Tự vệ Công ty TTHG và Khẩu đội pháo: Trực chiến duy nhất của ngành Than

Phát huy truyền thống đánh thắng trận đầu 5/8/1964 bắn rơi 3 máy bay và bắt sống tên phi công Mỹ đầu tiên trên miền Bắc, Đại đội tự vệ pháo phòng không 37 Xí nghiệp Bến Hòn Gai (nay là Công ty TTHG) do đại đội trưởng Đặng Bá Hát chỉ huy, đã liên tục những năm sau đó chiến đấu ngoan cường bảo vệ Vùng Mỏ, bảo vệ thị xã Hòn Gai và đại đội trưởng Đặng Bá Hát đã anh dũng hy sinh ngay tại trận địa đỉnh đồi bên sông Cửa Lục. 

Nay khu vực trận địa được quy hoạch trong quần thể di tích lịch sử phục vụ du khách tham quan, còn 3 khẩu đội pháo 37 được di chuyển về điểm chốt phòng không trên đồi Gốc Khế Hà Tu, trong đó 1 khẩu đội với tự vệ duy trì trực chiến 24/24 như Bộ đội phòng không chính quy. Đây cũng là mô hình quân sự duy nhất trong ngành than được biên chế hoạt động chuyên nghiệp thoát ly sản xuất và chịu sự chỉ huy trực tiếp của Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh.

Trưởng phòng Bảo vệ - thanh tra - Quân sự Công ty TTHG Nguyễn Văn Hùng sau khi giới thiệu khái quát với chúng tôi những nét cơ bàn về tiểu đoàn tự vệ của đơn vị như thời gian, nội dung huấn luyện 15 ngày trong năm kết hợp với học tập chính trị quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước ..,đã cử cán bộ hướng dẫn chúng tôi tiếp cận lực lượng tự vệ đang thực thi nhiệm vụ tại các công trường, phân xưởng sản xuất, trong đó Tuyến đường sắt 8 km vận tải than ra Nhà máy tuyển Nam Cầu Trắng và Khẩu đội pháo 37 trực chiến là những trọng điểm đảm nhận công tác Quân sự quốc phòng và An ninh tự quản. Công ty đã tuyển chọn trong lực lượng tự vệ trên 30 người có sức khỏe và năng khiếu nghiệp vụ để thành lập Đội bảo vệ cơ động làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát và chốt chặn tại các vị trí xung yếu như máng ga Lộ Phong, 2 trạm gác trên tuyến đường sắt và trạm gác vào nhà máy tuyển, cũng là điểm giao ca của Đội bảo vệ cơ động. Nhờ vậy mà tình trạng đánh tay khóa trộm cắp than và khai thác than trái phép đã giảm hẳn so với trước.

Bảo vệ kiểm tra an toàn vận tải than tại Máng ga Lộ Phong

Trong số gần 80 CBCS tự vệ, Công ty TTHG đã tuyển chọn 11 pháo thủ biên chế vào khẩu đội phòng không 37 tham gia thường trực chiến thoát ly sản xuất. Mục kích khẩu đội trong một buổi tập duyệt chào mừng kỷ niệm 74 năm truyền thống công nhân mỏ - truyền thống ngành than, chúng tôi như được sống lại không khí khẳn trương, sôi động một thời chống chiến tranh leo thang bằng không quân của giặc Mỹ. 

Sau hiệu lệnh báo động Sẵn sàng chiến đấu, các pháo thủ đã nhanh chóng vào vị trí. Các thao tác thành thục đã điều khiển mâm pháo quy tròn 360 độ, cảnh giác với mọi âm mưu đột kích bất ngờ của đối phương. Đại đội trưởng Hoàng Tiến Chuyển giương cao cờ lệnh, mắt theo nòng pháo và tai chăm chú không bỏ lọt thông tin nào của chiến sỹ trinh sát Hoàng Văn Đường để điều khiển tầm bắn bám sát mục tiêu. 

Khẩu đội  diễn tập