Từ tháng 10, rau an toàn phải có niêm phong
Nhằm siết chặt việc quản lý chất lượng RAT, Sở NN&PTNT TP. Hà Nội yêu cầu các cơ sở sản xuất, chế biến và tiêu thụ RAT phải có niêm phong.
Thị trường Hà Nội hiện nay xuất hiện khá nhiều nhãn mác rau an toàn (RAT). Tuy nhiên, người tiêu dùng khi mua hàng vẫn không khỏi nghi ngại khi loại rau này vẫn để tơ hơ bên ngoài, chẳng khác gì rau thường. Nếu sang hơn một chút thì rau được đựng trong túi nilon, nhưng miệng túi lại để hở. Nhằm siết chặt việc quản lý chất lượng RAT, Sở NN&PTNT TP. Hà Nội đã yêu cầu các cơ sở sản xuất, chế biến và tiêu thụ RAT phải có niêm phong.
Lấy lại niềm tin người tiêu dùng
Nếu nhìn bằng mắt thường, người mua khó có thể phân biệt được RAT với các loại rau khác, bởi vậy để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi đã gửi gắm niềm tin vào RAT, từ tháng 10/2010 trở đi, các doanh nghiệp (DN) sản xuất, sơ chế và tiêu thụ RAT phải có nhãn mác và niêm phong bao bì sản phẩm.
“Việc làm này nhằm thắt chặt khâu quản lý và giúp cơ quan chức năng có thể giám sát được chất lượng RAT từ gốc đến ngọn, lấy lại niềm tin cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó cũng là để đảm bảo công bằng cho những doanh nghiệp kinh doanh RAT chân chính”- bà Nguyễn Thị Hoa, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội cho biết.
Cũng theo bà Hoa, RAT được bón chủ yếu là phân hữu cơ và rất hạn chế dùng thuốc BVTV, do vậy, khi rau được đựng trong túi nilon dán kín, có niêm phong cũng không sợ rau bị ôi, dập và chảy nước…Người tiêu dùng từ nay nếu mua RAT tại các cửa hàng, siêu thị…đều có quyền yêu cầu được cung cấp sản phẩm có bao bì được niêm phong và ghi đầy đủ nhãn mác.
Được biết, ngay từ tháng 9/2009, UBND TP. Hà Nội có Quyết định 104/QĐ-UBND ban hành quy định về quản lý và sản xuất RAT trên địa bàn thành phố; trong đó, quy định: “Sản phẩm RAT phải có bao bì, nhãn mác và niêm phong theo quy định. Trên bao bì sản phẩm phải có đầy đủ các thông tin: tên, địa chỉ của nhà sản xuất rau….”.
Lý giải tại sao đến thời điểm này các cơ sở sản xuất và kinh doanh RAT mới bắt tay vào việc, bà Nguyễn Thị Hoa giải thích: Để chuyển đổi từ mô hình sản xuất, chế biến này sang một mô hình khác, các doanh nghiệp phải có thời gian để thích ứng. Bởi vậy, thành phố Hà Nội đã cho phép các DN kinh doanh, sản xuất RAT có thời gian chuẩn bị là 1 năm. Hiện nay, Thanh tra của Chi cục BVTV Hà Nội và các cơ quan liên quan đã bắt đầu kiểm tra, xử phạt các cơ sở sản xuất, kinh doanh RAT không thực hiện đúng các quy định trên.
Mô hình sản xuất rau “4 nhà”
Hiện nay, mô hình sản xuất RAT theo sự kết hợp giữa “4 nhà” đang được Hà Nội triển khai trên diện rộng. Đó là nhà quản lý (Chi cục bảo vệ thực vật…), chính quyền địa phương (UBND xã, phường, các Hợp tác xã nông nghiệp…), DN và người nông dân.
Theo mô hình này, doanh nghiệp sẽ đứng ra đầu tư cơ sở vật chất ban đầu như nhà xưởng, kho lạnh DN sẽ ký hợp đồng với nông dân. Người nông dân vẫn trồng rau trên thửa ruộng của mình nhưng trồng rau gì, dùng phân bón và thuốc BVTV gì? dùng vào thời điểm nào là do DN chỉ định (có sự tư vấn của cán bộ Chi cục BVTV). Cuối vụ, DN sẽ bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho nông dân theo giá đã ký kết trong hợp đồng. Để đảm bảo chất lượng rau, cán bộ của Chi cục BVTV sẽ thường xuyên xuống địa bàn giám sát quá trình chăm bón rau của nông dân.
Cùng giám sát quá trình này, DN còn cử ra các Tổ trưởng để hàng ngày ra đồng chỉ bảo và hướng dẫn bà con trồng rau (các Tổ trưởng này đã được tập huấn qua lớp học về quy trình sản xuất RAT do Chi cục BVTV tổ chức). Do chi phí bỏ ra cao, lợi nhuận thu về không lớn, nên bước đầu các DN sản xuất và kinh doanh RAT sẽ được TP. Hà Nội hỗ trợ một phần vốn để đầu tư cơ sở hạ tầng…
Ông Nguyễn Văn Toản , Giám đốc Cty TNHH Hương Cảnh (Chi nhánh tại Hà Nội) phân trần: DN của ông bỏ đã ra gần 10 tỷ đồng để đầu tư cơ sở sơ chế RAT (gồm nhà rửa rau, khu phân loại rau, khu đóng gói và Nhà lạnh…). Hiện Cty Hương Cảnh đang ký hợp đồng với 136 hộ nông dân để sản xuất RAT (trên diện tích khoảng 30ha tại xã Văn Đức, huyện Gia Lâm). Mỗi ngày DN này tiêu thụ ra thị trường từ 2,5-3 tấn rau với khoảng 20 chủng loại rau các loại.
Lãnh đạo xã Văn Đức cho biết, hiện xã có 203 hộ dân, ngoài số hộ đã ký hợp đồng với Công ty Hương Cảnh, các hộ dân còn lại đang thăm dò và nghe ngóng xem mô hình sản xuất này có đem lại hiệu quả hay không, bởi dù sao đây cũng là mô hình mới triển khai tại địa phương.
Với khuôn mặt và bộ quần áo còn ướt đẫm mồ hôi, lão nông Đàm Văn Thanh (thôn Trung Quan, xã Văn Đức-Gia Lâm) vừa bê sọt rau từ xe xuống bàn cân vừa phấn khởi bộc bạch với Phóng viên: “Gia đình tôi hiện có 5 mảnh ruộng và đều ký hợp đồng trồng rau cho Cty Hương Cảnh.
Tuy giá nhập cho Cty thấp hơn giá thị trường, nhưng được cái là ổn định, không phải lo đầu ra. Hơn nữa, trong một ngày gia đình tôi có thể thu hoạch cả ruộng rau cỡ vài tạ, Cty cũng bao tiêu hết”. Nhiều nông dân khi tiếp xúc với chúng tôi đã thật thà rằng: từ khi ký hợp đồng trồng RAT có sự giám sát của cán bộ Chi cục BVTV, các hộ dân không còn phân biệt giữa ruộng rau đem bán và ruộng rau dùng cho gia đình, bởi rau bây giờ đều an toàn như nhau.
Vân Anh