Từ nhóm “Con ghét bố mẹ” hơn 250.000 thành viên: Cần tăng cường quản lý hội nhóm, kiểm soát nội dung tiêu cực trên mạng xã hội!

Mới đây, một hội nhóm trên Facebook có tên “Con ghét bố mẹ” bất ngờ thu hút lượng lớn thành viên. Chỉ trong vài ngày, số thành viên của nhóm tăng từ hơn 40.000 lên hơn 250.000.

Trong nhóm, nhiều người chia sẻ những câu chuyện liên quan đến mâu thuẫn gia đình, từ việc bị cha mẹ la mắng, đánh đập, cảm giác không được thấu hiểu đến những vấn đề riêng tư về hoàn cảnh gia đình, tình cảm cá nhân. Bên cạnh những người trẻ tìm kiếm sự đồng cảm, nhóm cũng có sự tham gia của phụ huynh. Có người vào nhóm để tìm hiểu, xem con mình có tham gia hay không, có người đưa ra lời khuyên. Tuy nhiên, một số cuộc trao đổi lại xuất hiện những bình luận sử dụng ngôn từ không phù hợp, thậm chí xúc phạm nhau.

Không chỉ “Con ghét bố mẹ”, trên mạng xã hội còn tồn tại nhiều hội nhóm có nội dung tiêu cực như “Hội trốn nợ”, “Hội anh em vỡ nợ muốn làm liều”… Khi những cộng đồng này tiếp tục thu hút thành viên và lan truyền nội dung, nguy cơ các quan điểm, hành vi tiêu cực được chia sẻ, cổ súy trong cộng đồng cũng là vấn đề cần được nhìn nhận, nhất là đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Ở góc độ pháp lý, sự phát triển của các hội nhóm này cũng đặt ra vấn đề về trách nhiệm của người lập nhóm, quản trị viên, thành viên và nền tảng mạng xã hội trong kiểm soát, xử lý nội dung vi phạm.

Đằng sau chữ “ghét” là nhu cầu được thấu hiểu

ThS Tâm lý Nguyễn Hương Giang (Giang Kate), Nhà tham vấn tâm lý và trị liệu thôi miên, cho rằng việc hội “Con ghét bố mẹ” nhanh chóng thu hút hơn 250.000 thành viên không đồng nghĩa tất cả người tham gia đều là trẻ em, có cùng trải nghiệm hay thực sự “ghét” cha mẹ. Sự tò mò, hiệu ứng truyền thông và việc phụ huynh tham gia cũng có thể khiến số thành viên tăng nhanh. Tuy nhiên, hiện tượng này cho thấy nhu cầu có thật của một bộ phận người trẻ: được lắng nghe, thấu hiểu và xác nhận cảm xúc.

Ở tuổi vị thành niên, trẻ có nhu cầu được nhìn nhận là một cá nhân có suy nghĩ, cảm xúc và quan điểm riêng. Nhu cầu được chia sẻ, được cha mẹ lắng nghe và cố gắng hiểu từ góc nhìn của con là điều tự nhiên. Khi nhu cầu ấy nhiều lần không được đáp lại, hoặc trẻ cảm thấy bị tổn thương bởi chính những người gần gũi nhất, các em có thể tích lũy sự buồn bã, cô đơn và bất lực. Từ đó, trẻ có thể trở nên cáu gắt, chống đối, hoặc dần im lặng, không còn muốn nói với cha mẹ và tìm đến những nơi khác để giãi bày, giải tỏa sự ấm ức, tìm cảm giác được đồng cảm.

Cảm giác “ghét” đôi khi có thể là một cách tự bảo vệ: trẻ tạo khoảng cách để giảm bớt sự đau đớn khi vẫn tiếp tục mong đợi nhưng lại thất vọng. Vì vậy, chữ “ghét” không nhất thiết đồng nghĩa với việc trẻ không còn yêu cha mẹ. Một đứa trẻ vẫn có thể yêu cha mẹ, biết cha mẹ vất vả, nhưng đồng thời đau và giận vì cách cha mẹ ứng xử. Chính vì mối quan hệ ấy quá quan trọng nên tổn thương trong đó mới dễ chuyển thành những cảm xúc mạnh. Tuy nhiên, điều này dẫn đến mâu thuẫn nội tâm giữa yêu và ghét gây khổ tâm trong chính đứa trẻ.

Việc tìm thấy những người có trải nghiệm tương tự có thể giúp trẻ cảm thấy mình không đơn độc. Nhưng cộng đồng chỉ thực sự có ích khi giúp người tham gia nhận diện vấn đề, tìm hỗ trợ và mở ra đối thoại. Ngược lại, nếu chuyển thành nơi khuếch đại tuyệt vọng, trả đũa, bêu xấu hoặc cổ vũ hành vi gây hại, cộng đồng có thể tác động tiêu cực, nhất là với trẻ em và thanh thiếu niên.

Theo ThS Giang, người trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi những cộng đồng như vậy do nhu cầu thuộc về một nhóm mạnh, trong khi khả năng điều hòa cảm xúc và đánh giá hậu quả dài hạn vẫn đang phát triển. Việc liên tục tiếp xúc với các nội dung cực đoan có thể khiến cảm xúc bị khuếch đại, hành vi nguy hiểm bị bình thường hóa và cách nhìn về gia đình trở nên một chiều.

Với cha mẹ, việc phát hiện con tham gia những nhóm như vậy dễ gây sốc, tổn thương và lo lắng. Tuy nhiên, phản ứng bằng mắng mỏ, đối chất hoặc trừng phạt có thể khiến trẻ phòng thủ và tìm đến những không gian kín hơn - có thể tiềm ẩn những nguy cơ bị kẻ xấu lợi dụng. Điều này càng đẩy mối quan hệ vào vòng lặp: trẻ ấm ức tìm nơi giãi bày; cha mẹ sốc và cảm thấy bị phản bội; sự đối thoại biến thành phán xét hoặc trừng phạt; trẻ mất thêm niềm tin rằng mình có thể được lắng nghe; khoảng cách gia đình vì thế sâu hơn.

“Thay vì chỉ hỏi “Tại sao con lại nói như vậy?”, cha mẹ nên tìm hiểu “Điều gì khiến con cảm thấy như vậy?” – ThS Giang nói.

Lắng nghe không có nghĩa là đồng ý với mọi hành vi của con. Cha mẹ cần tránh ngắt lời, phản bác ngay và sẵn sàng thừa nhận những điều mình có thể đã làm khiến con tổn thương. Hàn gắn cần đi cùng những thay đổi cụ thể trong cách giao tiếp và ứng xử. Nếu xung đột kéo dài hoặc gia đình không thể tự tháo gỡ, nên tìm đến chuyên gia tâm lý, tư vấn học đường hoặc nguồn hỗ trợ phù hợp thay vì để tình trạng mất kết nối kéo dài khiến cho việc hàn gắn sau này càng khó khăn hơn. Vì khi đó không chỉ mâu thuẫn ban đầu cần giải quyết, mà còn thêm cả một lớp mất niềm tin tích tụ theo thời gian.

Với các bạn trẻ, các hội nhóm trên mạng có thể hữu ích trong việc tạm thời giải tỏa cảm xúc nhưng không phải giải pháp cho mâu thuẫn gia đình. Sự đồng cảm từ người xa lạ không thể thay thế đối thoại với người trong cuộc. Đặc biệt, một số người trẻ có thể đọc phản ứng căng thẳng của một phụ huynh khác và vô thức xem đó như phản ứng của chính cha mẹ mình, dù hai bên chưa từng có cơ hội đối thoại trực tiếp. Điều này có thể làm các em im lặng, xa cách hơn và khiến cả cha mẹ lẫn con cái mất đi cơ hội lắng nghe, hiểu nhau trước khi mâu thuẫn bị đẩy đi quá xa và lấy đi cơ hội hàn gắn của cha mẹ với con cái. 

Nếu có bạo lực, đe dọa, xâm hại, kiểm soát cực đoan, tự làm đau bản thân hoặc ý nghĩ tự sát, ưu tiên trước hết là bảo đảm an toàn và tìm đến người lớn đáng tin cậy, nhà trường, nguồn hỗ trợ bảo vệ trẻ em hoặc chuyên gia phù hợp.

Ranh giới pháp lý của các hội nhóm trên mạng

Luật sư Đàm Văn Hùng, Giám đốc Công ty Luật TNHH Hồng Quân, cho biết cần phân biệt giữa tên gọi của một hội nhóm và những gì thực tế diễn ra bên trong nhóm. Pháp luật không mặc nhiên xử phạt chỉ vì một hội nhóm có tên gọi tiêu cực hoặc gây chú ý như “Con ghét bố mẹ”, “Hội trốn nợ”, “Hội bùng nợ”. Chỉ riêng tên gọi chưa đủ để xác định hội nhóm có vi phạm pháp luật hay không. Điều cần xem xét là mục đích thành lập, nội dung được đăng tải, chia sẻ, trao đổi và mức độ ảnh hưởng, hậu quả của những nội dung đó.

Nếu một hội nhóm chỉ chia sẻ câu chuyện cá nhân, tâm sự, trao đổi quan điểm hoặc thảo luận về những vấn đề của người dùng mà không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác thì không thể chỉ dựa vào tên gọi để quy kết vi phạm pháp luật.

Ngược lại, một hội nhóm có tên gọi bình thường nhưng bên trong đăng tải, chia sẻ thông tin cổ súy tệ nạn xã hội, phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội hoặc cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác thì người thực hiện hành vi có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 95 Nghị định 174/2026, hành vi sử dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân hoặc cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy tệ nạn xã hội, phá hoại thuần phong, mỹ tục, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 20-30 triệu đồng.

Trường hợp hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị xem xét về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự. Hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị xem xét về Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự.

Đối với các nội dung hướng dẫn trốn nợ, bùng nợ, việc xác định trách nhiệm hình sự cũng phải căn cứ vào hành vi cụ thể và các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Do đó, không thể chỉ nhìn vào tên gọi để kết luận một hội nhóm có vi phạm pháp luật hay không. Đồng thời, cũng không thể lấy lý do “chỉ lập nhóm để mọi người giao lưu, chia sẻ” để loại trừ trách nhiệm khi bên trong nhóm thực tế phát sinh hành vi vi phạm pháp luật.

Quyền tự do biểu đạt và quyền trao đổi thông tin của người dùng vẫn được pháp luật bảo vệ. Tuy nhiên, việc thực hiện các quyền này phải trong khuôn khổ pháp luật. Quyền tự do bày tỏ quan điểm không đồng nghĩa với việc người dùng được đăng tải mọi nội dung. Trước khi đăng tải hoặc chia sẻ thông tin, người dùng cần kiểm chứng nội dung và xem xét liệu thông tin đó có xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hay không.

Cũng theo luật sư Hùng, pháp luật hiện nay quy định trách nhiệm đối với các chủ thể tham gia, sử dụng hoặc vận hành hội nhóm trên mạng xã hội. Không thể đánh đồng trách nhiệm của tất cả các chủ thể mà phải căn cứ vào vai trò, mức độ tham gia và hành vi thực tế của từng người để xác định trách nhiệm tương ứng.

Trước hết, người trực tiếp đăng tải, chia sẻ nội dung vi phạm phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình theo Nghị định 174/2026.

Đối với quản trị viên, việc tạo hoặc quản lý một hội nhóm không đồng nghĩa với việc phải chịu trách nhiệm thay cho mọi hành vi của thành viên. Tuy nhiên, người quản lý, điều hành hoặc có khả năng chi phối hội, nhóm trên mạng xã hội nếu không triển khai các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ hoặc xóa thông tin có nội dung vi phạm pháp luật thì có thể bị xử phạt từ 10-20 triệu đồng theo Điều 12 Nghị định 330/2026.

Trường hợp quản trị viên trực tiếp tham gia, tổ chức, kích động hoặc tạo điều kiện cho hành vi vi phạm thì trách nhiệm được xem xét căn cứ vào hành vi và vai trò cụ thể của người đó. Nếu có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật hình sự thì có thể xem xét trách nhiệm với vai trò đồng phạm.

Đối với thành viên của nhóm, việc tham gia nhóm, đọc nội dung hoặc trao đổi ý kiến hợp pháp không đương nhiên làm phát sinh trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, nếu thành viên chủ động tạo, đăng tải, chia sẻ, phát tán hoặc hỗ trợ thực hiện nội dung, hành vi vi phạm thì có thể phải chịu trách nhiệm tương ứng với hành vi của mình.

Đối với nền tảng mạng xã hội, pháp luật về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet, mạng xã hội cũng đặt ra các nghĩa vụ liên quan đến quản lý thông tin, tiếp nhận và xử lý yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung vi phạm theo quy định.

Như vậy, việc xử lý các hội nhóm trên mạng xã hội không chỉ dừng ở người trực tiếp đăng tải nội dung mà còn phải xem xét trách nhiệm của người quản lý nhóm và nền tảng mạng xã hội theo vai trò, nghĩa vụ và hành vi cụ thể của từng chủ thể.

Luật sư Hùng cho rằng người dùng cần chủ động tìm hiểu và tuân thủ các quy định pháp luật khi tham gia mạng xã hội. Trước khi đăng tải hoặc chia sẻ bất kỳ nội dung nào, cần kiểm chứng thông tin và cân nhắc khả năng nội dung đó xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc vi phạm pháp luật. Đồng thời, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng cần được tăng cường để người dùng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong môi trường mạng.

Lắng nghe trẻ, thay vì chỉ cấm các hội nhóm tiêu cực

Bà Nguyễn Thị Thuỳ Dung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Đào tạo và Ứng dụng Tâm lý IPRTA chia sẻ: Việc những người có cùng trải nghiệm, cảm xúc tiêu cực tìm đến nhau không hẳn là điều xấu. Với người đang tổn thương, được chia sẻ và cảm thấy có người hiểu mình có thể giúp giảm cô đơn và tìm kiếm sự hỗ trợ.

Tuy nhiên, nếu một hội nhóm liên tục xác nhận và khuếch đại cảm xúc tiêu cực mà thiếu những góc nhìn khác, sự đồng cảm có thể trở thành ‘buồng vang cảm xúc’, khiến người tham gia ngày càng tin rằng cách nhìn của mình là đúng duy nhất.

Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào tên một hội nhóm để đánh giá tất cả thành viên. Đằng sau câu nói ‘con ghét bố mẹ’ có thể là một đứa trẻ đang cảm thấy không được lắng nghe hoặc bị tổn thương.

Chỉ cấm trẻ tham gia các hội nhóm này là chưa đủ. Cha mẹ cần tạo môi trường để trẻ có thể nói ra cả những cảm xúc tiêu cực như tức giận, thất vọng hay thậm chí ‘con đang rất ghét bố mẹ’ mà không lập tức bị phán xét, trừng phạt. Lắng nghe không có nghĩa là đồng ý với mọi điều trẻ nói, mà là giúp trẻ hiểu cảm xúc của mình được tôn trọng, đồng thời hành vi vẫn phải có giới hạn và trách nhiệm.

Nhà trường cũng cần có các kênh tham vấn tâm lý, giáo viên được trang bị kỹ năng nhận diện khó khăn tâm lý và quy trình chuyển gửi chuyên gia khi cần. Giáo dục kỹ năng số cũng cần giúp trẻ biết đánh giá nội dung, nhận diện sự kích động cảm xúc và biết khi nào nên rời khỏi một cộng đồng trực tuyến.

Với trẻ em và thanh thiếu niên, cần nhớ rằng được đồng cảm không có nghĩa mọi lời khuyên nhận được đều đúng. Khi liên quan đến bạo lực, xâm hại, ý nghĩ làm hại bản thân hoặc người khác hay những hành vi nguy hiểm, trẻ không nên chỉ tìm lời khuyên từ các tài khoản ẩn danh mà cần tìm đến người lớn đáng tin cậy hoặc chuyên gia.

Sự phát triển của những cộng đồng như vậy cũng là tín hiệu để người lớn nhìn lại: chúng ta đã tạo ra một nơi đủ an toàn để trẻ nói thật về cảm xúc của mình hay chưa? Khi trẻ được lắng nghe đúng cách ở ngoài đời, nhu cầu tìm kiếm sự công nhận bằng mọi giá từ những cộng đồng tiêu cực trên mạng cũng sẽ giảm đi.