Tư nhân hóa quản lý khai thác công trình thủy lợi: Sợ hãi cơ chế thị trường!?

(PLO) - Kết luận phần chất vấn Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị Bộ này không chỉ cần có quyết tâm mà phải có biện pháp quyết liệt để thực hiện thành công tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Trong khi đó, trả lời PLVN, lãnh đạo Tổng cục Thủy lợi thuộc Bộ này vẫn khẳng định: “Doanh nghiệp quản lý khai thác công trình thuỷ lợi khó có thể hoạt động theo cơ chế thị trường”?!
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Từ chối trả lời phỏng vấn trực tiếp, lãnh đạo Tổng cục Thủy lợi (TL) muốn được trả lời bằng văn bản, cho nên trong bản hồi đáp của ông Nguyễn Văn Tỉnh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục TL, phần lớn nội dung cũng có màu sắc “giấy tờ”, nhiều ý tứ còn mâu thuẫn như vừa khẳng định hoạt động của doanh nghiệp khai thác công trình TL tuân theo Luật Doanh nghiệp lại vừa nói thẳng rằng doanh nghiệp quản lý khai thác công trình TL thì khó có thể hoạt động theo cơ chế thị trường. Để rộng đường dư luận, Báo PLVN xin đăng tải văn bản trả lời này.   

Trong bối cảnh tái cơ cấu nền kinh tế và tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, việc đổi mới cơ chế, thu hút các thành phần kinh tế vào tham gia quản lý, khai thác lợi thế các công trình thủy lợi có vai trò như thế nào? 

- Hiện chúng ta đang thực hiện tái cơ cấu ngành theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, TL cũng không nằm ngoài nhiệm vụ đó. Bộ NN&PTNT đã ban hành Đề án tái cơ cấu ngành TL và Đề án nâng cao hiệu quả quản lý khai thác công trình TL hiện có. Trong đó cũng đặt ra nhiệm vụ củng cố các tổ chức quản lý khai thác công trình TL: nâng cao hiệu quả quản lý, đổi mới cơ chế vận hành, nâng cao chất lượng dịch vụ hệ thống; nâng cao chất lượng hệ thống công trình, chống xuống cấp, bền vững về kỹ thuật và tài chính, từng bước hiện đại hóa.

Trong điều kiện hiện nay, việc mở rộng các thành phần khác tham gia vào công tác quản lý khai thác công trình TL là cần thiết, để đảm bảo công trình có chủ quản lý đích thực và được quan tâm đầu tư, tu bổ sửa chữa kịp thời, đồng thời phát huy tối đa hiệu quả công trình. 

Với quãng thời gian chưa đầy 1 năm, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ lần lượt ban hành 2 văn bản pháp lý quan trọng là Nghị định 130 ngày 16/10/2013 và Quyết định số 37 ngày 18/6/2014, Bộ NN&PTNT cũng đã xây dựng Đề án nâng cao hiệu quả khai thác công trình thủy lợi, phải chăng quyết tâm của Chính phủ, của Bộ là muốn đưa hoạt động dịch vụ thủy lợi và các doanh nghiệp nhà nước đang được giao quản lý khai thác các công trình thủy lợi phải sớm chuyển sang hoạt động theo cơ chế thị trường? 

- Nghị định số 130/2013/NĐ-CP của Chính phủ và Quyết định số 37/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành nhằm thay thế các Nghị định của Chính phủ và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ được ban hành từ năm 2005, 2006, 2011.

Công trình TL là công trình thuộc kết cấu hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất dân sinh. Hầu hết các hệ thống công trình TL phục vụ đa mục tiêu, như: tưới, tiêu nước nông nghiệp, tiêu thoát nước dân sinh, ngăn lũ, thoát lũ; cấp nước phục vụ công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dân sinh. Có công trình TL còn kết hợp phát điện, phát triển du lịch, nuôi trồng thuỷ sản…

Doanh nghiệp quản lý khai thác công trình TL thì khó có thể hoạt động theo cơ chế thị trường, do đặc thù của loại hình sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp này. Tuy nhiên, việc đổi mới mô hình và phương thức hoạt động của các doanh nghiệp quản lý khai thác công trình TL để phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là cần thiết.

Tư nhân hóa quản lý khai thác công trình thủy lợi: Sợ hãi cơ chế thị trường!? ảnh 1
Ông Nguyễn Văn Tỉnh 
Cho tới năm 2014, vẫn còn trên 90% doanh nghiệp khai thác các công trình thủy lợi trên cả nước vẫn đang hoạt động theo theo phương thức giao kế hoạch, các thành phần kinh tế khác không có “cửa” tham gia để cạnh tranh cung ứng dịch vụ này, nguyên nhân là gì, thưa ông? 

- Việc quản lý khai thác công trình TL tuân theo Pháp lệnh Khai thác và Bảo vệ công trình TL và các hướng dẫn thi hành. Hoạt động của doanh nghiệp khai thác công trình TL tuân theo quy định của Luật Doanh nghiệp và các quy định khác của pháp luật về doanh nghiệp.

Hoạt động của các doanh nghiệp khai thác công trình TL chủ yếu quản lý hệ thống công trình TL đầu mối lớn, hệ thống kênh trục chính, các công trình TL có kỹ thuật phức tạp. Nhiệm vụ của công trình TL chủ yếu phục vụ công ích, như: cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và tiêu thoát nước, các hoạt động khai thác tổng hợp chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ. Đặc thù của công tác quản lý khai thác công trình TL là có sự tham gia từ phía Nhà nước và tập thể những người hưởng lợi.

Trong Nghị định 130 quy định: đối với các công trình thủy lợi  quy mô lớn (liên tỉnh, liên huyện, kè đá lấn biển) thực hiện theo cơ chế đặt hàng, trong trường hợp không đáp ứng yêu cầu đặt hàng thì vẫn thực hiện giao kế hoạch, đối với các công trình thủy lợi quy mô nhỏ thực hiện theo phương thức đấu thầu, nhưng trường hợp không đáp ứng yêu cầu đấu thầu thì thực hiện theo phương thức đặt hàng. Theo nhiều chuyên gia, việc quy định còn có “lỗ hổng” là nguyên nhân dẫn tới tình trạng hầu hết các địa phương vẫn thực hiện theo cơ chế cấp phát, xin cho, không mặn mà chuyển hẳn sang cơ chế thị trường?

- Nghị định số 130/2013/NĐ-CP ngày 16/10/2013 của Chính phủ về sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích quy định cho các ngành phục vụ công ích nói chung, trong đó có quản lý, khai thác hệ thống công trình TL. Tại Điều 5 Nghị định quy định việc lựa chọn phương thức cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích đối với các loại hình, trong đó có xét tới đặc điểm của từng sản phẩm, dịch vụ để phù hợp với thực tế. Sản phẩm, dịch vụ công ích trong lĩnh vực quản lý khai thác công trình TL không phải lúc nào cũng có thể xác định được rõ ràng về sản phẩm, giá dịch vụ, do vậy không phải trường hợp nào cũng có thể chuyển sang hình thức đặt hàng hoặc đấu thầu được. Mà chính sách là phải bao quát hết các trường hợp. Do vậy, không thể nói là có “lỗ hổng” ở đây được.

Trước đó, tìm hiểu của PLVN cho thấy mức cấp bù TL phí hiện đã tăng lên từ 1,5 đến 2 lần so với trước, tức là ngân sách chi tiêu ngày càng tăng, sẽ không còn là 4.000 tỷ nữa mà là 6.000-7.000 tỷ đồng/năm. Trong khi đó trên 90% doanh nghiệp khai thác các công trình TL trên cả nước lại đang hoạt động theo cơ chế xin - cho. 

Cơ chế này một mặt thiếu công cụ giám sát cho cơ quan quản lý chuyên ngành, mặt khác làm hạn chế quyền tự chủ của doanh nghiệp. Đây là nguyên nhân dẫn tới chất lượng quản trị của doanh nghiệp yếu kém, bộ máy cồng kềnh, năng suất lao động thấp, số lượng cán bộ, công nhân viên có xu hướng ngày càng tăng.

Phi Hùng (thực hiện)
Cùng chuyên mục
Nhà máy sản xuất vật liệu đóng gói tiên tiến trị giá 120 triệu euro của Tetra Pak tại tỉnh Bình Dương.

Tetra Pak đầu tư mở rộng nhà máy, khẳng định niềm tin vào phục hồi kinh tế của Việt Nam sau đại dịch

(PLVN) - Ngày 16/9/2021, Công ty Tetra Pak công bố sẽ đầu tư thêm 5 triệu euro cho nhà máy sản xuất vỏ hộp giấy trị giá 120 triệu euro của doanh nghiệp Thụy Điển này tại tỉnh Bình Dương, tái khẳng định niềm tin vào sự phục hồi kinh tế của Việt Nam sau đại dịch COVID-19 cũng như cam kết không ngừng hỗ trợ các nhà sản xuất thực phẩm và đồ uống.

Đọc thêm

Hoàn thành các công trình giữa đại dịch COVID-19: Vượt khó với 3 tại chỗ và ứng dụng CNTT

Hoàn thành giai đoạn 1 dự án Đường dây 110kV Mường Lay - Điện Biên trong điều kiện thi công khó khăn do địa hình phức tạp, xa xôi hẻo lánh.
(PLVN) - Xác định dịch COVID-19 sẽ còn diễn biến phức tạp và kéo dài, Tổng công ty điện miền Bắc (EVNNPC) đang tìm cách thích nghi với điều kiện bình thường mới để vừa sống chung an toàn với dịch bệnh, vừa đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất kinh doanh và sinh hoạt của người dân, đồng thời đẩy nhanh tiến độ thi công và hoàn thành các dự án đầu tư xây dựng.

Tập đoàn Dược Bảo Châu tiếp sức tuyến đầu, vững thành trì chống dịch

Tập đoàn Dược Bảo Châu tiếp sức tuyến đầu, vững thành trì chống dịch
(PLVN) -  Phát huy tinh thần “tương thân tương ái”, chung tay đoàn kết vượt qua khó khăn, ngày 18/8, Tập đoàn Dược Bảo Châu đã phối hợp cùng 1 số đơn vị tổ chức chương trình thiện nguyện tiếp sức tuyến đầu với hi vọng góp một phần công sức nhỏ bé cùng Chính phủ và các bộ, ban, ngành nỗ lực phòng, chống đại dịch COVID-19.

Sữa Cô Gái Hà Lan theo hành trang các y bác sĩ vào miền Nam chống dịch

Những chuyến xe chở những ly sữa nghĩa tình của Cô Gái Hà Lan tiếp sức các y bác sĩ lên đường hỗ trợ các tỉnh thành phía Nam chống dịch COVID-19.
(PLVN) - Trung tuần tháng 8 vừa qua, nhãn hàng sữa Cô Gái Hà Lan (thuộc Tập đoàn FrieslandCampina Việt Nam) đã đồng hành cùng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y Tế) chuyển tặng hơn 100.000 ly sữa để y bác sĩ tại Hà Nội vững vàng tiếp sức các tỉnh thành miền Nam đẩy lùi dịch COVID-19.

Bưu điện Việt Nam: Quyết không để đứt gãy trong thư tín và lưu thông hàng hóa

Ông Chu Quang Hào – Tổng Giám đốc Bưu điện Việt Nam động viên, cảm ơn các đơn vị phía Nam đã kiên cường vừa chống dịch, vừa sản xuất.
(PLVN) - Xác định vai trò của bưu chính công ích không chỉ là vận chuyển thư tín mà còn cung cấp những dịch vụ thiết yếu cho người dân gặp khó khăn trong đại dịch COVID-19, thời gian qua, Bưu điện Việt Nam đã nỗ lực biến thách thức thành hành động, vững vàng trong đại dịch để hoàn thành sứ mệnh quan trọng trong việc lưu thông dòng chảy hàng hóa quốc gia “phục vụ cộng đồng”.

Mua vaccine COVID-19: Doanh nghiệp sẵn sàng “chia lửa” với Chính phủ

Nhiều doanh nghiệp ngành da giày muốn sớm có nguồn vaccine tiêm phòng để không bị đứt gãy sản xuất.
(PLVN) - Trả lời PLVN, bà Phan Thị Thanh Xuân - Phó Chủ tịch Hiệp hội Da Giày và Túi xách Việt Nam cho rằng vấn đề vaccine hiện nay rất cấp thiết với các doanh nghiệp thuộc ngành hàng này; nếu sớm có vaccine thì doanh nghiệp sớm trở lại hoạt động, tránh tình trạng đóng cửa. Riêng về vấn đề kinh phí, các doanh nghiệp sẵn sàng tham gia.

VNPT kiện toàn các chức danh cán bộ chủ chốt

VNPT kiện toàn các chức danh cán bộ chủ chốt
(PLVN) -  Ngày 6/8/2021, Đảng ủy Khối DN Trung ương, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước (QLVNN) tại DN đã công bố các quyết định về việc chuẩn y Phó Bí thư Đảng ủy Tập đoàn, bổ nhiệm 2 thành viên Hội đồng Thành viên Tập đoàn VNPT. Cùng ngày, Tập đoàn VNPT cũng công bố quyết định bổ nhiệm thêm 2 Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn.

Sữa Cô Gái Hà Lan mang nguồn dinh dưỡng yêu thương đến với TP HCM, Bình Dương vững tâm chống dịch

Những chuyến hàng đầy ắp yêu thương chuyển về Mặt Trận Tổ Quốc VN TP HCM để chăm sóc dinh dưỡng cho tuyến đầu chống dịch.
(PLVN) - Tiếp nối tinh thần “Dinh dưỡng yêu thương, chung tay chia sẻ”, nhãn hàng sữa Cô Gái Hà Lan (thuộc Tập đoàn FrieslandCampina Việt Nam) đã chuyển tặng hơn 250.000 ly sữa cho lực lượng y bác sĩ tuyến đầu và người dân vùng phong tỏa, cách ly và có hoàn cảnh khó khăn thông qua Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Dương cùng các tổ chức thiện nguyện tại địa phương.

PMU Xây dựng điện miền Bắc trên bàn đồ đầu tư của EVNNPC

Giám đốc PMU Xây dựng điện miền Bắc Trần Huy Hoàng (giữa) tặng thưởng các cá nhân có thành tích xuất sắc năm 2020.
(PLVN) - Tháng 7 năm ngoái, Ban Quản lý dự án (PMU) Xây dựng điện miền Bắc được ra mắt với một “bộ khung” được đánh giá là trẻ trung, năng động. Sau một năm triển khai nhiều dự án, Ban này đã góp phần cho công tác đầu tư của Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả.