sinh sản, mà còn đẩy các đôi uyên ương trẻ con đó đến cảnh nghèo đói, túng quẫn.
Gió đưa cây cải về trời…
| Chỉ một vài năm lại đây, ở các huyện miền núi Hướng Hóa, Đakrông (Quảng Trị) có hàng chục đứa trẻ ra đời từ những cuộc “tình một đêm” ấy. Hậu quả hầu hết do người phụ nữ gánh chịu. Tuổi xuân của họ vĩnh viễn khép lại sau lời ru buồn của cánh võng đẩy đưa giấc ngủ của đứa con thơ vô thừa nhận. |
Ngồi cạnh mẹ là đứa bé trai tầm 3 tuổi, nước da đen cháy, ốm nhách. Đưa tay xoa đầu con, chị N nói nghèn nghẹn: “Hồi đó đêm nào hắn cũng rủ miềng đi chơi. Hắn nói yêu miềng, và sẽ lo cho miềng có cuộc sống hạnh phúc. Vậy mà đến khi miềng có thai thì hắn bỏ miềng đi không nói một lời”.
Câu chuyện lỡ lầm của chị Hồ Thị A Rá ở thôn KaHẹp, xã Tà Rụt, cũng buồn không kém. Ánh mắt buồn vời vợi nhìn về đứa bé đang chập chững tìm cơm nguội nơi góc bếp, chị Rá trầm ngâm: “Hắn bảo hắn yêu miềng, đi sim xong là cưới. Miềng tin hắn rồi trao thân cho hắn. Ai ngờ biết miềng có con hắn bỏ đi để miềng chịu tiếng oan ức…”.
Nhiều chàng trai chấp nhận làm đám cưới khi biết người tình mang giọt máu của mình từ những đêm “sim” tình tự ấy, nhưng rồi cuộc hôn nhân cũng sớm tan đàn xẻ nghé.
Hồ Ing và Hồ Thị Krai ở xã Thuận (Hướng Hóa) lấy nhau khi cả hai ở tuổi 16. Đám cưới được tổ chức vội vã vì cái thai trong bụng Krai đã quá lớn. Cuộc hôn nhân ấy chưa đầy 6 tháng đã tan vỡ...
Theo Uyên Minh
Dân Việt
Dân Việt